"Nie dożywają momentu". Wojewoda alarmuje ws. medali od Nawrockiego

"Pół wieku wspólnego życia to imponujący jubileusz, który w polskim systemie prawnym i tradycji państwowej cieszy się szczególnym uznaniem. Pary świętujące 50. rocznicę ślubu mogą ubiegać się o Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie, przyznawany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Choć samo odznaczenie ma charakter symboliczny i honorowy, droga do jego otrzymania wymaga przejścia konkretnej procedury urzędowej. W województwie kujawsko-pomorskim trwa ona już ponad rok" - alarmuje wojewoda Michał Sztybel w liście do Karola Nawrockiego.

Kiedy i gdzie złożyć pierwsze dokumenty?

Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie nie jest przyznawany z urzędu - należy złożyć wniosek. Mogą to zrobić nie tylko sami jubilaci, ale też najbliżsi krewni, tacy jak dzieci czy wnuki, a także przyjaciele, sąsiedzi, a nawet przedstawiciele lokalnych organizacji społecznych.

Kluczowym warunkiem jest jednak uzyskanie zgody samych małżonków, gdyż procedura wiąże się z przetwarzaniem ich danych osobowych oraz weryfikacją w państwowych rejestrach. Wszystkie niezbędne formalności inicjuje się w Urzędzie Stanu Cywilnego, który jest właściwy ze względu na aktualne miejsce stałego zameldowania małżonków. Dokumenty można złożyć najwcześniej w tym roku kalendarzowym, w którym przypada okrągła, pięćdziesiąta rocznica zawarcia związku małżeńskiego.

Weryfikacja przeszłości małżonków

Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie jest oficjalnym odznaczeniem państwowym, co niesie za sobą określone konsekwencje prawne. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego, przed przesłaniem wniosku dalej, ma obowiązek sprawdzić, czy jubilaci nie byli karani. Osoby, które zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa umyślne, zgodnie z przepisami, nie mogą otrzymać takiego wyróżnienia.

Pozytywnie zweryfikowany wniosek z lokalnego urzędu trafia następnie do właściwego Urzędu Wojewódzkiego. Wojewoda, jako przedstawiciel rządu w terenie, dokonuje ponownej oceny formalnej i przesyła dokumentację bezpośrednio do Kancelarii Prezydenta RP. To właśnie tam przygotowywane są ostateczne akty nadania odznaczeń, które osobiście podpisuje Prezydent RP.

Czekają na medal ponad rok

I tu pojawia się problem. Jak wskazuje w liście do Prezydenta RP wojewoda kujawsko-pomorski, czas oczekiwania wydłużył się już do 14 miesięcy: "Występuję w imieniu tysięcy polskich seniorów - par, które przeżyły wspólnie pół wieku, budując polskie rodziny, domy i historie - w sprawie długiego oczekiwania na rozpatrzenie wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie (…). Niestety, dla coraz większej grupy jubilatów, medal ten staje się symbolem spóźnionym i nie dożywają pięknego momentu ze względu na zbyt długi czas rozpatrywania sprawy przez Kancelarię Prezydenta RP" - czytamy w liście Michała Sztybla.

Na Kujawach i Pomorzu na medal wciąż czeka 6794 osób. - Do tej pory, za poprzednich prezydentów, też były opóźnienia, ale symboliczne uhonorowanie tych osób odbywało się regularnie - uważa Sztybel. - Jako Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki przekazujemy regularnie, co miesiąc, po kilkaset wniosków i niestety nie mamy odpowiedzi. Pierwszy raz jest taka sytuacja, że osoby nie dożywają tego, aby otrzymać medal - rozkłada ręce. W 2026 roku żaden z 1264 przesłanych z regionu wniosków nie został zrealizowany.

Długie procedury i… morze wniosków

O przyczynę opóźnień zapytaliśmy Kancelarię Prezydenta RP. W przesłanym do redakcji oświadczeniu czytamy: "Wydłużony czas oczekiwania na nadanie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie wynika przede wszystkim ze znaczącego wzrostu liczby wniosków składanych w ostatnich latach w skali całego kraju oraz wieloetapowej procedury, obejmującej weryfikację formalną i merytoryczną dokumentów przekazywanych do Kancelarii Prezydenta RP przez jednostki samorządu terytorialnego. Część opóźnień powstaje już na etapie przygotowania i kompletowania wniosków poza Kancelarią Prezydenta RP".

Urzędnicy z Biura Mediów i Listów Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wyliczają również, że kadencja Karola Nawrockiego przypada 50 lat po rekordowej pięciolatce 1975-1979, kiedy rodziny zakładało pokolenie urodzone w okresie powojennego wyżu demograficznego: "W roku 1975 zawarto na przykład 330 000 małżeństw, najwięcej w XX wieku, a dwa lata później 328 000, co jest drugim wynikiem stulecia" - informują.

Na dzień 10 maja 2026 roku, od początku kadencji Karol Nawrocki uhonorował medalem 47 354 osoby, czyli 23 677 par małżeńskich, z czego 26 050 osób w 2025 roku oraz 21 304 osoby w 2026 roku. Urzędnicy zapewniają, że będą wprowadzone zmiany organizacyjne, mające przyspieszyć rozpatrywanie wniosków.

Uroczyste zwieńczenie i czas oczekiwania

Po złożeniu podpisu przez Prezydenta RP medale wraz z pamiątkowymi legitymacjami są pakowane i odsyłane z powrotem do urzędu gminy lub miasta, który zainicjował całe postępowanie. Finałem jest uroczystość wręczenia medali, która zazwyczaj organizowana jest przez lokalne władze samorządowe - wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Ceremonie te najczęściej odbywają się w reprezentacyjnych salach ślubów Urzędów Stanu Cywilnego lub w lokalnych domach kultury, gromadząc rodziny jubilatów.

Cała procedura związana z nadaniem medalu jest bezpłatna. Małżonkowie nie ponoszą żadnych kosztów na żadnym etapie - od złożenia wniosku po samą uroczystość wręczenia.

Źródło: TOK FM