Dlatego Zbigniew Ziobro uciekł do USA. O co chodzi w aferze Funduszu Sprawiedliwości? [KALENDARIUM]

Co się dzieje? Najważniejsze informacje w pigułce. W niedzielę rano Telewizja Republika podała, że Zbigniew Ziobro opuścił Węgry i wyjechał do USA. Polityk Prawa i Sprawiedliwości potwierdził te doniesienia tego samego dnia wieczorem. - Jestem w Stanach Zjednoczonych. Wczoraj (w sobotę - red.) przyleciałem. Poruszam się po raz trzeci po USA  - przekazał Ziobro na antenie Republiki. 

Były minister sprawiedliwości i prokurator generalny oświadczył, że nie uciekł z Polski i posługuje się dokumentem przyznanym mu wraz z prawem do azylu.

Obecny szef MS Waldemar Żurek zadeklarował, że w poniedziałek (11 maja) wystąpi o ekstradycję Ziobry, a Ministerstwo Spraw Zagranicznych zapowiedziało, że będzie wspierać działania podejmowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w tej sprawie. - Zależy nam na tym, by obywatel, który musi się zmierzyć z 26 zarzutami wrócił do Polski - powiedział w niedzielę PAP rzecznik MSZ Maciej Wewiór, mając na myśli zarzuty postawione Ziobrze w związku z aferą Funduszu Sprawiedliwości.

Czym jest Fundusz Sprawiedliwości?

Geneza Funduszu Sprawiedliwości sięga końcówki lat 90. W 1997 roku został utworzony na podstawie art. 43 Kodeksu karnego wykonawczego, pierwotnie pod nazwą: Fundusz Pomocy Postpenitencjarnej. W 2012 roku jego nazwę zmieniono na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Jego rolą było wspieranie osób pokrzywdzonych i świadków, podejmowanie działań zapobiegających przestępczości, a także niesienie pomocy osobom osadzonym, opuszczającym zakłady karne i areszty śledcze, jak również ich najbliższym.

We wrześniu 2017 roku będący wówczas ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym Zbigniew Ziobro zmienił nazwę na Fundusz Sprawiedliwości i znacząco rozszerzył katalog wydatków. Od tamtego momentu do celów Funduszu zaliczano także m.in.:

• "przeciwdziałanie przyczynom przestępczości",
• "podejmowanie przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i informacyjnym",
• "promowanie systemu pomocy osobom pokrzywdzonym",
• "upowszechnianie wiedzy na temat praw osób pokrzywdzonych".

Po tym środki z Funduszu zaczęły trafiać do organizacji związanych z politykami Prawa i Sprawiedliwości i Suwerennej Polski oraz do okręgów wyborczych, z których startowali.

Redakcja poleca

Nawrocki chce nowej konstytucji. To dobry moment? "Jak remont mieszkania w trakcie pożaru"

O jakich kwotach mowa?

Główne cele wydatków z Funduszu Sprawiedliwości w latach 2017-2023 (od momentu rozszerzenia katalogu wydatków do powołania rządu Donalda Tuska)

• pomoc ofiarom przestępstw - ok. 25,5 mln zł w 2017 r.;
• readaptacja więźniów - ok. 15,3 mln zł w 2017 r.;
• przeciwdziałanie przestępczości (spoty TV, kamizelki odblaskowe dla dzieci, sprzęt dla strażaków i szpitali, inwestycje Służby Więziennej);
• zakup oprogramowania Pegasus dla CBA - 25 mln zł w 2017 r.

Dotacje przyznane bez konkursów (łącznie 285,1 mln zł)

• 2017 r. - 25,9 mln zł
• 2018 r. - 29,1 mln zł
• 2019 r. - 50,7 mln zł
• 2023 r. - 62 mln zł

Najwięksi beneficjenci Funduszu Sprawiedliwości w latach 2017-2023:

• organizacje związane z PiS i Suwerenną Polską (w tym m.in. Stowarzyszenie Fidei Defensor, Fundacja Światło-Życie, Szkoła Wyższa Wymiaru Sprawiedliwości. Fundacja Mocni w Duchu, Stowarzyszenie Trampolina dla Polski Oddział w Zduńskiej Woli) - 180 mln zł;
• Ochotnicze Straże Pożarne - ponad 100 mln zł;
• Fundacja Profeto.pl należąca do ks. Michała Olszewskiego - 98 mln złotych;
• Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) - 25 mln zł na zakup oprogramowania Pegasus;
• Fundacja Lux Veritatis ojca Tadeusza Rydzyka - ponad 14 mln zł.

Kontrola NIK z 2021 r. wykazała, że tylko 34 proc. środków Funduszu było wydatkowane na bezpośrednią pomoc ofiarom przestępstw, a zaledwie 4 proc. na pomoc postpenitencjarną.

Redakcja poleca

Po aferze z Funduszem Sprawiedliwości zapadł się pod ziemię. Kim jest ks. Michał Olszewski?

Śledztwo w aferze Funduszu Sprawiedliwości

Choć pierwsze publikacje na temat afery Funduszu Sprawiedliwości pojawiły się już w 2019 roku, to pełną skalę nadużyć ujawniono dopiero po przegranych przez PiS wyborach do Sejmu, co miało miejsce w październiku 2023 roku. Wtedy Zbigniew Ziobro na dłuższy czas zniknął z życia publicznego z przyczyn zdrowotnych.

Co wydarzyło się później?

