"Czy Newton mógłby odkryć grawitację, gdyby jabłko nie spadło mu na głowę?" Ekologiczne innowacje i ich wpływ na zrównoważony rozwój firm.
Bioróżnorodność to podstawa życia na ziemi. Dziś jest zagrożona
Bioróżnorodność to różne formy życia istniejące na planecie oraz reakcje, które pomiędzy nimi zachodzą na wszystkich poziomach: genów, populacji, gatunków i ekosystemów, na lądzie w wodach słonych, słodkich i w powietrzu.
Im większa jest gęstość bioróżnorodności, im więcej gatunków funkcjonuje w tym wspólnym systemie, tym lepiej. Takie zróżnicowane środowisko jest bardziej odporne na zmiany – w tym zmiany klimatyczne - na jakie narażony jest nasz świat.
Szacuje się, że obecnie żyje na ziemi około 9 mln gatunków organizmów żywych. Badacze alarmują, że stale spada gęstość bioróżnorodności na ziemi, a to może mieć dla nas tragiczne skutki.
- Żyjemy dzięki przyrodzie i dzięki niej funkcjonujemy – mówi w rozmowie z Jerzym Telesińskim Anna Grabowska-Szaniec, menadżerka do spraw ochrony środowiska i klimatu w firmie Veolia i zwraca uwagę, że cały ekosystem funkcjonuje jak układ zamknięty, jeśli jeden z elementów z niego wypadnie, może to zaburzyć działanie pozostałych.
- Dziś mamy do czynienia z bardzo niebezpiecznym zjawiskiem, gdzie te relacje pomiędzy człowiekiem, a przyrodą wywołane przez człowieka zmiany klimatyczne i utrata różnorodności biologicznej mogą doprowadzić nas do klęski – ostrzega ekspertka - Świat jaki znamy może przestać istnieć – dodaje.
Jak przywrócić bioróżnorodność? Wiemy co robić, trzeba to tylko zacząć realizować
Działania jakie musimy podejmować, żeby pomóc planecie odzyskać równowagę powinny iść w dwóch kierunkach: odbudowy zniszczonych ekosystemów, oraz traktowania z większą niż wcześniej dbałością, całej otaczającej nas przyrody.
Możemy pochwalić się pierwszymi efektami prac nad odzyskiwaniem i przywracaniem ekosystemów. Sukcesem jest na przykład rekonstrukcja irlandzkich torfowisk, czy zielonych użytków na Łotwie.
Dalsza zwłoka z podejmowaniem działań może z kolei doprowadzić do strat, których już nie da się odrobić, jak choćby utrata raf koralowych.
- Musimy też działać globalnie. I tu te działania powinny być podjęte na każdym etapie funkcjonowania społeczeństwa. Nas, zwykłych mieszkańców w życiu codziennym, biznesu, no i przede wszystkim władz rządzących – uważa ekspertka dodając, że ważnym elementem całego procesu jest ustawodawstwo, które może skłaniać zarówno mieszkańców krajów jak i przedsiębiorstwa do uwzględniania kwestii środowiskowych w swoich aktywnościach.
Dbałość o przyrodę powinna stać się przedmiotem naszej codziennej troski na każdym poziomie życie, zaczynając od segregacji śmieci w domu czy korzystania z komunikacji miejskiej zamiast używania prywatnego samochodu w celu dojazdu do pracy.
Z kolei przedsiębiorstwa zmierzając w kierunku przeciwdziałania dalszemu zanieczyszczaniu środowiska naturalnego i poprawie sytuacji klimatycznej, coraz częściej powinny myśleć o zrównoważonym rozwoju czy ekologicznej transformacji.
Posłuchaj czym jest bioróżnorodność:
Konieczna ochrona środowiska naturalnego i różnorodności biologicznej
- My jako organizacja Veolia już odrobiliśmy tę lekcję i bioróżnorodność jest jednym z naszych celów strategicznych – zauważa Anna Grabowska-Szaniec.
Firma przystąpiła do międzynarodowej kampania „Act4Nature", w ramach której określiła swoje indywidualne zobowiązania w czterech obszarach:
- ochronie środowiska naturalnego i różnorodności biologicznej,
- przeciwdziałaniu zmianom klimatu,
- promowaniu obiegu zamkniętego,
- zachowaniu zasobów wodnych.
