Sekretne życie żółwi. Wszystko, co chcielibyście o nich wiedzieć, ale boicie się zapytać

W radiu TOK FM o żółwiach mówimy nie tylko w ich święto. Zebraliśmy dla Państwa najciekawsze żółwiowe podcasty - to kilkanaście rozmów o naszych rodzimych żółwiach i gatunkach inwazyjnych, o ich zmysłach, o żółwiach w popkulturze, odpowiedzialnej terrarystyce i nie tylko.

Pod koniec zeszłego roku środowisko terrarystów, zajmujących się między innymi żółwiami, założyło własne stowarzyszenie (w zeszłym tygodniu w Warszawie odbyło się pierwsze sympozjum Stowarzyszenia Terrarystów Polskich). O planach stowarzyszenia, odpowiedzialnej opiece nad żółwiami i o tym, dlaczego zwierzę nie powinno być prezentem pod choinkę mówiła Aleksandra Maluta, lekarz weterynarii, krajowy konsultant w dziedzinie chorób płazów i gadów, wiceprezes stowarzyszenia.

Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o żółwiach, ale baliście się zapytać

W marcu 2023 roku praktycznie wszystkie stacje i portale obiegła informacja o złapaniu na Mazowszu żółwia jaszczurowatego - to bardzo silne zwierzę, które w przeciwieństwie do innych żółwi, w obliczu zagrożenia, nie chowa się do pancerza, tylko samo atakuje. Ma mocne szczęki, więc bez problemu odgryzie palec. Jednak w całej sprawie nie to jest najważniejszy wątek - to żółw inwazyjny, wypuszczony kiedyś przez człowieka, nie występuje naturalnie w Polsce. Gada odłowił wolontariusz lubelskiej fundacji Epicrates zamiast państwowych służb. Polska w kolejnym obszarze nie działa – tylko niewiele gmin realizuje obowiązek zapewnienia azylu dla zwierząt egzotycznych. Między innymi o tym Przemysław Iwańczyk rozmawiał z gośćmi programu Przedpołudnie. Szeroko o żółwiach mówili Bartłomiej Gorzkowski, kierownik Lubelskiego Egzotarium i prezes fundacji Epicrates, oraz dr inż. Mateusz Rawski z Katedry Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, hodowca żółwi.

W 2022 roku w programie TOK360 Adam Ozga rozmawiał z Borysem Kalą - wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody Salamandra, kierownikiem programu Chelonia. W Wielkopolsce powstawał wtedy nowy rezerwat żółwi błotnych. W ramach przygotowań trwały odłowy żółwi ozdobnych, w tym najbardziej znanych żółwi czerwonolicych, które zagrażają rodzimej faunie i florze.

Kilka miesięcy później, również w programie TOK360, poinformowaliśmy o szczęśliwym finale - w Sylwestra weszło w życie Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu o utworzeniu rezerwatu przyrody "Czarne Doły", którego głównym celem jest właśnie zachowanie stanowiska żółwia błotnego.

O ratowaniu żółwi morskich, w programie Ewy Podolskiej, mówiła Maja Zamencka, absolwentka oceanografii, która pracowała w szpitalu dla żółwi w okolicach Aten. Do ośrodka trafiają zwierzęta zranione w kontakcie z motorówką, czasem z uciętymi płetwami, czy z hakiem w pysku. Większość na szczęście udaje się wyleczyć i bezpiecznie wypuścić z powrotem do morza.

Zamencka była też bohaterką kolejnej rozmowy Ewy Podolskiej o żółwiach. Tym razem opowiadała o pomocy żółwiom po drugiej stronie Morza Śródziemnego – w ośrodku w Egipcie.

W sierpniu agencja Reutersa podała, że w stanie Floryda wykluwają się praktycznie wyłącznie samice. To efekt zmiany klimatu i podnoszenia temperatury - płeć m.in. żółwi determinowana jest przez temperaturę. O tę sprawę Filip Kekusz pytał Bartłomieja Pogranicznego w Weekendowym Poranku TOK FM.

Żółw, jaki jest nie każdy dobrze widzi

Tytuł najstarszego zwierzęcia lądowego należy oczywiście do żółwia. Niedawno żółw Jonathan, symbol wyspy św. Heleny, skończył 190 lat. Cezary Łasiczka pytał prof. Annę Wójcicką, genetyczkę z Warsaw Genomics, o to kiedy ludzie zaczną żyć na przykład po 150 lat.

W Przedpołudniu Aleksandra Kolanek - prezeska Towarzystwa Herpetologicznego NATRIX wyjaśniała, jak to się stało, że amerykańskie żółwie znalazły się w fosie miejskiej we Wrocławiu.

