Nobel z fizyki przyznany. Oto laureaci
Ogłoszono laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 2025 roku. Otrzymali ją John Clarke, Michel H. Devoret i John M. Martinis za osiągnięcia w dziedzinie mechaniki kwantowej.
Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła we wtorek tegorocznych laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. To trzej naukowcy pracujący na amerykańskich uczelniach - John Clarke, Michel H. Devoret i John M. Martinis.
Jak podał Komitet Noblowski, naukowcy zostali nagrodzeni "za odkrycie makroskopowego kwantowego tunelowania mechanicznego i kwantyzacji energii w obwodzie elektrycznym".
Clarke, Devoret i Martinis wykazali, że tunelowanie kwantowe można zaobserwować w makroskali, z udziałem wielu cząstek. Dzięki nim możliwy jest rozwój technologii kwantowej kolejnej generacji, w tym komputerów kwantowych, kwantowej kryptografii i kwantowych czujników. Badacze prowadzili eksperymenty z użyciem obwodu elektrycznego zbudowanego z nadprzewodników, które przewodzą prąd bez elektrycznego oporu. Chip, który zawierał ten obwód, miał około centymetra.
Wcześniej tunelowanie i kwantyzacja energii były badane w układach składających się z zaledwie kilku cząstek.
W badaniach noblistów zjawiska te pojawiły się w układzie mechaniki kwantowej z miliardami par Coopera (pary elektronów o jednakowych, lecz przeciwnie skierowanych pędach i spinach), które wypełniały cały nadprzewodnik na chipie. W ten sposób naukowcy przenieśli efekty mechaniki kwantowej ze skali mikroskopowej do makroskopowej.
Nagroda Nobla 2025
W poniedziałek przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Otrzymali ją Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell i Shimon Sakaguchi za odkrycia dotyczące obwodowej tolerancji immunologicznej.
W kolejnych dniach zostaną ogłoszeni laureaci w pozostałych dziedzinach: w środę - z chemii, w czwartek - literatury, w piątek - Pokojowej Nagrody Nobla, a 13 października - z nauk ekonomicznych.
Tegoroczna ceremonia wręczenia nagród odbędzie się tradycyjnie 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla. Laureaci otrzymają złoty medal, dyplom oraz nagrodę pieniężną w wysokości 11 milionów koron szwedzkich (około 1,2 mln dolarów).
Źródło: PAP, tokfm.pl