Veolia podejmuje w ramach tych zobowiązań szereg działań mających pomóc odbudować zniszczone ekosystemy.
- Naszą wielką dumą są platformy lęgowe dla sokoła wędrownego (…) tworzymy łąki kwietne, wykonujemy nasadzenia kompensacyjne. Teraz duży nacisk kładziemy na gatunki inwazyjne, na ich inwentaryzację (…) zapewniamy miejsca wypoczynku naszym zwierzętom, które funkcjonują, żyją na naszych terenach. Też dbamy o ptaki, o nietoperze, stawiamy hotele dla owadów – wymienia inicjatywy przyrodnicze Anna Grabowska-Szaniec, menadżerka do spraw ochrony środowiska i klimatu w firmie Veolia.
Nie ma odwrotu od zrównoważonego rozwoju, a innowacje są w tym procesie kluczowe
Potrzeba działań wzrasta nie tylko z powodu polityki energetyczno-klimatycznej, czy odpadowej, ale też z powodu rosnącej świadomości społecznej. To właśnie ludzie, będąc świadkami zmian klimatycznych odczuwanych jako powodzie, susze, czy zanieczyszczanie powietrza, zaczęli dokonywać określonych wyborów konsumenckich i sięgać po te produkty i usługi, które wytwarzane są w sposób zrównoważony, najmniej szkodzący środowisku naturalnemu.
- Mowa tu o wyborze produktów, które pochodzą z recyklinku, lub posiadają wyraźnie mniejszy ślad węglowy - uważa Katarzyna Wszoła, Dyrektorka departamentu Innowacji w Veolia w Polsce. - Obecnie coraz więcej przedsiębiorstw zdaje sobie sprawę, że znaczenie zrównoważonego podejście do prowadzenia biznesu jest niezwykle istotny.
Idąc w kierunku efektywności ekologicznej, firmy w odpadach zaczynają widzieć surowce i odzyskują ciepło ze ścieków, szybów wentylacyjnych metra czy instalacji przemysłowych.
Jaki wpływ na zrównoważony rozwój firm mają ekologiczne innowacje?
Starając się dążyć do zrównoważonego rozwoju, w pełni wykorzystać koncepcję gospodarki w obiegu zamkniętym oraz rozwijać niskoemisyjne i odnawialne technologie, firmy wdrażają ekologiczne innowacje.
Źródłem nieprzebranych odkryć, czy właśnie inspiracją do ekologicznych innowacji może być sama przyroda.
- Wystarczy zadać sobie pytanie czy Newton mógłby odkryć grawitację gdyby jabłko nie spadło mu na głowę? - zastanawia się Katarzyna Wszoła, Dyrektorka departamentu Innowacji w Veolia w Polsce.
Według ekspertki, by innowacje techniczne powstawały zgodnie z naturą wystarczy: "odrobina kreatywności, szczypta nauki i odpowiednie zaplecze techniczne". Tworzenie tego typu innowacji już ma miejsce. To od nich wzięła się energetyka wykorzystująca wiatr, energię ze słońca, ze źródeł geotermalnych, płynącej wody, czy fal.
- Przykładem takiego projektu, który jest niezwykle ciekawy, który w stu procentach nosi znamiona rozwiązania innowacyjnego jest piaskowy magazyn energii – mówi ekspertka i wyjaśnia, że jest to wysokotemperaturowy magazyn energii cieplnej, który wykorzystuje piasek, lub materiały podobne do piasku, jako medium magazynujące energię cieplną.
Pierwszy taki magazyn znajduje się w Finlandii, jest podłączony do sieci ciepłowniczej i ogrzewa budynki mieszkalne i komercyjne.
O większej ilości przykładów niezwykłych innowacji, które już działają i przynoszą efekty ekspertka opowiada w rozmowie z Jerzym Telesińskim.
Dowiedz się więcej o ekologicznych innowacjach:
Obieg zamknięty w gospodarce. "Kto nie odzyskuje, ten zginie"
Oszczędzanie energii nie polega jedynie na mniejszym zużywaniu, ale też na odzyskiwaniu energii z tego, co już zużyliśmy, czy ograniczaniu strat podczas jej produkcji.
