Perełki turystyki poprzemysłowej w mobilnej aplikacji. Stworzyli ją naukowcy z Politechniki Śląskiej

Cała akcja to rezultat projektu zrealizowanego przez Vysoką Školę Banską w Ostrawie i Politechnikę Śląską. Na mapie w aplikacji umieszczono 30 obiektów geologicznych i pogórniczych znajdujących się przy granicy Polski i Czech. Badacze opracowali przewodnik z opisami w języku polskim, czeskim i angielskim m.in. takich obiektów jak: sztolnia Królowa Luiza w Zabrzu, Śląskie Obserwatorium Geofizyczne w Raciborzu, meandry Odry na odcinku Chałupki-Zabełków czy Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich.

Następnie powstała mobilna aplikacja pod nazwą Śląska Wyprawa, również opracowana w trzech językach. Umożliwia ona interaktywne poszukiwanie obiektów na mapie i uzyskiwanie o nich informacji. - W ramach projektu dokonaliśmy wyboru 30 miejsc znajdujących się po jednej i po drugiej stronie granicy w odległości do 40 km, mających świadczyć o rozwoju technicznym tego obszaru, głównie na bazie przemysłu górniczego. Choć są także obiekty związane z hutnictwem - mówi nam prof. Małgorzata Labus z Wydziału Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej.

Jak dodaje nasza rozmówczyni, chodziło o zaprezentowanie zarówno popularnych obiektów turystyki poprzemysłowej, jak i mało znanych miejsc - również wartych odwiedzenia. Do tych pierwszych należy na pewno Dolne Vitkovice w Ostrawie - największy kompleks zabytków przemysłowych w Republice Czeskiej, zajmujący prawie 300 ha.

- Do najważniejszych zabytków techniki należą tam Wielki Piec nr 1 z nowoczesną nadbudową, tzw. Bolt Tower, dawny zbiornik gazu przekształcony w wielofunkcyjną salę o nazwie Gong, dawna stacja energetyczna U6 przekształcona w Muzeum Mały Świat Techniki, nowo wybudowane rozległe muzeum naukowo-techniczne - tzw. Wielki Świat Techniki, wieża szybowa kopalni Hlubina i przylegające do niej zabudowania szybowe - wymienia prof. Labus.

Wielki Piec (Bolt Tower) z platformą widokową w kompleksie Dolne Vitkovice w Ostrawie

fot. Jiri Mališ

Po polskiej stronie wydany przewodnik i aplikacja pozwolą odkryć np. kopce będące pozostałością sięgającej XIII wieku eksploatacji terenu przez cystersów czy malownicze meandry rzeki Rudy w rybnickiej dzielnicy Stodoły. - Rzeka meandruje tam dlatego, że jej wody zostały spiętrzone na potrzeby elektrowni Rybnik i po wypłynięciu z Zalewu Rybnickiego rzeka spowalnia, tworząc efektowne zakola. Dodatkowo woda zawdzięcza swoje rdzawe zabarwienie obecności związków żelaza - opowiada prof. Labus.

Naukowcy dla turystów

Punktem wyjścia dla międzynarodowego zespołu, biorącego udział w projekcie, było uwzględnienie wspólnej przeszłości regionu związanej z ponad 200-letnim rozwojem przemysłu w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym, zarówno po czeskiej jak i polskiej stronie. Sporo stanowisk geologicznych i pogórniczych ulega zniszczeniu lub zmianom w wyniku stopniowej rekultywacji. Stąd decyzja naukowców, by udokumentować wybrane obiekty i udostępnić te informacje osobom zainteresowanym turystyką transgraniczną.

- Niektóre z tych miejsc są bardziej spektakularne. Inne są wyjątkowe dzięki niuansom, które można tam odkryć. Wszystkie są warte odwiedzenia - przekonuje prof. Labus.

Projekt pod nazwą 'Dziedzictwo geologiczno-górnicze w przygranicznej części Górnośląskiego Zagłębia Węglowego' zakończył się w czerwcu. Sfinansowany został przez Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki. Kierownikiem polskiej części projektu była dr hab. inż. Anna Manowska, a wykonawcami prof. Krzysztof Labus i prof. Małgorzata Labus z Wydziału Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej. Przewodnik udostępniają bezpłatnie m.in. lokalne centra informacji turystycznej. Aplikacja Śląska Wyprawa również jest darmowa.