Sygnał alarmowy dla naszych portfeli. To jedyna nadzieja dla polskich gospodarstw domowych

Dla naszych rachunków za prąd i gaz na razie nie ma dobrych wiadomości. Z tego odcinka dowiesz się:

Idzie kolejna zima. Wraz z nią (znowu) nadciąga… drożyzna. Na stacjach benzynowych już się rozgościła. Hurtowe ceny benzyny przekroczyły 6 zł za litr po raz pierwszy od listopada 2022 roku, czyli od prawie czterech lat, a te detaliczne sięgają 8 zł. Jeszcze gorzej jest z olejem napędowym, podchodzącym pod dziewięć złotych za litr. A to nie koniec, bo po rekord możemy pójść także, gdy chodzi o rachunki za prąd i gaz. Ta historia będzie więc o tym, komu rachunki grozy zawdzięczasz. I czy na pewno będzie aż tak źle. 

Wyobraź sobie mapę Europy. A na niej kilkaset punktów od holenderskiego Groningen do chorwackiej Okoli – to podziemne magazyny gazu, wydrążone w solnych kawernach i nieużywanych już złożach. Każdy z tych podziemnych zbiorników powinien być teraz niemal pełny. Większość nie jest. Powody są co najmniej dwa. Jeden dotknął w tym roku także i ciebie, gdy w czasie fal letnich upałów meteorolodzy notowali kolejne rekordy temperatury. W Europie i w Polsce tak gorąco nie było jeszcze nigdy w historii. Zbiorowo więc osiągaliśmy szczyty zużycia prądu. Oszczędzania nie było. 

Redakcja poleca

Lato rodem z piekła będzie nas słono kosztować. Oni odczuli to jako pierwsi

Mimo tego, że Europa coraz więcej produkuje ze słońca i wiatru, to gaz do produkcji energii w zachodnich gospodarkach schodził regularnie. Tym bardziej, że z powodu suszy produkcję musiały ograniczać hydroelektrownie i siłownie atomowe. Jedne i drugie z powodu braku wody w rzekach. To znaczy, że w czasie, gdy Europa powinna systematycznie wypełniać zbiorniki na jesień i zimę, systematycznie je opróżniała. I nie byłoby w tym może nic dramatycznego, gdyby nie to, że w poprzednim sezonie gaz z podziemnych magazynów znikał w tempie niewidzianym do lat. Powód?

Tak źle nie było do blisko 20 lat

Zima była wyjątkowo mroźna i długa. I tak zimna, że w styczniu Europa opróżniała magazyny gazu w najszybszym tempie od pięciu lat. Skończyło się na tym, że na wiosnę wylądowała z najniższym od kilkunastu lat poziomem zapasów. A do lata sytuacja, zamiast się poprawiać, tylko się pogorszyła. Bo nie dość, że magazyny były puste po rekordowych mrozach i śniegach, to rynkami wstrząsnęła nowa wojna w Zatoce Perskiej. Nastąpił surowcowy i transportowy paraliż. Aż w sierpniu poziom europejskich zapasów osiągnął dno, gazu w zbiornikach było najmniej od blisko 20 lat. Jest więc źle. I teraz o tym, jak bardzo. 

Jest gorzej niż przed startem pełnowymiarowej wojny w Ukrainie, gdy po zimnej wiośnie i bezwietrznej jesieni Rosja zakręciła Zachodowi kurki z tanim gazem. I gorzej niż po wybuchu wojny, gdy surowce drożały jak szalone, a świat szukał innych niż rosyjskie surowców. Na koniec sierpnia wypełnienie magazynów wynosiło mniej więcej połowę. Mniej niż rok wcześniej i dużo mniej niż powinno być, by do listopada dopompować magazyny do minimalnego bezpiecznego poziomu. Tyle o tym, jak jest, teraz o tym, jak będzie.

Czy są szanse na poprawę sytuacji? 

Perspektywy nie są dobre. Z powodu wojny w Zatoce Perskiej do Europy wielkie gazowce z dostawami z Kataru pływają w kratkę. Iran praktycznie kontroluje tranzyt przez Zatokę Perską, cieśnina Ormuz wciąż jest zaminowana, Amerykanie ostrzeliwują irańskie statki, które próbują wywieźć ropę. Jednym zdaniem: bezpiecznie nie jest. I dlatego Katar - i pozostali producenci gazu w regionie - gazowcami do przewozu płynnego surowca w drogę wybierają się sporadycznie. Instalacje wydobywcze i przetwórcze po irańskich bombardowaniach wciąż pracują więc na pół gwizdka. Także dlatego, że gazu magazynować się nie da. Nie ma więc pośpiechu z odbudową zniszczonych w bombardowaniach zakładów. Biznes kręci się więc na pół gwizdka. A kolejka po zakupy właśnie się wydłuża. Stoją w niej Europejczycy ze swoimi pustymi zbiornikami. I Azja, dla której Bliski wschód był jedynym dostawcą. Ceny rosną i są dziś ponad dwukrotnie wyższe niż rok temu. 

Redakcja poleca

Paragony grozy na stacjach benzynowych. "Płacimy i płaczemy, bo co zrobimy. Życie, panie, życie"

Co się stanie, jeśli do tego dołoży się kolejna naprawdę mroźna zima? Nikt tego nie wie na pewno. Ale rynek już teraz zachowuje się tak, jakby zakładał najgorsze. W najgorszym scenariuszu w Pakistanie i Bangladeszu brakuje prądu. Ta część tej historii może się skończyć światowym niedoborem dżinsów i t-shirtów. Dla Europy możliwy finał tej historii to kolejna drożyzna.

Analitycy widzą to tak: przyspieszający wzrost cen, zmusi banki do podniesienia stóp procentowych, podrożeje kredyt, spłacający kredyty zapłacą więcej, zostanie im mniej w kieszeni, większe zakupy odłożą na później, gospodarka zwolni, wraz z nią podwyżki pensji. I tak dalej, i tak dalej. 

Redakcja poleca

Rachunki grozy za gaz coraz bliżej. "Wystrzelił poza sufit". I mamy "szok odzwierciedlony w rachunkach"

Na koniec wracamy do początku. Czyli do pogody. I tu na scenę wkracza El Niño. To cykliczny system pogodowy, który jednej części świata przynosi historyczne susze, a drugiej katastrofalne ulewy. W tym sezonie El Niño ma być wyjątkowy; konkretnie wyjątkowo potężny. Co oznacza pogodowe anomalie o niespotykanej skali. Przede wszystkim w południowo-wschodniej Azji, środkowej Afryce oraz w Ameryce Południowej. I tu ważna uwaga: w tym wzorcu pogodowym Europa może się cieszyć ponad standardowo łagodną zimą. Bez rozkręconego ogrzewania. Z zawracającymi cenami i bez końca świata. 

Redakcja poleca

"Żeby nie walnąć w ścianę, trochę wcześniej trzeba zwolnić". Dlaczego eksperci krytykują budżet?

Źródło: TOK FM