Wybory w Holandii. Prawicowa partia Geerta Wildersa z najlepszym wynikiem

Na drugim miejscu znalazła się lista zjednoczonej lewicy Partii Pracy (PvdA) i Zielonych (GroenLinks) pod przywództwem Fransa Timmermansa z 25 mandatami. W poprzednich wyborach startujące osobno PvdA i GroenLinks zdobyły 9 i 8 mandatów.

Na trzecim miejscu uplasowała się liberalna partia VVD premiera Marka Ruttego, która zdobyła 24 mandaty. Kierowane od niedawna przez minister sprawiedliwości Dilan Yesilgoz ugrupowanie poprzednio zdobyło 34 miejsca w izbie niższej.

Czwarta pozycja, z 20 mandatami, przypadła nowo powstałej partii Nowa Umowa Społeczna (NSC), której liderem jest Pieter Omtzigt, najpopularniejszy polityk kraju.

Pierwszą piątkę zamyka socjalliberalne ugrupowanie D66, które może liczyć na 9 miejsc w Tweede kamer (poprzednio 24).

Farmerska BBB, która zdecydowanie zwyciężyła marcowe wybory do rad wojewódzkich, zdobyła 7 mandatów. Liderka partii Carolin van der Plas powiedziała po ogłoszeniu exit poll, że będzie rozmawiała z Wildersem o współtworzeniu nowego rządu.

Na kolejnych miejscach plasują się chadecy (CDA) oraz Partia Socjalistyczna (SP), które uzyskały po 5 miejsc w izbie niższej. Po trzy mandaty zdobędą Forum dla Demokracji (FvD), protestancka partia SGP oraz konserwatywna chadecja (ChristienUnie). Proeuropejskie ugrupowanie VOLT oraz reprezentująca arabską mniejszość partia DENK mogą uzyskać po 2 miejsca w Tweede kamer. Partie 50Plus i JA1 zdobyły natomiast po jednym mandacie.

Tworzenie nowego gabinetu będzie dla przywódcy PVV niezwykle trudne. Część partii z góry wykluczyła współpracę z jego ugrupowaniem. Tak uczyniły m.in. ugrupowanie Omtzigta oraz jednoczona lewica.

Jakie są obecnie możliwe koalicje? Teoretycznie może powstać centroprawicowa koalicja PVV, VVD i NSC. Te partie mają łącznie 81 mandatów, co stanowi więcej niż niezbędna większość, która wynosi 76 mandatów. Omtzigt wykluczał wcześniej współrządzenie z Wildersem, ale w środowy wieczór sugerował, że byłaby ona możliwa. Liderka liberałów, Dilan Yesilgoz, nie wykluczała przed wyborami możliwej współpracy z PVV.

Jeśli Wildersowi nie uda się stworzyć koalicji, premierem mógłby zostać Timmermans i budować gabinet również z VVD oraz NSC, przy pomocy socjalliberalnej D66, która zdobyła 9 mandatów. Wówczas taka koalicja mogłoby liczyć na kruchą większość 78 mandatów. Timmermans już wzywa do obrony demokracji i wspólnego powstrzymania przywódcy PVV.

Pierwsze komentarze

Pieter Omtzigt, najpopularniejszy polityk kraju i lider partii Nowa Umowa Społeczna (NSC), zasugerował już współpracę z PVV. - Weźmy na siebie odpowiedzialność - powiedział lider NSC i pogratulował Wildersowi zwycięstwa.

Liderka farmerskiej partii BBB - Carolin van der Plas, powiedziała, że będzie rozmawiała z Wildersem o współtworzeniu nowego rządu.

To nie wszystko, co mamy dla Ciebie w TOK FM Premium. Spróbuj, posłuchaj i skorzystaj z oferty "taniej na zawsze". Wejdź tutaj, by znaleźć >>

Tymczasem na lewicy panują grobowe nastroje. Były przywódca Zielonych (GroenLinks) Jesse Klaver powiedział, że jest zszokowany wynikiem wyborów. - Wygrała partia, która wyklucza tak wiele osób - mówił Klaver. - Będziemy bronić demokracji - zapowiedział natomiast w emocjonalnym wystąpieniu lider listy zjednoczonej lewicy Frans Timmermans. Powiedział on, że lewa strona musi się zjednoczyć. - Zajmijmy wspólne stanowisko przeciwko dyskryminacji, wykluczeniu i biedzie - mówił do swoich zwolenników Timmermans.

Również organizacje muzułmańskie w Niderlandach są zaniepokojone zwycięstwem PVV. - Niepokój i strach są bardzo duże - powiedział agencji ANP Habib el Kaddouri z Partnerstwa na rzecz Marokańskich Holendrów (SMN).

Tymczasem Wildersowi pogratulował premier Węgier. - Nadchodzi wiatr zmian! - napisał na na portalu X Viktor Orban.

Wilders stał się jednym z najbardziej kontrowersyjnych polityków w Holandii przede wszystkim ze względu na swoje ostre stanowisko wobec islamu, popieranie zakazu noszenia nikabu i burki, a także krytykę Unii Europejskiej. Opowiada się on również za wystąpieniem Niderlandów z UE.

Komentatorzy tłumaczą zwycięstwo Partii Wolności złagodzeniem języka jej lidera. Podczas gdy jeszcze niedawno Wilders proponował utworzenie ministerstwa ds. deislamizacji kraju, to obecnie twierdzi, że islamizacja nie jest już głównym problemem Niderlandów.