Sprawa mieszkania bp. Kaszaka to wierzchołek góry lodowej. Co działo się w diecezji sosnowieckiej?

Biskup Kaszak i mieszkanie z Caritasu

62-letni emerytowany biskup sosnowiecki Grzegorz Kaszak odszedł ze stanowiska w atmosferze wielkiego skandalu, do którego doszło na plebanii w Dąbrowie Górniczej. Od trzech lat hierarcha może liczyć na emeryturę w formie 10 tys. zł miesięcznie, wyżywienie i służącego bądź służącą.

Bp Kaszak może liczyć także na mieszkanie. Jednak - jak ujawnił we wtorek Onet - "sposób, w jaki (...) zdobył swoje obecne lokum, budzi spore kontrowersje". Według portalu chodzi o kamienicę w centrum Sosnowca, położoną tuż przed gmachem Sądu Okręgowego i Parku Dietla. "Precyzując: nieruchomość nie należy bezpośrednio do diecezji, lecz do Caritas Diecezji Sosnowieckiej" - pisze dziennikarz Onetu Szymon Piegza.

Według ustaleń Kaszak nie konsultował sprawy swojego nowego mieszkania ani z kurialną Radą ds. Ekonomicznych, ani tym bardziej ze swoim następcą. To była wyłącznie jego decyzja.

Portal przypomina też, że Caritas nie jest od pomagania emerytowanym biskupom. Organizacja została powołana, by prowadzić działalność humanitarną i charytatywną wobec najbardziej potrzebujących. "Zdecydowanie do tej grupy nie należy biskup, który może liczyć na wielką emeryturę. Zaś cena rynkowa mieszkania, które sobie załatwił, może wynosić ponad 420 tys. zł" - pisze portal.

Jak podaje Onet, sam zainteresowany nie widzi w swoim zachowaniu niczego niewłaściwego. Z informacji portalu wynika, że sprawę badają śledczy. Potwierdza to rzecznik prasowy Prokuratury Okręgowej w Sosnowcu. O sprawie została również poinformowana Stolica Apostolska. Watykan sprawdzi, czy biskup emeryt nie złamał kościelnego prawa.

Biskup Grzegorz Kaszak zarządzał diecezją sosnowiecką od 2009 r. do 2003 r., czyli do momentu, gdy papież Franciszek przyjął jego rezygnację. Przez te 14 lat na terenie diecezji dochodziło do licznych skandali obejmujących pedofilię, dewiacje seksualne, a nawet zabójstwa. Poniżej chronologiczny przegląd kluczowych wydarzeń na podstawie dostępnych doniesień mediów i śledczych.

2013 r.  Ks. Mariusz T. 

Ksiądz Mariusz T.,  były rektor Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Sosnowieckiej w Krakowie miał regularnie bywać w klubach LGBT, a podczas jednej z wizyt miał wdać się w bójkę.

Sprawa trafiła do Watykanu. W czerwcu 2013 roku Radio Kraków poinformowało o planach zlikwidowania istniejącego od 1992 roku seminarium, które kształciło wówczas ok. 80 kleryków. Jako oficjalny powód podano spadek powołań. Budynek trafił pod zarządzanie krakowskiego Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II, a kadra, administracja i seminarzyści - do Częstochowy - tam Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Sosnowieckiej działa do dzisiaj.

Według ustaleń "Faktu" ks. Mariusz T. nie poniósł żadnych konsekwencji. 

Redakcja poleca

Orgia w Dąbrowie i grzechy biskupa Kaszaka. "Wszyscy wiedzieli"

Marzec 2023. Morderstwo diakona w Sosnowcu

7 marca 2023 r. 40-letni ksiądz Robert Sz. zabił 26-letniego diakona Mateusza B., oddając do niego sześć strzałów z rewolweru, a następnie zadając mu rany nożem. Motywem zbrodni miała być zazdrość o pozycję. Po zbrodni ksiądz rzucił się pod pociąg. Obaj duchowni pełnili posługę w bazylice katedralnej pw. Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu.

Prokuratura wszczęła dwa odrębne śledztwa - jedno w sprawie zabójstwa, a drugie w związku z informacją, że tego samego dnia doszło do śmiertelnego potrącenia przez pociąg innego mężczyzny. Jak powiedział PAP jej rzecznik Waldemar Łubniewski, zbrodnia popełniona przez ks. Roberta Sz. była zaplanowana. Dwa dni wcześniej duchowny zmienił swój testament. 

W drugiej połowie marca 2024 roku oba śledztwa zostały umorzone.

