Ucieczka z małych miast. Jak Wąbrzeźno chce zatrzymać młodych?

Wąbrzeźno, położone w sercu województwa kujawsko-pomorskiego, to przykład miasta powiatowego, które próbuje odnaleźć swój sposób na zatrzymanie depopulacji. W 2010 roku mieszkało tu 14,4 tysiąca osób, dziś 11,5 tysiąca. - Kurczymy się. Każdego roku, na przestrzeni ostatnich 15 lat, Wąbrzeźno staje się mniejsze - ubolewa burmistrz Tomasz Zygnarowski. - Mamy tego świadomość, dostrzegamy ten trend. Walczy z nim cała Polska, walczymy i my - dodaje.

Brakuje miejsc pracy

Głównym czynnikiem hamującym rozwój jest brak pracy albo raczej ograniczona liczba nowych, wysokopłatnych miejsc, szczególnie w sektorach nowoczesnych technologii czy usług biznesowych. Lokalne firmy, choć stanowią stabilny fundament, nie zawsze są w stanie konkurować ofertą płacową z korporacjami w dużych miastach.

Młodzi ludzie wyjeżdżają zatem z Wąbrzeźna na studia do Bydgoszczy, Torunia czy Gdańska i najczęściej już tam pozostają. - Młodzi uciekają, żeby się realizować. Na studia wyjadą, to już nie wracają, bo chodzi głównie o pracę - uważa pani Grażyna, emerytka którą spotykamy na ławce na wąbrzeskim rynku.

To właśnie brak perspektyw zawodowych jest wymieniany przez mieszkańców jako najczęstsza przyczyna odpływu ludzi młodych. - Część naszych znajomych wyjechała zagranicę albo do innych miast, bo te większe kuszą lepszymi zarobkami. Jest też na pewno większe pole manewru - jak nie w jednej firmie, to w innej uda się coś znaleźć - uważa pan Filip, świeżo upieczony ojciec trzymiesięcznej Jagny. - Tutaj zakładów nie ma zbyt wiele. Jak spojrzymy na nasz wąbrzeski rynek, to też coraz więcej lokali się zamyka - dodaje.

Nowa galeria handlowa

W ostatnich latach pojawiło się co prawda trochę nowych miejsc pracy, m.in. w galerii handlowej, ale z drugiej strony odpłynęli mali przedsiębiorcy z rynku, który kiedyś tętnił życiem. Wiele witryn jest pustych. Są też całe kamienice na sprzedaż.

- Jak otworzyła się galeria, to zaczęliśmy widzieć odpływ klientów. Dużo osób zaczęło tam jeździć, bo wiadomo, w jednym miejscu kupią ubrania, buty i żywność - opowiada pani Katarzyna, która od kilkunastu lat prowadzi butik z odzieżą. - Ja mam swoje stałe klientki, to sobie radzę, ale koszty prowadzenia działalności są dziś duże. Do tego pod galerią miejsca parkingowe są darmowe a na rynku trzeba płacić za postój - dodaje z nutką rozgoryczenia.

fot.

Jezioro jako motor napędowy rekreacji

Samorząd, świadomy procesów migracyjnych do większych ośrodków takich jak Toruń czy Bydgoszcz, koncentruje się aktualnie na podnoszeniu standardu życia mieszkańców. Urzędnicy liczą, że atrakcyjna oferta edukacyjna, kulturalna i funkcjonalna przestrzeń publiczna staną się argumentami za pozostaniem w rodzinnym mieście. - Musimy coś robić. Nawet nie chcę myśleć, jak duży odpływ mieszkańców byłby bez tych wszystkich naszych działań na przestrzeni ostatnich lat - mówi Zygnarowski.

Kluczowym elementem nowej strategii miasta jest maksymalne wykorzystanie jego naturalnych walorów, przede wszystkim Jeziora Zamkowego. W ostatnich latach teren ten przeszedł gruntowną metamorfozę. Dzięki unijnym środkom - za 20 milionów złotych - powstała nowoczesna plaża miejska wraz z towarzyszącą infrastrukturą - pomostami, wypożyczalnią sprzętu wodnego oraz zapleczem gastronomicznym. To całkowicie zmieniło sposób, w jaki mieszkańcy spędzają czas wolny. - Bardzo dużo się tu zmieniło. Można pospacerować z wózkiem - opowiada pani Aleksandra, mama Jagny. - Budują też żłobek, co akurat dla mnie jest bardzo ważne, bo będę mogła wrócić do pracy - dodaje.

