Co to są złote algi i jak wpływają na skażenie wody w rzekach? Są niebezpieczne w jednej sytuacji

Toksyczne złote algi. Nie zawsze są niebezpieczne

Algi występują na całym świecie, w bardzo różnych zbiornikach wodnych. W słonej morskiej wodzie rozwijają się najchętniej, ale można je spotkać także w rzekach i jeziorach.

Organizmy określane wspólną nazwą złote algi ( golden algae) są bardzo różne. Mogą mieć kolor od złotego do żółto-zielonego. Chryzofity — czyli złociste algi występują w wielu gatunkach i nie zawsze są szkodliwe, choć mogą być uciążliwe. Np. algi z rodzaju Synura nawet w niewielkich ilościach nadają wodzie zapach ogórka lub melona i gorzki smak, a w dużych ilościach zaczynają nadawać wodzie rybi posmak.

Nie zawsze złote algi są niebezpieczne, ale mogą takie być zwłaszcza podczas kwitnienia. Mogą wówczas wytwarzać toksyny zagrażające organizmom posiadającym skrzela: rybom, małżom czy młodzieńczym stadiom żab i innych płazów, które oddychają przez skrzela.

'Złote algi' w Odrze. Minister Moskwa potwierdza. 'Rzadko występujący i mało znany gatunek'

Jak zabijają złote algi? Najpierw muszą zakwitnąć

Toksyny wytwarzane przez algi określane są ogólną nazwą prymnezyny. Mogą nimi być różne substancje o różnym poziomie toksyczności:

Na przykład ichtiotoksyna inaczej zwana toksyną rybną, niekorzystnie wpływa na organizmy oddychające skrzelami. Działa w ten sposób, że uszkadza przepuszczalność komórek skrzeli. Tracą one wówczas zdolność wymiany wody i wchłaniania tlenu oraz powodują wewnętrzne krwawienie, co prowadzi do śmierci organizmu przez uduszenie.

Inne prymnezyny to np. cytotoksyna — jest substancją toksyczną dla komórek, czy hemolizyna — która powoduje niszczenie czerwonych krwinek.

Toksyny wydzielane są — jak już zostało to powiedziane — jedynie podczas kwitnienia glonów. Do kwitnienia dochodzi w określonych warunkach środowiskowych, gdy alga Prymnesium parvum zaczyna uzyskiwać przewagę nad innymi glonami żyjącymi w danym akwenie.

Skąd się wzięły toksyczne złote algi w Odrze? Jedna z tez rzuca światło na problem z algami

Iwona Jasser, specjalistka od fitoplanktonu z UW w rozmowie z PAP stwierdziła, że kwitnieniu glonów sprzyja słona woda. Dlatego najlepiej rozwijają się wodzie morskiej, choć można je spotkać w środowisku słonawym i słodkim rzek i jezior, sztucznie zasolonych.

"Wiemy, że wody solankowe są spuszczane do Odry regularnie, a to stwarza warunki korzystne do wzrostu złotych alg’ - powiedziała Iwona Jasser.

Czy złote algi są niebezpieczne dla ludzi? Minister Moskwa i ekspertka przekazują sprzeczne informacje

Nie istnieją badania, które potwierdzałyby szkodliwość złotych alg dla ludzi i innych ssaków.

" Nie ma dowodów na to, że toksyny złotych alg stanowią bezpośrednie zagrożenie dla ludzi, innych ssaków czy ptaków. Mimo to ludzie powinni unikać zbierania martwych lub umierających ryb do spożycia" - można przeczytać na stronie jednego z amerykańskich parków narodowych.

To mogłoby wyjaśniać, dlaczego w wodach Odry znajdowane są wyłącznie ryby, a nie bobry czy szczury.

Także minister Anna Moskwa, podczas jednego z wystąpień dodała, że algi nie są szkodliwe dla człowieka.

Na razie badania pozwoliły na ustalenie działania jednej grupy toksyn — ale to nie oznacza, że nie towarzyszą im jeszcze inne, o nieznanym działaniu. Szukanie tych związków i ich wariantów będzie największym wyzwaniem - powiedziała dr hab. Iwona Jasser na antenie TOK FM

Z kolei dr nauk biologicznych, Marta Jermaczek-Sitak ostrzegła, że rozkładające się w Odrze martwe organizmy wodne oraz substancje pochodzące ze ścieków, mogą powodować wtórne skażenie. Ekspertka uważa, że Odrze grozi zakwit sinic czy wielu bakterii, dlatego obecnie nie należy podchodzić do wody.