Sierpień 2023. Orgia na plebanii w Dąbrowie Górniczej

W nocy z 30 na 31 sierpnia 2023 roku w mieszkaniu ks. Tomasza Z. na terenie parafii w Dąbrowie Górniczej odbyła się orgia seksualna z udziałem trzech osób - samego duchownego, pracownika seksualnego oraz trzeciego mężczyzny. Na plebanii zażywali narkotyki oraz leki na potencję. W pewnym momencie jeden z uczestników spotkania stracił przytomność, a inny wezwał pogotowie, jednak ratowników nie chciano wpuścić do środka. Ostatecznie na miejsce wezwano policję, a po jej interwencji ratownicy mogli zająć się nieprzytomnym.

9 kwietnia 2024 roku Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej skazał ks. Tomasza Z. na półtora roku więzienia. Wyrok obejmował nieudzielenie pomocy, przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz udzielanie narkotyków. Poza karą więzienia sąd zobowiązał Tomasza Z. do wypłaty 15 tys. zł zadośćuczynienia pokrzywdzonemu i do wpłaty kilku tysięcy złotych na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Jak przekazała diecezja sosnowiecka, w styczniu 2025 roku ks. Tomasz Z. został decyzją Stolicy Apostolskiej karnie przeniesiony do stanu świeckiego.

Marzec 2024. Ks. Krystian K. i śmierć młodego mężczyzny na plebanii w Sosnowcu

20 marca 2024 r. służby otrzymały wezwanie do mieszkania zajmowanego przez księdza Krystiana K. z parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Sosnowcu. W lokalu był niedający oznak życia młody mężczyzna, osoba świecka. Jego życia nie udało się uratować. Krótko po tej tragedii księdzu K. przedstawiono jeden zarzut, z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - znaleziono przy nim 3,55 grama mefedronu. Badania wykazały, że duchowny był pod wpływem tego środka. Podejrzany nie przyznał się wówczas do winy i odmówił złożenia wyjaśnień. Prokuratura zastosowała wobec niego dozór policji, zakazała mu opuszczać kraj i zatrzymała paszport. Decyzją diecezji sosnowieckiej ks. Krystian K. został zawieszony w obowiązkach.

W styczniu 2025 roku postawiono mu rozszerzone zarzuty: nieumyślne spowodowanie śmierci, posiadanie znacznej ilości narkotyków oraz przestępstwo seksualne. Prokuratura wnioskowała o areszt, ale sąd odmówił. - Sąd uznał, że zastosowane już wcześniej środki wolnościowe będą wystarczające w tej sprawie - przekazała prokuratura. W lutym 2025 roku Sąd Okręgowy w Sosnowcu podtrzymał decyzję o niezastosowaniu aresztu.

26 marca 2025 roku prokuratura skierowała do Sądu Rejonowego w Sosnowcu akt oskarżenia, a 16 września rozpoczął się proces z wyłączeniem jawności. Prokuratura zmieniła ponadto zarzut narkotykowy na posiadanie substancji psychoaktywnych i nieudzielenie pomocy.

Redakcja poleca

Kto stoi za zniknięciem Emanueli Orlandi? "Watykan jest umoczony po uszy" [TAJEMNICE KOŚCIOŁA]

Październik 2024. Zatrzymania księży z diecezji sosnowieckiej

1 października 2024 roku ks. Jacek K. i Dariusz L., wraz z byłym księdzem zostali zatrzymani na polecenie Prokuratury Okręgowej w Sosnowcu. Prokuratura dwóm z nich zarzuciła przestępstwa o charakterze seksualnym na szkodę dzieci, a jednemu - oszustwa.

Ks. Jacek K. trafił do aresztu. Początkowo duchownemu zarzucono dwa przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Przeprowadzone w śledztwie czynności pozwoliły na ustalenie kolejnych ofiar. Do przestępstw zarzucanych duchownemu miało dochodzić w latach 2008-24 w miejscach, w których pełnił posługę kapłańską i uczył religii. Zgodnie z informacjami ze śledztwa, miał on molestować małoletnich, często wyzyskując ich bezradność czy trudną sytuację życiową. W części z tych sytuacji ksiądz miał nadużywać łączącego go z ofiarami stosunku zależności. W jednym przypadku prokuratura zakwalifikowała jego zachowanie jako przemoc na tle seksualnym. W grudniu 2025 roku ks. Jacek K. został objęty aktem oskarżenia, a w lutym następnego roku ruszył proces. Grozi mu do 30 lat więzienia.