- Gospodarka obiegu zamkniętego ma wiele twarzy, bo już sama gospodarka jest szeroka – mówi Paweł Zbiegniewski Menadżer ds. Innowacji w Veolia. Dzięki rozwojowi technologii może stawać się coraz bardziej zamknięta, a dzięki temu coraz bardziej samowystarczalna.
Jak dodaje Patryk Pietrzak, Koordynator Projektu Odzysku Ciepła w firmie Veolia obieg zamknięty to ponowne wykorzystanie tego co się da, traktowanie odpadów jako cennych surowców do dalszej produkcji i w rezultacie nadanie im drugiego życia.
Najbardziej znanym przykładem obiegu zamkniętego jest recykling makulatury, szklanych butelek, tworzyw sztucznych, czy zużytych ubrań.
- Innym przykładem z życia wziętym jest zbieranie deszczówki i wykorzystanie jej do podlewania ogródków, czy kanalizacji w domu – wymienia ekspert.
Obieg zamknięty pozwala nie tylko zaoszczędzić zasoby poprzez wykorzystanie ich do końca, ale także zmniejszyć potrzebę produkcji nowej energii przy użyciu nowych zasobów, co między innymi pozwala zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska.
- Kto nie odzyskuje, ten zginie – podsumowuje w rozmowie z Jerzym Telesińskim Paweł Zbiegniewski.
Posłuchaj, co jeszcze można odzyskiwać i przywracać do obiegu:
Jak stare zmienić w nowe? Poprawa efektywności energetycznej mieszkań w blokach z wielkiej płyty
Mieszkanie w budynkach z wielkiej płyty to około 30 proc. masy mieszkaniowej w Polsce. Głównymi atutami takiego mieszkalnictwa są: lokalizacja, dobra infrastruktura oraz cena.
Przez dziesiątki lat istnienia osiedli bloków zmieniło się ich otoczenie, a same budynki są modernizowane. Odnawiana i zmieniana jest nie tylko elewacja, ale też systemy ociepleń, co powoduje, że bloki, które (w momencie ich budowy) obliczono na 50 lat trwałości, będą mogły być użytkowane znacznie dłużej.
Bartosz Gutowski, Menadżer ds Innowacji w Veolia Polska, podczas rozmowy z Jerzym Telesińskim wymienia działania inicjowane przez administratorów budynków i całych osiedli, które powodują wprowadzenie nowoczesnych usprawnień, a w rezultacie poprawę energooszczędności i zwiększenie efektywności energetycznej bloków.
W tym celu stosuje się wymianę starych wind, remont instalacji elektrycznej i ciepłowniczej, wymianę oświetlenia klatek schodowych i otoczenia domów. Do tego istotna jest wymiana starych okien i drzwi na energooszczędne, termoizolacja ścian, czy remonty dachów.
Wymieniane są też nieefektywne i nieekologiczne i nieekonomiczne systemy ogrzewania z węzłów miejskich czy lokalnych kotłowni. Dziś w tych budynkach instaluje się nowoczesne, w pełni zautomatyzowane, sterowane automatyką pogodową węzły indywidualne.
- Po wykonaniu tych prac, w prawidłowy sposób z zastosowaniem prawidłowych materiałów, wszyscy eksperci wydaje się że zgodnie oceniają, że budynki mogą funkcjonować 100-120 lat. Można powiedzieć, że nasze wnuki będą mogły mieszkać w tych budynkach - ocenia Marek Włoszyński Główny Specjalista w Biurze Efektywności Energetycznej Veolia Polska.
Posłuchaj więcej o poprawie energooszczędności bloków z wielkiej płyty:
Czy „odrobina kreatywności, szczypta nauki i odpowiednie zaplecze techniczne", o której mówiła Katarzyna Wszoła, Dyrektorka Innowacji w Veolia w Polsce pomoże nam zawrócić ze ślepej uliczki, w którą weszliśmy? Nadeszła era efektywnego korzystania z surowców, szacunku dla środowiska, sięgania po odnawialne źródła energii i ponownego użycia wykorzystanych już zasobów tak długo, jak długo się da.
