Po inwazji Izraela na Strefę Gazy uchodźcy przybędą do Europy? Ekspert kreśli scenariusze

Armia Izraela przygotowuje się do operacji lądowej w Strefie Gazy, z której w sobotę wyprowadzono terrorystyczny atak Hamasu. Izraelskie wojsko wydało w piątek rozkaz mieszkańcom miasta Gaza, by ewakuowali się na południe palestyńskiej Strefy. Agencja AP donosiła, że w mieście Gaza zapanowała panika i część mieszkańców pospiesznie uciekała z miasta. Media informowały, że poczucie chaosu wzmogło się jeszcze bardziej po oświadczeniu Hamasu, który nakazał cywilom zignorowanie komunikatów o ewakuacji i pozostanie w domach. ONZ ostrzegła, że pospieszny exodus tak dużej liczby osób może doprowadzić do katastrofy humanitarnej. Przypomnijmy, że w Strefie Gazy jest stłoczonych ponad dwa mln ludzi.

Są dwa wyjścia lądowe z Gazy - jedno prowadzi do Izraela, a drugie do Egiptu, który już oświadczył, że nie wpuści potencjalnych uchodźców, i zamknął jedyne działające przejście graniczne. Gdzie więc mogą uciec cywile przed działaniami wojennymi?

- Ścieżka przez Izrael byłaby niezmiernie skomplikowana, żeby uchodźcy dotarli później do Libanu. Myślę, że Hezbollah, który tam rządzi, nie przyjmie tych osób. Niewielka Jordania już przyjęła ponad milion uchodźców, więc to dla niej bardzo poważny problem. Większość ekspertów mówi, że jedynym wyjściem jest Półwysep Synaj, czyli tak naprawdę droga do Egiptu. Mam taką nadzieję, że ten kraj cały czas negocjuje z USA cenę przyjęcia uchodźców ze Strefy Gazy. Ale to jest oczywiście sytuacja niezmiernie trudna. Natomiast nie widzę innego wyjścia (niż Egipt - przyp. red.) - mówił w TOK FM prof. Maciej Duszczyk z Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego.

Rozmówca Jakuba Janiszewskiego dodał, że teoretycznie uchodźcy mogliby uciekać drogą lotniczą i promami. Ale te rozwiązania ekspert nazwał "bardzo trudnymi, jeśli nie niemożliwymi". - Pojawiają się spekulacje, że jeśli nie droga do Egiptu, to będą łódki do Europy. Ale ja w to nie wierzę. Fizycznie nie ma takiej możliwości, by to zorganizować w najbliższych dniach, tygodniach czy nawet miesiącach. Dzisiaj rozwiązanie tej sytuacji jest w rękach trzech państw: Izraela, Stanów Zjednoczonych i Egiptu. Na razie nie widzę innej możliwości - ocenił.

Jak podkreślił ekspert, albo wspomniane państwa się dogadają i otworzą drogę ewakuacji dla uchodźców ze Strefy Gazy, albo wybuchnie tam "gehenna, kryzys humanitarny na niespotykaną do tej pory skalę w tym regionie".

"Ludzi są traktowani jako broń w konflikcie hybrydowym"

Prof. Maciej Duszczyk zwrócił uwagę, że Izrael mówi do mieszkańców Gazy: "Uciekajcie!", a Hamas nawołuje: "Zostańcie!". - Ludzie są więc traktowani jako karta przetargowa, a nawet broń w konflikcie hybrydowym. Bo tutaj taki mamy. Z jednej strony są bowiem działania wojenne, ludzie giną po obu stronach, a z drugiej - są działania hybrydowe w przestrzeni medialnej, politycznej, społecznej. Tutaj właśnie ci potencjalni migranci, którzy mieszkają w Strefie Gazy, głównie kobiety z dziećmi, są traktowani jako broń - stwierdził.

Jak wyjaśniał, jeśli doszłoby do inwazji lądowej Izraela na Gazę i zacząłby się exodus uchodźców, to Hamas prawdopodobnie chciałby pokazać w mediach uciekające w popłochu i płaczące dzieci, a także ranne kobiety. - Po to, by takie państwa Bliskiego Wschodu, jak Iran, ruszyły przeciwko Izraelowi. Ale też byłby to rodzaj nacisku na międzynarodową opinię publiczną. Ta z kolei miałaby wywierać presję na polityków. Bo pamiętajmy, że te obrazki natychmiast się rozejdą, miliardy razy zostaną pokazane w mediach. Jeśli będziemy mieli masowy exodus ze Strefy Gazy, to obecne wsparcie dla Izraela na arenie międzynarodowej może się załamać - mówił.

Ekspert wskazał, że tego rodzaju "używanie" migrantów, by wywrzeć presję na opinię publiczną, jest częste w dzisiejszym świecie. - Zaczął to Kadafi w konflikcie Libii ze Stanami Zjednoczonymi i Unią Europejską. Później stosował to prezydent Turcji Erdogan, a teraz Łukaszenka. Dzisiaj ten problem ogniskuje się na granicy między Izraelem i Strefą Gazy. Mam nadzieję, że świat jakoś znajdzie rozwiązanie z tej sytuacji - podsumował gość TOK FM.