Warszawa przebadała młodych nauczycieli. Aż połowa rozważa zmianę zawodu

Warszawa podsumowała właśnie projekt "Teacher Drop Out. Wypadanie nauczycieli z zawodu. Jak temu przeciwdziałać?". W jego ramach badane były m.in. przyczyny, dla których tak wielu początkujących nauczycieli porzuca swój zawód. Wypracowane rekomendacje mają pomóc w zapobieganiu odejściom.

W Warszawie badanie było realizowane przez stołeczne Biuro Edukacji, Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego i Warszawskie Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń. Poza Polską w projekcie wzięły udział Turcja i Wielka Brytania.

Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego przebadali ponad 800 nauczycieli z najniższym - najwyżej pięcioletnim - stażem, którzy pracują w stołecznych placówkach. Okazało się, że aż połowa z nich rozważa zmianę zawodu.

Jedną z głównych przyczyn są niskie pensje. Jednak nie chodzi tylko o pieniądze. - Oczywiście te warunki ekonomiczne są istotne, ale to, co najbardziej ich boli, to jest brak prestiżu albo brak uznania - mówi prof. Małgorzata Żytko z Wydziału Pedagogicznego UW.

Według pedagożki w ostatnich latach, szczególnie po strajku z 2019 roku, nauczyciele poczuli, że sposób zarządzania oświatą jest bardziej hierarchiczny, kontrolujący nauczycieli i opiera się na braku zaufania. - Swego czasu toczyła się też taka kampania rządowa, deprecjonująca ten zawód, co znalazło również odbicie w relacjach z rodzicami - mówi prof. Żytko.

Nauczyciele czują też, że nie postrzega się ich jako ekspertów w szkole. Podkreślają, że mają ogromny zakres odpowiedzialności i dużo zadań, które wykonują kosztem życia rodzinnego. Są przepracowani, przemęczeni, w końcu wypaleni zawodowo.

Misja: nauczyciel

Badacze zapytali też nauczycieli, co ich motywuje do pozostania w zawodzie. Są to przede wszystkim te czynniki, które decydowały o wyborze ścieżki kariery: zainteresowania, predyspozycje, szeroko pojęte poczucie misji, a przede wszystkim satysfakcja z pracy z dziećmi. Ważnym czynnikiem są też atmosfera w pracy i relacje z dyrektorem oraz kolegami. - Jeżeli jest partnerstwo w pracy, to też i większa motywacja, żeby zostać - mimo trudnych warunków od strony ekonomicznej, mimo dużego zakresu zadań oraz często zmieniającego się ostatnio prawa i niestabilności zewnętrznej w tym zakresie - mówi prof. Żytko.

Ratusz przekonuje, że robi, co może, żeby zatrzymać odpływ nauczycieli. - Problem jest spory, bo na ponad 31 tys. nauczycieli zatrudnionych w Warszawie, mamy ponad 2,8 tys. wakatów i ciężko je zapełnić - mówi Mirosław Sielatycki, wicedyrektor Biura Edukacji. - To też oznacza, że inni nauczyciele pracują w większym wymiarze, są przeciążeni, zmęczeni. 1,5 rocznika powoduje, że szkoły ponadpodstawowe też nam się wypełniły, co też nie jest czynnikiem sprzyjającym - dodaje.

Poza dodatkami do pensji, Warszawa oferuje nauczycielom m.in. bezpłatne szkolenia i warsztaty, również takie, które pomagają im radzić sobie ze stresem. Są też dyżury psychiatrów. - To jest trochę tak jak w samolocie, gdzie mamy w instrukcji: w razie zagrożenia nałóż maskę tlenową najpierw sobie, potem dziecku. Podobnie jest w szkole, że nauczyciel musi czuć się dobrze w swoim środowisku pracy, żeby skutecznie i dobrze pracować z uczniami. O tym nie można zapominać - mówi Sielatycki.

Informacje na temat wsparcia, szkoleń i warsztatów można znaleźć na stronie Warszawskiego Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń.