,
Obserwuj
Gospodarka

Czarny dzień na Wall Street. Bogacze stracili miliardy. Czy na naszych oczach pęka bańka AI?

Wojciech Kowalik, Anna Augustyn
5 min. czytania
09.11.2026 12:33

Giełdowy spokój po wyborach do amerykańskiego Kongresu był krótki i pozorny. Trwał jeden dzień, po którym przyszedł wstrząs, a inwestorom wybuchła w rękach bomba z opóźnionym zapłonem. Nowojorska giełda runęła najmocniej od półtora roku, czyli od czasów, kiedy Trump wypowiadał wojnę celną reszcie świata. Tracili wszyscy wielcy: NVidia, Palantir, Oracle, Meta, Tesla i SpaceX. Właściciel dwóch ostatnich, Elon Musk, stracił podwójnie: w nieudany start Partii Republikańskiej włożył pół miliarda dolarów, a na spadkach swoich spółek jego majątek w kilka godzin stopniał o 80 mld dolarów! Dlaczego rynki tak wystraszyły się zwycięskich demokratów? Tu trzeba rozwiązać zadanie, w którym są stan Teksas oraz miliardy na centra danych sztucznej inteligencji.

Elon Musk i Donald Trump
Elon Musk i Donald Trump
fot. Evan Vucci / Reuters / Forum

To była bomba z opóźnionym zapłonem, opóźnionym o dokładnie jeden dzień. W tym odcinku powiemy:

  • czy ta bomba przebija giełdową bańkę sztucznej inteligencji;
  • dlaczego wybory w Stanach Zjednoczonych pogrążyły giełdy;
  • jak na tym wszystkim zubożeli amerykańscy miliarderzy, choć bieda im w oczy nie zajrzy.

"Czarny czwartek" - tak media piszą o tym, co przetoczyło się przez nowojorską giełdę w dwa dni po wyborach do amerykańskiego Kongresu. Pędzące przed siebie spółki z branży sztucznej inteligencji nagle wpadły na ścianę. Przemeblowała się góra tabeli największych firm świata i z tronu spadła NVidia. Majątki technologicznych bogaczy skurczyły się o dziesiątki miliardów dolarów, a inwestorzy zastanawiają się, czy to właśnie jest początek pękania tej słynnej bańki AI, o której mówi się od dwóch lat?

Pierwszy dzień po tym, jak okazało się, że kandydacie Partii Demokratycznej pogrążyli w wyborach do Kongresu republikanów Donalda Trumpa, minął na rynkach spokojnie, a nawet z lekkim optymizmem. Wydawało się, że giełdy powiedziały sobie: "Jakoś to będzie". Ale to było dopiero podpalenie lontu w bombie, która wybuchła drugiego dnia. Bo przez Wall Street przetoczyła się największa fala spadków od półtora roku, czyli od momentu, w którym Donald Trump wypowiadał reszcie świata swoją wojnę celną. Wtedy inwestorzy giełdowi wpadli w popłoch, teraz przypomnieli sobie te emocje. Skąd taka reakcja i dlaczego giełdy tak bardzo boją się demokratów - powiemy za moment, a na razie o skali spadków, bo ta robi wrażenie.

Najwięcej straciły spółki Elona Muska, czyli hojnego sponsora republikanów Donalda Trumpa. Szacuje się, że w kampanię przed wyborami wpompował pół miliarda dolarów. I stracił dwa razy, bo na fali wielkiej przeceny, jego spółki Tesla i SpaceX w jeden dzień straciły 10 proc.! W kolejce do spadków ustawiały się kolejne big echy: Micron 17 proc. w dół, Dell 15 proc., Palantir i Intel 10, Oracle 7 proc. na minusie, Meta - ta od Facebooka i Instagrama - 4 proc. Tracili też inni giganci: Alphabet od Google'a, Amazon, Microsoft. A także królowa hossy i królowa sztucznej inteligencji NVdia, produkująca mikroprocesory ożywiające sztuczną inteligencję - prawie 10 proc. w dół! I to po wielu, wielu miesiącach dominacji strąciło ją z tronu największej firmy świata! Jeszcze niedawno takie przemeblowanie szczytu najbardziej wartościowych firm było nie do pomyślenia, ale się stało - wartość spółki spadła grubo poniżej 5 bilionów dolarów, a na tron wspiął się dawny lider, czyli Apple, ten od iPhone'ów i MacBooków, ten, który w dziedzinie sztucznej inteligencji zostaje o kilka długości w tyle w porównaniu z innymi technologicznymi gigantami.

Dlaczego doszło do trzęsienia ziemi na amerykańskiej giełdzie? 

Teraz poszukajmy powodów giełdowego pogromu i co z tym wspólnego mają wybory w USA, które wygrała Partia Demokratyczna. Kluczowy jest tu jeden stan, czyli Teksas, w którym pierwszy raz od 40 lat władzę przejmują Demokraci. A Teksas to centrum amerykańskich inwestycji związanych z budową centrów danych dla sztucznej inteligencji. Szacuje się, że ponad jedna czwarta planowanej mocy centrów danych w Stanach Zjednoczonych będzie pochodzić właśnie stamtąd. Demokratyczni politycy od dawna ostrzegali, że idzie to za szybko, pochłania olbrzymie ilości energii, wody do chłodzenia, apelowali nad większą społeczną kontrolą takich inwestycji. I tego się przestraszyły rynki: że zagrożonych może być nawet 30 proc. inwestycji w centra danych w Teksasie. A to właśnie tam swoje inwestycje koncentruje Elon Musk, dlatego jego spółki tak oberwały, ale biznesmen już roztacza wizję wysłania centrów danych AI w kosmos. Ma zresztą do tego narzędzia w postaci swojej firmy kosmicznej SpaceX.

To jeden z powodów, czas na drugi - ten ma już skalę ogólnokrajową. Dotyczy on ewentualnych prób spowolnienia rozwoju AI na poziomie politycznym w Kongresie. Analitycy zwracają uwagę, że ewentualne inicjatywy ustawodawcze zmierzające do ograniczenia rozwoju AI czy podwyższenia podatków dla firm technologicznych, może blokować Donald Trump swoim wetem. A poza tym, biorąc pod uwagę, w jakim tempie AI rozwijają Chiny, Stany Zjednoczone nie mogą sobie pozwolić, żeby zostać w tyle.

Po "czarnym czwartku" przetasowania na szczytach listy najbogatszych

Za chwilę zastanowimy się, czy tam rzeczywiście pęka bańka. A na razie o tych, którzy, choć o pieniądze martwić się nie muszą, to w jeden dzień stracili miliardy dolarów, choć stracili je głównie wirtualnie.

Jak wylicza "Forbes", pierwszy na liście jest Elon Musk. Jego majątek stopniał w kilka godzin o 80 mld dolarów, czyli jakieś 10 proc. Wciąż jest wart wprawdzie 800 mld, ale Musk na razie pożegnał się z tytułem pierwszego światowego bilionera. Dalej szef Della stracił w dzień 19 mld. Kolejny, to dobry kumpel Donalda Trumpa Larry Ellison, czyli właściciel Oracle, giganta technologii chmurowych, który w dzień stracił 11 mld dolarów. Tu jest zresztą szersza historia: rok temu Ellison był najbogatszym człowiekiem świata, teraz wypadł z pierwszej dziesiątki, a jego majątek stopniał o połowę! Wszystko przez spadek kursu jego firmy na giełdzie, w ostatnim roku osunęła się o ponad 50 proc.! A jeśli wydaje się wam, że skądś znacie nazwisko Ellison, to owszem znacie. Jego syn jest właścicielem Skydance, giganta rozrywkowo-medialnego, który ostatnio kupił Warner Bros. Discovery i tym samym przejął polski TVN. A kolejni na liście tych, którzy stracili miliardy: Mark Zuckerberg, szef Mety, założyciel Facebooka 10 mld dolarów mniej w jeden dzień oraz szef NVidii  Jensen Huang, w jeden dzień stracił 15 mld dolarów i wypadł na 13 miejsce na liście najbogatszych. Wszyscy stracili, ale umówmy się, że bieda im w oczy nie zajrzy.

Wracamy do pytań o bańkę na tym rynku, czy może właśnie pękła? Tym bardziej że gwałtowne spadki w Stanach Zjednoczonych rozlały się po giełdach azjatyckich i dotknęły też europejskich. Ale analitycy mówią: to była przesadna reakcja, choć coś takiego mogło się wydarzyć, bo akcje spółek technologicznych są wyśrubowane do niebotycznych poziomów. Do wybuchu tej bomby brakowało tylko zapalniczki. I tą zapalniczką były wyniki amerykańskich wyborów. Po takich wstrząsach teraz przyjdzie czas na ocenę na chłodno. Pytanie tylko, czy ten chłód zmrozi rynki na dłużej.

Źródło: TOK FM