Infrastruktura dla najmłodszych i pasjonatów sportu

Władze miasta kładą duży nacisk na ofertę skierowaną do rodzin z dziećmi, widząc w nich grupę, o którą należy walczyć najbardziej. Przykładem takich działań jest budowa rozbudowanego centrum rekreacyjnego dla dzieci, które oferuje nowoczesne i bezpieczne place zabaw oraz skateparki dostosowane do różnych grup wiekowych.

fot.

Prężnie działa Młodzieżowa Rada Miasta. To na wniosek nastolatków powstanie też Młodzieżowe Centrum Kultury. - Na tego typu inwestycje zawsze szukamy finansowania zewnętrznego, nie w wysokości 20 czy 30 procent, lecz 70. A na resztę zaciągamy kredyt - tłumaczy burmistrz. - Nasz budżet wynosi 110 milionów złotych, zadłużenie - 35 milionów. Najwięcej wydajemy na edukację, pomoc społeczną i właśnie - inwestycje - wymienia.

Powstają też nowe osiedla mieszkaniowe. - Komunalne dla najuboższych, TBS-y dla osób, które chcą dojść do własności, ale bez kredytu, mamy też mieszkania tylko na wynajem oraz budowane przez deweloperów. Moim zdaniem to daje duży wybór i mam nadzieję przyciągnie ludzi - liczy Zygnarowski.

Miasto sukcesywnie rozbudowuje też sieć ścieżek rowerowych, których jest już około 15 kilometrów. Nowe trakty nie tylko łączą osiedla z centrum i terenami nadjeziornymi, ale stają się częścią szerszego systemu komunikacyjnego, promując ekologiczny transport i aktywny tryb życia, co jest coraz częściej doceniane przez młodsze pokolenia oraz seniorów. - Jak tylko przychodzi wiosna, wszędzie jeżdżę rowerem. Jest dużo ścieżek, bezpiecznie - mówi pani Ilona, która od 5 lat jest na emeryturze.

Kultura i wsparcie dla seniorów

Seniorzy stanowią już 25 procent populacji Wąbrzeźna, dlatego miasto intensywnie rozwija programy im dedykowane - od gimnastyki, przez warsztaty artystyczne, po wykłady edukacyjne. - Musimy być otwarci także dla osób starszych, zachęcić ich do wyjścia z domu. Stawiamy dużo ławek, dbamy o dostępność toalet - wymienia burmistrz. - Nie wstydzimy się tego, że mamy w mieście dużo osób starszych - podkreśla.

Ważnym krokiem w rozwoju oferty kulturalnej było też uruchomienie kilka tygodni temu nowoczesnego kina w Wąbrzeskim Domu Kultury. Po latach braku stałego dostępu do premier filmowych, mieszkańcy odzyskali możliwość uczestnictwa w kulturze masowej bez konieczności wyjazdów do odległych miast. Scena służy też młodzieży z kółek teatralnych. - Widzimy tu scenografię przygotowaną do premiery „Odysei” przez uczniów z liceum ogólnokształcącego - opowiada Tomasz Kraska z WDK. - Dom kultury to miejsce dialogu, które łączy pokolenia. Mamy naprawdę bogatą ofertę zajęć dla każdego - podkreśla.

fot.

Bilans zysków i strat

Obraz dzisiejszego Wąbrzeźna to obraz miasta w procesie transformacji. Z jednej strony wyludnianie się i starzenie społeczeństwa stawiają przed budżetem miasta trudne wyzwania, z drugiej - poszukiwanie nowych pomysłów i inwestycje w jakość życia mogą sprawić, że rodowici mieszkańcy będą chcieli tu zostać, a nowi osiedlać. - Chcemy budować wspólnotę, by mieszkańcy byli dumni z Wąbrzeźna - tłumaczy Zygnarowski.

- Mamy tu swoich znajomych, niektórzy wrócili z zagranicy. Na pewno łatwiej jest się spotkać, niż w dużym mieście. Jest bezpiecznie, wszyscy się znają. Dobrze się tu mieszka - podsumowuje pani Aleksandra.

- Nigdy nie wyprowadziłabym się stąd. Nie wyobrażam sobie mieszkać w dużym mieście. Tutaj wszędzie mam blisko, mam rower, przyjaciół, rodzinę - wymienia pani Ilona. - Ja w moim mieście jestem zakochana - podsumowuje z uśmiechem.

Radio TOK FM prowadzi akcję "Temat weekendu", w ramach której - co weekend - skupia się szczegółowo na wybranym zagadnieniu. W ten weekend to zagadnienie brzmi: "Co robią gminy i małe miasta, żeby zatrzymać młodych ludzi?". Dlatego w sobotę i w niedzielę część audycji na naszej antenie jest związana właśnie z tym problemem. 

źródło: TOK.FM