W "Podróżach małych i dużych" Przemysław Iwańczyk gościł dziennikarkę Newsweeka Aleksandrę Pawlicką, która opowiedziała o swojej wyprawie na wyspy Galapagos - wyspy, na których żyją największe żółwie świata.

W 2020 roku na antenie TOK FM odbyła się największa w historii polskich mediów akcja z okazji Światowego Dnia Żółwia. Partnerem wydarzenia była lubelska Fundacja Epicrates, która działa w ośrodku rehabilitacji i opieki nad bezdomnymi zwierzętami egzotycznymi (w tym żółwiami), będącym częścią Lubelskiego Schroniska dla Zwierząt.

Dzień Żółwia otworzył Maciej Zakrocki rozmową z doktorem Karolem Mazurem z Muzeum Powstania Warszawskiego - o żółwiu jako symbolu Małego Sabotażu, transporcie żółwi do niemieckich restauracji i żółwiach, które trafiły do domów warszawiaków.

W audycji "Wierzę w zwierzę" Dorota Sumińska rozmawiała z Karoliną Mol Woźniak, opiekunką zwierząt w Terrarium Wrocławskiego Zoo oraz Anną Mekarską, prezes Fundacji DODO. Z programu można dowiedzieć się, jak te gady postrzegają świat, a także o tym, że wcale nie tak łatwo zapewnić żółwiom odpowiednie warunki. Poruszono też ważny problem przemytu tych zwierząt.

W audycji "Szkoda czasu na złe seriale" Anny Piekutowskiej i Zuzanny Piechowicz poruszono temat żółwi w popkulturze. Omówiono takie tytuły jak: serial "Elementary", film "Rocky", seria "Wojownicze Żółwie Ninja" i gra "Mario Bros".

Ewa Podolska rozmawiała z Adamem Hryniewiczem, herpetologiem z warszawskiego ZOO o początkach programu reintrodukcji żółwi błotnych na Mazowszu.

W specjalnym podcaście zamieściliśmy kilka rozmów z ekspertami od gadów:

Wspominany już Bartłomiej Gorzkowski mówił o żółwiach inwazyjnych, schronisku dla żółwi i o tym, dlaczego wypuszczanie gadów do jezior to wcale nie jest dobry pomysł.

Radosław Olszewski - kierownik Ośrodka Hodowli Zwierząt w Poleskim Parku Narodowym, odpowiedzialny za sukces programu ratowania żółwi błotnych na Lubelszczyźnie, przybliżył słuchaczom życie jedynego naturalnie występującego w Polsce żółwia.

Aleksandra Maluta - weterynarz, specjalistka chorób zwierząt nieudomowionych z przychodni Oaza, autorka książki i wielu artykułów o żółwiach - wyjaśniła, co wiemy o żółwich zmysłach i chorobach. Mówiła też o tym, jak druk 3D pozwala ratować ranne zwierzęta.

Na koniec Wojciech Urynowicz - technik weterynarii, wykładowca, organizator polskich obchodów Światowego Dnia Żółwia w Krakowie, autor książek i artykułów o gadach - pokazał, że żółwie towarzyszą nam od zawsze w mitologii wielu kultur. Jako że jest kolekcjonerem różnych przedmiotów z wizerunkiem żółwia, mówił też o znaczkach, monetach i innych żółwiowych motywach.

"Pierwszy prawdziwy żółw mieszkał w Polsce". Paleobiolog dr Tomasz Szczycielski opowiedział Cezaremu Łasiczce o swoim przełomowym odkryciu. W okolicach Poręby udało mu się znaleźć skorupę żółwią sprzed 215 milionów lat. To pierwszy żółw, który wykształcił pełny pancerz. Model tego żółwia można zobaczyć w Muzeum Ewolucji w Pałacu Kultury w Warszawie.

U Przemysława Iwańczyka, o żółwiu, którego nie widziano aż 100 lat. Na Wyspach Galapagos żyje kilka podgatunków żółwi słoniowych. Jeden z nich pojawił się pierwszy raz od 100 lat - chelonoidis phantasticus. O tym, jak szuka się żółwi i o tym, jak to możliwe, że duży żółw skutecznie ukrywał się przez całe stulecie mówił Piotr Piliczewski - doktorant Wydziału Biologii Uniwersytetu Szczecińskiego, który zajmuje się ekologią i zachowaniem ptaków oraz gadów.

To nie wszystkie żółwiowe podcasty w naszym archiwum. Więcej znajdą państwo, wpisując w naszej wyszukiwarce hasło "żółw".

Udanego Światowego Dnia Żółwia.

Posłuchaj:

To nie wszystko, co mamy dla Ciebie w TOK FM Premium. Spróbuj, posłuchaj i skorzystaj ze specjalnej oferty. Wejdź tutaj, by znaleźć szczegóły >>