Ksiądz Dariusz L. z diecezji sosnowieckiej został oskarżony o dziewięć przestępstw seksualnych wobec dzieci, do których miało dochodzić w dwóch szkołach podstawowych w latach 2016-2021, gdzie pracował. W kwietniu 2025 roku został oskarżony o popełnienie dziewięciu przestępstw o charakterze seksualnym na szkodę dzieci. Miało dochodzić do nich w dwóch szkołach podstawowych w latach 2016-2021, gdzie pracował. Duchowny jest pod dozorem policji i objęty zakazem kontaktu z ofiarami. Grozi mu od 2 do 12 lat więzienia, a jego mienie o wartości ponad 100 tys. zł zostało zabezpieczone na poczet kar i zadośćuczynienia. 

Śledztwo w tej sprawie zostało wszczęte na podstawie informacji z postępowania w sprawie zabójstwa diakona Mateusza B. Sprawca zbrodni - ks. Robert Sz. zostawił po sobie notes, w którym zapisał nazwiska duchownych wraz z opisem skandali seksualnych z ich udziałem. W ten sposób sosnowieccy prokuratorzy trafili na trop ks. Jacka K.

Konsekwencje - rezygnacja bpa Kaszaka i powstanie Komisji "Wyjaśnienie i Naprawa"

W  październiku 2023 roku biksup Grzegorz Kaszak złożył rezygnację. W kwietniu 2024 roku nowym biskupem sosnowieckim został mianowany bp. Artur Ważny. 26 października 2024 roku bp Ważny powołał Komisję "Wyjaśnienie i Naprawa", której głównym celem jest zbadanie szeregu skandali obyczajowych, które w ostatnich latach dotknęły diecezję sosnowiecką. 

Z raportu częściowego, który komisja opublikowała w lutym, wynika, że co najmniej 50 małoletnich zostało skrzywdzonych przez osoby reprezentujące instytucje kościelne w diecezji. Komisja zidentyfikowała 29 spraw, a także wskazała wiele przypadków zaniedbań proceduralnych. Bp. Artur Ważny mówił o działalności komisji w podcaście tokfm.pl "Tajemnice Kościoła". - Oczywiście jest ból, że odnalazło się tyle skrzywdzonych osób. Na pewno są jeszcze inne i apelujemy do nich, żeby się ujawniały. Natomiast to jest jak cięcie skalpelem - pewne rzeczy trzeba przeciąć i iść dalej - stwierdził hierarcha w rozmowie z Martą Zdanowską.

Obecny biskup sosnowiecki był pytany także o odpowiedzialność swojego poprzednika. Wątek bp. Kaszaka pojawił się w rozmowie w kontekście hierarchów, którzy, mimo że mają na koncie tuszowanie skandali, wciąż bywają na oficjalnych uroczystościach. - Biskup nie jest ukarany, ale w różnych miejscach, gdzie się pojawia, jego obecność budzi kontrowersje, więc ciągle otrzymuję od mediów informacje i ciągle powtarzam, że nie jest ukarany, jest na emeryturze. Mamy ze sobą pewne dżentelmeńskie umowy, natomiast nie ma jakichś prawnych spraw - komentował bp Ważny.

Całej rozmowy bp. Artura Ważnego z Martą Zdanowską możesz wysłuchać tutaj:

Kim jest bp Grzegorz Kaszak?

Biskup Grzegorz Kaszak urodził się 24 lutego 1964 roku w Choszcznie (woj. zachodniopomorskie). W 1983 roku wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Gościkowie-Paradyżu, a sześć lat później został wyświęcony na kapłana. Zaczął od bycia wikariuszem w parafii św. Wojciecha Biskupa Męczennika w Świnoujściu - spędził tam rok. Następnie, w latach 1992–2002 pracował w Papieskiej Radzie ds. Rodziny. W 1997 został sekretarzem przewodniczącego rady kardynała Alfonsa Lópeza Trujilla. Trujillo - jak ujawnił Frédéric Martel w książce "Sodoma. Hipokryzja i władza w Watykanie" - latami brutalnie molestował młodych seminarzystów, jednocześnie głosząc homofobiczne poglądy.
W 2009 roku papież Benedykt XVI mianował Kaszaka biskupem diecezji sosnowieckiej. W sierpniu 2019 roku szerokich echem odbiły się słowa hierarchy wypowiedziane podczas odpustu Matki Bożej Częstochowskiej. Jak twierdził biskup Kaszak, na marszach równości dochodzi do obrażania Boga. Zaapelował też do środowisk LGBT, by "nie ściągały na wszystkich gniewu bożego".

Po przyjęciu rezygnacji z funkcji biskupa sosnowieckiego w 2023 roku 59-letni wówczas biskup Kaszak został najmłodszym biskupem seniorem w Polsce.

Źródło: Radio Kraków, "Fakt", Interia, PAP, tokfm.pl, Onet, Newsweek