Wybory 2023 - znamy wyniki late poll. Co dalej?
Opublikowano wyniki sondażu late poll Ipsosu w wyborach do Sejmu i Senatu 2023. 36,6 procent otrzymało PiS, 31 procent Koalicja Obywatelska, 13,5 procent Trzeciej Droga, 8,6 procent Lewica, a 6,4 procent Konfederacja.
Oznacza to 198 mandatów dla Prawa i Sprawiedliwości (o dwa mniej niż w sondażu exit poll), 161 mandatów dla KO (2 mandaty mniej), 57 mandatów dla Trzeciej Drogi (2 mandaty mniej), 30 mandatów dla Lewicy (bez zmian) oraz 14 mandatów dla Konfederacji (o 3 mandaty więcej niż w exit poll).
Co po wyborach? Pierwsze posiedzenie Sejmu
Pierwsze posiedzenia Sejmu i Senatu zwołuje prezydent w ciągu 30 dni od dnia wyborów. Najpierw jednak musi dojść do oficjalnej publikacji wyników przez PKW. Parlament nie ma obowiązku czekania ze swoimi ruchami na to, aż Sąd Najwyższy potwierdzi ważność wyborów.
Na pierwszym posiedzeniu parlamentu, jeszcze pod przewodnictwem Marszałka Seniora - którego powołuje prezydent z grona najstarszych parlamentarzystów - wybiera marszałka i jego zastępców bezwzględną większością głosów (więcej głosów za niż głosów przeciw i wstrzymujących się). Na tym posiedzeniu premier rządu składa dymisję, która jest przyjmowana przez prezydenta.
Co po wyborach? Skąd bierze się rząd?
Następnie należy przeprowadzić procedurę tworzenia rządu. Konstytucja RP, a konkretnie artykuły 154 i 155, mówią o tzw. trzech krokach przy wyborze gabinetu. Prezydent desygnuje Prezesa Rady Ministrów, który proponuje skład Rady Ministrów. Zazwyczaj jest to lider czy osoba wskazana przez tę partię, która uzyskała najwięcej mandatów w Sejmie, choć przepisy nie mówią o tym wprost. Powołanie rządu musi nastąpić w ciągu 14 dni od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu. Nowy premier ma również dwa tygodnie od powołania, na uzyskanie wotum zaufania. Wotum zaufania Sejm uchwala bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Jeśli premierowi nie uda się uzyskać wotum zaufania, to przechodzimy do drugiego, tzw. sejmowego kroku. Sejm w ciągu kolejnych 14 dni wybiera Prezesa Rady Ministrów oraz proponowanych przez niego członków Rady Ministrów bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Prezydent Rzeczypospolitej powołuje tak wybraną Radę Ministrów i odbiera przysięgę od jej członków.
Jeśli w drugim kroku posłowie nie dogadają się w sprawie poparcia dla rządu, inicjatywa wraca do prezydenta. Andrzej Duda musi w ciągu kolejnych 14 dni powołać prezesa Rady Ministrów i rząd oraz odebrać od nich przysięgę. Sejm w ciągu 14 dni od dnia powołania Rady Ministrów przez Prezydenta Rzeczypospolitej udziela jej wotum zaufania, ale już tylko zwykłą większością głosów (więcej za niż przeciw) w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
W razie nieudzielenia Radzie Ministrów wotum zaufania, Prezydent Rzeczypospolitej skraca kadencję Sejmu i zarządza wybory.
