Oriesznik, czyli straszak Putina. Kto może go zestrzelić?

8 stycznia tego roku Rosja po raz drugi zaatakowała Ukrainę pociskiem Oriesznik. Według informacji ukraińskich mediów celem był magazyn gazu ziemnego w obwodzie lwowskim. Po tym ataku - na wniosek Łotwy i apelu Ukrainy - zwołano w trybie pilnym sesję Rady Bezpieczeństwa ONZ. 

Zestrzelenie pocisku typu Oriesznik jest trudnym zadaniem, przede wszystkim ze względu na dużą wysokość lotu - większość trajektorii przebiega już w przestrzeni kosmicznej oraz dużą prędkość w końcowej fazie, tuż przed uderzeniem.

Ukraina posiada system S-300W, zdolny do zwalczania pocisków balistycznych, jednak jego możliwości, podobnie jak zestawów Patriot czy SAMP/T najprawdopodobniej mogłyby być niewystarczające do skutecznego zwalczania tego typu zagrożenia.

Odpowiednimi rozwiązaniami dysponują kraje NATO, m.in. USA i Niemcy. Bundeswehra ma na uzbrojeniu pociski Arrow-3 produkowane w Izraelu, które jak pokazały doświadczenia konfliktu z Iranem i jemeńskimi rebeliantami Huti w latach 2023-2025, są skuteczne przeciwko pociskom balistycznym krótkiego i średniego zasięgu.

Do zwalczania tego typu zagrożeń mogą być używane także amerykańskie pociski SM-3 bazujące na okrętach oraz w bazach obrony przeciwrakietowej USA zlokalizowanych w Polsce (Redzikowo) i Rumunii (Devesel).

Co to jest za pocisk?

Oriesznik jest pociskiem średniego lub średnio-dalekiego zasięgu (ang. IRBM – Intermediate Range Ballistic Missile, pocisk balistyczny średnio-dalekiego zasięgu), prawdopodobnie opartym o konstrukcję pocisku RS-26 Rubież (prace nad nim trwały między 2011 a 2015 rokiem; program zawieszono w 2018 roku).

Teoretycznie pocisk może przenosić głowice jądrowe – łącznie sześć, mających zdolność niezależnego naprowadzania na różne cele – choć w wojnie z Ukrainą stosowane są ładunki konwencjonalne. Ich dokładna celność jest trudna do ustalenia, jednak ograniczone skutki ataków wskazują, że użycie tego typu broni jest niewspółmierne do kosztów i ma głównie wymiar propagandowo-informacyjny.

Redakcja poleca

Rosja użyła rakiety Oriesznik. "To poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa Europy"

Ile razy Rosja użyła Oriesznika przeciw Ukrainie?

Rosja do tej pory dwa razy (13 stycznia 2026 roku) użyła przeciwko Ukrainie pocisku balistycznego średniego zasięgu typu Oriesznik. Efekty tych ataków nie wykraczają jednak poza warstwę propagandową.

Do pierwszego użycia przez Rosję przeciw Ukrainie pocisku znanego jako Oriesznik doszło 21 listopada 2024 roku - wówczas zaatakowane zostało miasto Dniepr i znajdujące się tam zakłady Piwdenmasz, zajmujące się m.in. produkcją pocisków rakietowych. W lutym 2025 roku pocisk eksplodował tuż po starcie. Ostatnie zdarzenie z użyciem Oriesznika to właśnie początek 2026 roku. 

Marcin Andrzej Piotrowski, ekspert ds. zagrożeń rakietowych w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych w rozmowie z Polską Agencja Prasową mówił, że odpowiedzią Zachodu na użycie przez Rosjan Oriesznika powinno być, i jest, wzmacnianie obrony. – Uważam jednak, że najlepszą odpowiedzią na rosyjskie prowokacje jest rozwijanie własnych europejskich zdolności ofensywnych, takich jak projekt ELSA, mający na celu wprowadzenie systemów balistycznych i manewrujących o zasięgu do 3 tys. kilometrów. Inwestowanie w te technologie to dla Europy jedna z lepszych dróg dla zapewnienia nam realnego bezpieczeństwa i wpłynięcia na kalkulacje Putina – podsumował Marcin Piotrowski.

Zdaniem Pentagonu oraz zachodnich ośrodków analitycznych (Chatham House, Institute for the Study of War) wykorzystanie przez Moskwę tak kosztownego systemu do przenoszenia tradycyjnych ładunków, które poczyniły ograniczone zniszczenia, było spektaklem politycznym mającym na celu zastraszenie sojuszników Ukrainy udzielających jej wsparcia wojskowego. 

Źródło: tokfm.pl, PAP