Dzień Matki 2025. "Garb Matki Polki. Potrzebny rebranding w trybie pilnym"
- 26 maja obchodzony jest Dzień Matki;
- W Polsce data jest stała i niezależna od dnia tygodnia;
- Tymczasem w większości państw, w tym. np. w USA, Niemczech, Włoszech przypada na drugą niedzielę maja i jest jednym z kilku najhuczniej obchodzonych dni w roku.
Święto stało się okazją do badań na temat mitu Matki Polki i roli kobiet w społeczeństwie. Ogólnopolska ankieta wskazała konkretne obciążenia, z jakimi mierzą się Polki na co dzień, wskazując jednocześnie konieczność podjęcia działań. Co dokładnie pokazały badania?
Blisko 82 proc. kobiet zgadza się, że w polskim społeczeństwie jest wyczuwalny "idealny wzorzec Matki Polki", a aż 78 proc. z nich czuje na co dzień presję związaną z tym wzorcem. Co więcej, wzorzec Matki Polki jest dla kobiet źródłem przede wszystkim zmęczenia/wypalenia (77 proc.), stresu/napięcia (76 proc.), poczucia winy (69 proc.) i ograniczania rozwoju (58 proc.).
- Wzorzec idealnej "Matki Polki" jest jak ukryta norma społeczna, która od wielu lat reguluje życie polskich kobiet. Nosimy "garb Matki Polki" na naszych plecach bez względu na to czy jesteśmy matkami, czy nie... czy chcemy, czy nie chcemy. Wydaje się mieć również istotny wpływ na to, czy decydujemy się na macierzyństwo - zauważa socjolożka Magdalena Jakubowska-Wąsowicz, która bada kobiety od lat. Dlatego, używając bliskiego jej języka marketingu, rekomenduje "rebranding Matki Polki w trybie pilnym".
Socjolożka Małgorzata Matysiak Kusiak podkreśla z kolei, że zmiana silnie zakorzenionego stereotypu społecznego, jakim jest Matka Polka, wymaga zaplanowanych działań systemowych i czasu na jego wdrożenie. - Rekomenduję, aby zacząć od najmłodszych dzieci w przedszkolach, szkołach, na które mamy największy wpływ jako rodzice i edukatorzy. Wprowadźmy do szkół nowe lektury - "już wystarczy nam siłaczek i super bohaterek" - wskazuje dla przykładu.
Podjęła 'najtrudniejszą decyzję'. 'Patrzyli na mnie jak na wyrodną matkę' [FRAGMENT KSIĄŻKI]
Partnerstwo, "siostrzeństwo" i wioska
Wyniki ankiety wskazały na pięć kluczowych obszarów, w których przede wszystkim Polski potrzebują zmian. Są to m.in. partnerstwo i równy podział obowiązków. A to tym bardziej, jak podkreślają autorzy opracowania, że "aż 96 proc. respondentek uważa za ważne, aby obowiązki domowe i opieka nad dziećmi były dzielone sprawiedliwie między partnerami (dla 85 proc. jest to bardzo ważne, a dla 11 proc. raczej ważne)".
Z ankiety wynika też, że istotny jest czas na odpoczynek i rozwój osobisty. W tym kontekście, jako idealny prezent na Dzień Matki, ankietowani wskazali: odpoczynek (35 proc.), docenienie (23 proc.) i rozwój (20 proc.). Choć, co także pokazały badania, równie ważne są wsparcie systemowe państwa, w tym dostępna i tania opieka nad dziećmi (żłobki, przedszkola), elastyczne formy zatrudnienia i prawo pracy wspierające łączenie pracy z rodziną, a także wsparcie społeczne i solidarność ("siostrzeństwo"). Ankietowani podkreślają przy tym potrzebę "wioski" - zaangażowanego otoczenia, które je wspiera w opiece nad dziećmi.
"W perspektywie 10-20 lat Polki chciałyby, aby symboliczna "Polska matka/kobieta" kładła największy nacisk na własne szczęście, zdrowie psychiczne i fizyczne, samorealizację, łączenie życia rodzinnego, zawodowego i osobistego w poszukiwaniu równowagi, bycie niezależną i samodzielną liderką we własnym życiu, a także budowanie silnych, partnerskich relacji. Chcą przekazywać córkom model łączący dbanie o rodzinę z realizacją własnych pasji i potrzeb, a przede wszystkim wolność wyboru swojej drogi", podkreślają autorzy opracowania.
Raport, oprócz wyników badań, zawiera także wezwanie do kampanii "MatkaPolkaWychodziZDomu". Jednym z jej elementów jest akcja "Dajmy Matkom Wolny Weekend!" (w dniach 24-26 maja).
W ankiecie wzięło udział ponad 16 tys. kobiet z całej Polski, reprezentujących różne grupy wiekowe (przede wszystkim 25-55 lat), z przewagą mieszkanek dużych miast, z minimum średnim wykształceniem.
