,
Obserwuj
Nauka

Pocisk Ch-101 - co to za broń? Jedna sztuka kosztuje fortunę

oprac. Katarzyna Rogowska tokfm.pl
2 min. czytania
30.07.2026 13:40

Prawdopodobnie rosyjski pocisk Ch-101 naruszył w czwartek rano polską przestrzeń powietrzną i spadł w pobliżu miejscowości Tarnawa-Kolonia w woj. lubelskim – poinformował premier Donald Tusk. Co wiadomo o obiekcie, który wleciał w polską przestrzeń powietrzną i postawił wszystkie służby na nogi?

Pocisk CH-101 jako eksponat w Muzeum Ukrainy w Berlin Story Bunker
Pocisk CH-101 jako eksponat w Muzeum Ukrainy w Berlin Story Bunker
fot. SOEREN STACHE / DPA / DPA PICTURE-ALLIANCE VIA AFP

Z tego artykułu dowiesz się:

  • jaki obiekt spadł 30 lipca w pobliżu Tarnawy Kolonii;
  • czym jest pocisk CH-101;
  • jakie są najważniejsze cechy pocisku CH-101;
  • jak działa pocisk CH-101;
  • w jakich celach wykorzystuje się pociski CH-101;
  • ile kosztuje jeden pocisk CH-101.

Jak poinformował premier Donald Tusk, obiektem, który w czwartek rano naruszył polską przestrzeń powietrzną i spadł w pobliżu miejscowości Tarnawa-Kolonia w woj. lubelskim jest prawdopodobnie rosyjski pocisk Ch-101. Tak samo twierdzi szef ukraińskiego MSZ Andrij Sybiha.

Czym jest pocisk Ch-101?

Ch-101 to rosyjski strategiczny pocisk manewrujący powietrze-ziemia z głowicą konwencjonalną o cechach obniżonej wykrywalności, odpalany z bombowców Tu-95MSM i Tu-160. W wersji podstawowej przenosi konwencjonalną głowicę bojową, a jego bliźniaczy wariant CH-102 ma głowicę jądrową. Prace nad jego konstrukcją rozpoczęto jeszcze w okresie Związku Radzieckiego, jednak z czasem zostały one wstrzymane. Do projektu powrócono po objęciu władzy przez Władimira Putina, w 2000 roku. Pierwsze testowe odpalenia pocisków miały prawdopodobnie miejsce w 2004 roku. Za ich produkcję najpewniej odpowiada rosyjskie biuro konstrukcyjne Raduga. Ch-101 został po raz pierwszy wykorzystany bojowo przez Rosję w listopadzie 2015 roku, podczas ataków w Syrii.

Najważniejsze cechy pocisku Ch-101:

  • to pocisk powietrze-ziemia, używany głównie przez bombowce strategiczne, m.in. Tu-95MSM i Tu-160;
  • został zaprojektowany w technologii obniżonej wykrywalności (tzw. stealth), dzięki czemu trudniej go wykryć radarem;
  • leci na bardzo dużą odległość - około 4,5-5,5 tys. km;
  • ma około 7,45 m długości i 74–74,5 cm średnicy. Waży około 2,4 tony i jest wyposażony w głowicę o masie 960 kg;
  • leci z prędkością poddźwiękową osiągającą 900-1000 km/h.

Jak działa pocisk Ch-101?

Ch-101 korzysta z kilku systemów naprowadzania: nawigacji inercyjnej, satelitarnej oraz układu optoelektronicznego, który porównuje teren pod pociskiem z zapisaną trasą lotu. Dzięki temu może lecieć bardzo nisko, omijając wykrycie i utrudniając obronie przeciwlotniczej przechwycenie celu.

W jakich celach używa się Ch-101?

Pocisk Ch-101 jest przeznaczony do precyzyjnych uderzeń dalekiego zasięgu na cele strategiczne, takie jak infrastruktura wojskowa, energetyczna czy przemysłowa. Rosja często używa Ch-101 szeroko podczas ataków na Ukrainę.

Ile kosztuje pocisk Ch-101?

Jak podał "Forbes", szacunkowy koszt jednego pocisku Ch-101 to około 10–13 mln dolarów.

Posłuchaj:

Czy polskie służby zareagowały na to co wydarzyło się na Lubelszczyźnie jak należy? Ich działania w TOK FM oceniał prof. Jarosław Stelmach - major rezerwy, ekspert ds. antyterroryzmu, ochrony ludności, obrony cywilnej oraz zarządzania kryzysowego, a także prezes Safety Project.

Maria Domańska, ekspertka Ośrodka Studiów Wschodnich w audycji TOK FM "Zapytam inaczej" opowiada o narastającym napięciu w Rosji, dylematach Kremla oraz bezprecedensowych represjach wymierzonych w przeciwników politycznych.

Żródło: PAP, TOK FM, Rzeczpospolita, Wikipedia