Symbol Rzeszowa ma nowego właściciela. Koniec długiego sporu zakonników z miastem

Pomnik Czynu Rewolucyjnego od pół wieku stoi w centrum Rzeszowa, tworząc krajobraz miasta. Od lat budzi też spory i dyskusje. Ma swoich przeciwników i zwolenników.

Usunięcia pomnika chce Instytut Pamięci Narodowej, powołując się na ustawę dekomunizacyjną. Domagała się tego również część radnych PiS w sejmiku podkarpackim poprzedniej kadencji. Mieszkańcy Rzeszowa twierdzą, że powinien zostać na swoim miejscu, bo jest wizytówką miasta i świadectwem historii.

Koniec sporu. Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie trafił w nowe ręce

Pomnik od 2006 roku należy do Bernardynów. Klasztor przejął go od miasta za symboliczną złotówkę. Ponieważ monument jest w coraz gorszym stanie, miasto chciało go odzyskać i wyremontować. W styczniu 2023 roku po wynikach okresowej kontroli stanu technicznego okazało się, że obiekt może zagrażać bezpieczeństwu przechodniów. Bernardyni, zamiast wyremontować pomnik, zdecydowali się go ogrodzić metalowym płotem.

Miliony wyrzucone w błoto? W Warszawie zbudowali bazar, na którym... nikt nie chce handlować

Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego zobowiązał parafię do przeprowadzenia koniecznych napraw do 28 lutego 2024 roku. Jednocześnie nie uznał, że nadaje się on do rozbiórki. Parafia odwołała się od decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jednak bezskutecznie. WSA wskazał dodatkowo, że gdyby remonty i konieczne konserwacje były przeprowadzane regularnie, nie wiązałyby się z koniecznością poniesienia skumulowanych kosztów.

Dalszy los pomnika był przedmiotem długotrwałych i trudnych negocjacji Bernardynów z władzami miasta, które chciało go przejąć. Ostatecznie Zarząd Prowincji Niepokalanego Poczęcia NMP Zakonu Braci Mniejszych zdecydował, że Pomnik Czynu Rewolucyjnego zostanie nieodpłatnie przekazany Stowarzyszeniu Rodzin Żołnierzy Niezłomnych Podkarpacia.

Zakon odda pomnik Czynu Rewolucyjnego? Prezydent Rzeszowa: Cały czas czekamy

- W ostatnich latach pomnik stał się obiektem sporu polityczno-ideologicznego. Nie chcemy być stroną w sporze wokół kwestii historycznych oraz politycznych. Nie jest naszą misją ani odnawianie, ani burzenie pomników nieposiadających religijnego wymiaru. Nasza zakonna Prowincja nie dysponuje środkami potrzebnymi do odnowienia pomnika ani do jego wyburzenia - przekazał rzecznik zakonu Bernardynów o. Alojzy Garbarz.

Przypomniał, że pomnik został postawiony przez władze PRL na terenie dawnego ogrodu klasztornego, zawłaszczonego w latach powojennych, w czasie komunistycznych rządów. - Stowarzyszenie Rodzin Żołnierzy Niezłomnych Podkarpacia reprezentuje mieszkańców miasta i środowiska, które wówczas stawały w obronie klasztoru. Decyzja ta wynika więc ze sprawiedliwości oraz szacunku dla osób zaangażowanych w pomoc - poinformował rzecznik zakonu.

Jego budowę zlecił I sekretarz KW PZPR w Rzeszowie Władysław Kruczek. Prace rozpoczęły się w 1967 roku, trwały do 1974 r. Jedna z rzeźb przedstawia Nike - boginię zwycięstwa, a druga - robotnika, chłopa i żołnierza. Autorem pomnika jest pochodzący z Rzeszowszczyzny nieżyjący już prof. Marian Konieczny. Pomnik nie jest wpisany do rejestru zabytków. 

Posłuchaj:

To nie wszystko, co mamy dla Ciebie w TOK FM Premium. Spróbuj, posłuchaj i skorzystaj z oferty "taniej na zawsze". Wejdź tutaj, by znaleźć szczegóły >>