Grypa w natarciu. Jak wygląda aktualna sytuacja w Polsce? [WYJAŚNIAMY]
Trwa fala zachorowań na grypę. Czytając ten artykuł poznasz aktualne dane, dotyczące zachorowalności na grypę oraz szczepień. Dowiesz się także więcej o podtypie K wirusa grypy typu A (H3N2), który dominuje w obecnym sezonie epidemicznym. Artykuł wyjaśnia, dlaczego tegoroczna fala grypy jest cięższa niż w poprzednich latach.
Z tego artykułu dowiesz się:
- jaki jest aktualny poziom zachorowalności na grypę w Polsce;
- ile osób zmarło z powodu grypy w bieżącym sezonie;
- dlaczego obecny sezon grypowy jest cięższy niż poprzedni;
- czym charakteryzuje się podtyp K wirusa grypy A (H3N2);
- jakie są objawy zakażenia grypą;
- jakie są najnowsze dane dotyczące szczepień;
- kto powinien, a kto nie powinien się zaszczepić;
- jakie działania podjąć, by uniknąć grypy
Sezon grypowy w Polsce 2025/2026. Wskaźnik zachorowalności i ofiary śmiertelne
W Polsce trwa szczyt zachorowań na grypę, który ma zakończyć się w marcu. Jak wynika z danych z portalu ezdrowie.gov.pl, wskaźnik zachorowalności wynosi obecnie 397,2 przypadków na 100 tys. osób, czyli przekroczył już najwyższą wartość z ubiegłorocznego sezonu grypowego. W sezonie grypowym w 2025 r. wskaźnik zachorowalności w najwyższym punkcie osiągnął 365,5 przypadków na 100 tys. osób.
- Od 1 września 2025 r. do 1 lutego 2026 r. z powodu grypy zmarło 1061 osób. W analogicznym okresie w poprzednim sezonie grypowym liczba zgonów wyniosła 1538 - przekazał w sobotę (7 lutego) Główny Inspektor Sanitarny dr n. med. Paweł Grzesiowski.
Dlaczego ten sezon grypowy jest cięższy niż poprzedni?
Według specjalistów, na dużą skalę zachorowań w trwającym sezonie grypowym wpływa kilka jednocześnie występujących okoliczności. Jedną z nich jest dominacja podtypu K wirusa grypy typu A (H3N2), który już w minionych latach był powiązany z wyższym odsetkiem hospitalizacji, szczególnie wśród seniorów. Istotne znaczenie ma również wcześniejszy start sezonu grypowego, w porównaniu z częścią poprzednich lat. Dodatkowo rozprzestrzenianiu się wirusa sprzyjają trwające w Polsce ferie zimowe, a co za tym idzie, większa liczba podróży i kontaktów międzyludzkich.
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) zwraca uwagę, że kumulacja takich czynników epidemiologicznych może prowadzić do cięższego przebiegu sezonu grypowego, zwłaszcza w grupach szczególnie narażonych, takich jak osoby starsze oraz dzieci.
Podtyp K wirusa grypy typu A (H3N2)
Podtyp K wirusa grypy A(H3N2) to nowy subklad (wcześniej oznaczany jako J.2.4.1), zidentyfikowany przez CDC latem 2025 roku w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych. Charakteryzuje się mutacjami w genie hemaglutyniny, co odróżnia go antygenowo od szczepu używanego w szczepionkach na sezon 2025/2026. W sezonie 2025/2026 dominuje wśród przypadków grypy A(H3N2), odpowiadając za większość zakażeń w USA (ok. 90 proc. zsekwencjonowanych próbek) i Polsce (ok. 60 proc. zachorowań), z szybkim rozprzestrzenianiem się w Europie i na świecie. Nie powoduje cięższego przebiegu niż inne szczepy H3N2, ale obniża skuteczność szczepionek i zwiększa ryzyko hospitalizacji u osób starszych i dzieci. Grypa prowadzi do poważnych powikłań: zapalenia płuc, oskrzeli, mózgu, ucha środkowego czy mięśnia sercowego.
Podtyp K wirusa grypy typu A (H3N2) - objawy zakażenia
- nagła wysoka gorączka (często powyżej 38°C);
- silny ból mięśni i stawów;
- uporczywy suchy kaszel;
- ból gardła;
- katar;
- dreszcze;
- ogólne skrajne osłabienie.
Charakterystyczne są też nietypowe symptomy, w tym bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, intensywne migreny, światłowstręt i ból oczu.
Szczepienia na grypę
Dostępna obecnie szczepionka przeciwko grypie chroni przeciwko czterem typom wirusa - dwoma podtypami grupy A i dwoma podtypami grupy B. W przypadku podtypu K wirusa grypy typu A (H3N2), skuteczność szczepionki wynosi około 50-70 proc. Główny Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę na wzrost liczby szczepień. Według danych z portalu ezdrowie.gov.pl w sezonie 2025/2026 przeciwko grypie zaszczepiło się 2,2 mln osób. W poprzednim sezonie liczba ta wyniosła 1,8 mln.
W związku ze szczytowym okresem zachorowań na grypę trwającym od stycznia do marca, Państwowa Inspekcja Sanitarna (sanepid) zaleca szczepienia przeciw grypie, przede wszystkim osobom w grupach ryzyka.
Grupy ryzyka. Kto powinien zaszczepić się na grypę?
- dzieci do 14. roku życia;
- dorośli powyżej 50. roku życia;
- osoby z przewlekłymi schorzeniami;
- kobiety w ciąży;
- pracownicy ochrony zdrowia, oświaty i placówek opieki długoterminowej.
Kto nie powinien szczepić się na grypę?
Szczepienie przeciw grypie nie jest wskazane u wszystkich. Do najważniejszych przeciwwskazań zalicza się:
- ostre infekcje przebiegające z gorączką,
- potwierdzoną alergię na białko jaja kurzego (dlatego każdy punkt szczepień musi być wyposażony w zestaw przeciwwstrząsowy),
- nadwrażliwość na niewielkie ilości antybiotyków obecnych w szczepionce (neomycyna w szczepionkach typu split, gentamycyna w szczepionkach subunit),
- wystąpienie zespołu Guillaina-Barrégo w ciągu 6 tygodni po wcześniejszym szczepieniu przeciwko grypie.
Profilaktyka. Jak uniknąć grypy?
- szczepić się co rok;
- często myć ręce wodą z mydłem lub dezynfekować je środkami wirusobójczymi;
- zasłaniać usta i nos podczas kaszlu/kichania;
- zachować dystans społeczny (ok. 1,5 m) i unikać skupisk ludzi;
- nosić maskę (np. FFP2) w placówkach medycznych, opiece długoterminowej i zatłoczonych miejscach;
- pozostawać w domu przez 5-7 dni w przypadku objawów.
Posłuchaj:
Aktualne dane dotyczące fali zachorowań na grypę w Polsce komentował w TOK FM dr Michał Sutkowski, prezes Warszawskich Lekarzy Rodzinnych.
Dlaczego nadal warto się zaszczepić i jak odróżnić grypę od COVID-19? Na te pytania w TOK FM odpowiedział Główny Inspektor Sanitarny dr n. med. Paweł Grzesiowski.
Źródło: PAP, ezdrowie.gov.pl, www.doz.pl
