Co pisał Jacek Kuroń z więzienia? Korespondencja, której nie złamała cenzura

Krzysztof Markowski

2 min. czytania

11.11.2026 12:05

Udostępnij

Obserwuj w Google

Jacek i Gajka przez lata pisali do siebie listy, choć wiedzieli, że ich słowa przeczyta cenzor. W ostatnim odcinku serialu "Ich rewolucja" zaglądamy do ich prywatnego świata. Czytamy ich czułe wyznania, żarty, relacje z codzienności i słowa pełne troski. Nie unikamy trudnych pytań i odmiennych spojrzeń na tę korespondencję.

Podcast "Ich Rewolucja" ukazuje życie i działalność Jacka Kuronia;
Korespondencja Jacka i Gajki - o której mówimy w tym odcinku - mimo cenzury była pełna uczucia i stała się symbolicznym świadectwem.

Kiedy Jacek Kuroń trafiał do więzienia, Gajka zostawała sama z synem, domem i codziennymi obowiązkami. Jacek od razu po zamknięciu pisał listy do żony. Opowiadał o więziennej rzeczywistości, prosił o skromniejsze paczki i martwił się o jej potrzeby.

Grażyna za kolei - w swoich listach do męża - relacjonowała codzienne wydarzenia z życia rodzinnego, pracy, spotkań ze znajomymi. Zwierzała się ze swoich wątpliwości. Oboje wyznawali sobie miłość i próbowali zachować bliskość mimo rozłąki i świadomości, że listy czyta komunistyczna cenzura.

- Myśmy mieli poczucie, że te listy są niezwykłe. Miało się wrażenie, że oni się komunikują ze sobą tak, jakby tej cenzury nie było. (...) Nazwaliśmy to [tę korespondencję - red.] "Listy jak dotyk", bo się wydawało, że one coś takiego mają w sobie. To znaczy, że oni w tych słowach zawarli taki rodzaj uczucia, że widać, że to jest uczucie w jakimś sensie bez granic - mówi w podkaście Zbigniew Gluza, działacz opozycji demokratycznej, twórca ośrodka KARTA w którym znajduje się archiwum Jacka Kuronia.

Korespondencja Jacka i Gajki Kuroniów liczy kilkaset listów. Jest świadectwem epoki, politycznego zaangażowani, siły, odwagi, ale kryje też pytania, na które nie ma łatwych odpowiedzi.

O czym jest serial "Ich rewolucja"?

Serial podkastowy "Ich Rewolucja" przybliża nie tylko historycznego bohatera, ale też człowieka - z jego przekonaniami, wątpliwościami, błędami, odwagą i słabościami. Jest opowieścią o tym, jak rodziła się opozycja i ile kosztowała próba zmieniania świata. Ale także o tym, co z myślenia i doświadczenia Kuronia zostało z nami do dziś.

W serialu występuje m.in. historyk prof. Andrzej Friszke, Anna Bikont i Helena Łuczywo - współautorki biografii Jacka Kuronia, Janusz Onyszkiewicz - działacz opozycji, Joanna Liszkiewicz-Kuroń - wdowa po Macieju Kuroniu oraz Anna Blumsztajn nauczycielka wielokulturowego Liceum Humanistycznego im. Jacka Kuronia w Warszawie i dr Jacek Kołtan filozof i pedagog, wykładowca Uniwersytetu Gdańskiego i pełnomocnik dyrektora
ds. naukowych Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku.

Autorem serialu jest Krzysztof Markowski.

Źródło: TOK FM

Dziennikarz Tokfm.pl

Zobacz więcej treści od tego autora

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł.

Subskrybując TOK FM Premium, wspierasz niezależne media - zyskujesz też dostęp do naszych autorskich podcastów, nagrań z audycji TOK FM i Radia bez reklam. Sprawdź ofertę