• 30 stycznia 2024 r. - Prokuratura Krajowa powołała zespół ds. zbadania nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości;
• 19 lutego 2024 r. - Prokuratura Krajowa wszczęła śledztwo dotyczące nieprawidłowości wokół Funduszu Sprawiedliwości;
• 26 marca 2024 r. - Funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego - na polecenie prokuratorów badających wykorzystanie środków z Funduszu Sprawiedliwości - przeszukali dom Zbigniewa Ziobry w Jeruzalu. W tym samym dniu zatrzymano pięć osób powiązanych z Funduszem, w tym ks. Michała Olszewskiego. Przeszukano też nieruchomości innych polityków Suwerennej Polski;
• 7 listopada 2025 r. - Sejm uchylił immunitet Zbigniewowi Ziobrze;
• 7 listopada 2025 r. - Prokuratura Krajowa formalnie postawiła Zbigniewowi Ziobrze 26 zarzutów w związku ze śledztwem dotyczącym nieprawidłowości wokół Funduszu Sprawiedliwości i innych przestępstw.

Zbigniew Ziobro - główne zarzuty:

• kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą;
• przekraczanie uprawnień i niedopełnianie obowiązków;
• przywłaszczenie środków:
• poświadczanie nieprawdy w dokumentach;
• dotacje na kampanie polityczne Suwerennej Polski.

Pierwsze posiedzenie w sprawie tymczasowego aresztu dla Zbigniewa Ziobry odbyło się 22 grudnia 2025 r. w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa, ale zostało odroczone z powodu braków formalnych we wniosku prokuratury. Drugie posiedzenie zaplanowano na 15 stycznia 2026 r., jednak również je odroczono - m.in. ze względu na pobyt Ziobry na Węgrzech.

Pod koniec grudnia 2025 r. Ziobro wyjechał do Budapesztu, gdzie został mu udzielony azyl polityczny. Ziobro informował, że o ochronę wystąpił również dla swojej żony Patrycji Koteckiej. Ówczesny premier Węgier Viktor Orban odmówił polskiej stronie ekstradycji polityka, a sam Ziobro oświadczył m.in., że pozostanie na Węgrzech do czasu, gdy "w Polsce zostaną przywrócone rzeczywiste gwarancje praworządności" i że wybiera "walkę z politycznym bandytyzmem i bezprawiem".

Redakcja poleca

PiS w defensywie? "To jest pierwsza taka sytuacja od 20 lat"

List gończy za Zbigniewem Ziobrą

5 lutego 2026 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa zdecydował o zastosowaniu wobec Zbigniewa Ziobry tymczasowego aresztu. Podstawą tej decyzji były m.in. ustalenia sugerujące, że podejrzany ukrywał się przed organami ścigania oraz wymiarem sprawiedliwości. W związku z tym prokuratura wydała za nim list gończy. 9 lutego 2026 r. prokuratura wystąpiła do Sądu Okręgowego w Warszawie o Europejski Nakaz Aresztowania. 

Pod koniec kwietnia 2026 r. RMF FM poinformował, że sąd nie rozpoznał jeszcze wniosku o ENA, a zażaleniem na decyzję o aresztowaniu zajmie się dopiero  8 września 2026 r.  Brak też postępów ws. wniosku o postawienie Zbigniewa Ziobry przed Trybunałem Stanu - dokument utknął w Sejmie.

Ziobro wyjeżdża do USA po porażce Orbana

12 kwietnia 2026. odbyły się wybory parlamentarne na Węgrzech.  Opozycyjna partia TISZA, pod przywództwem Petera Magyara, pokonała rządzącą przez ostatnie 16 lat dowodzoną przez Viktora Orbana partię Fidesz i uzyskała większość konstytucyjną. "Przyjaźń polsko-węgierska nie została zerwana przez Hitlera, nie została zerwana przez Putina i nie zostanie zerwana przez Tuska" - skomwntował wówczas Zbigniew Ziobro w długim wpisie na platformie X.

Jeszcze przed wyborami Magyar podkreślił, że jeżeli TISZA wygra, Zbigniew Ziobro oraz inny polityk PiS zamieszany w aferę Funduszu Sprawiedliwości - Marcin Romanowski, nie będą już mile widziani na Węgrzech. Swoje stanowisko potwierdził dzień po zwycięstwie.

- Myślę, że bardzo jasno mówiłem na ten temat wcześniej, kiedy zasugerowałem, że nie powinni kupować żadnych mebli na Węgrzech, bo długo tu nie zabawią. My na Węgrzech nie będziemy azylem dla międzynarodowych przestępców - podkreślał Peter Magyar.

11 maja w Budapeszcie odbyło się uroczyste zaprzysiężenie Petera Magyara na premiera. Tego samego dnia Zbigniew Ziobro wyjechał do USA.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział, że Polska zwróci się do USA i Węgier z pytaniem o podstawy prawne, które umożliwiły Zbigniewowi Ziobrze opuszczenie terytorium Węgier i wjazd do Stanów Zjednoczonych mimo braku ważnych dokumentów. "Liczymy na współpracę" - dodał Żurek na platformie X.

Wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur w Polsat News przekazał z kolei, że Zbigniew Ziobro najprawdopodobniej otrzymał tzw. paszport genewski od byłych władz Węgier. Wyjaśnił, że posiadacze Genewskiego Dokumentu Podróży - a takim najprawdopodobniej posługuje się Ziobro, któremu w grudniu 2025 r. unieważniono polski paszport - muszą ubiegać się o tradycyjną wizę, aby wjechać do USA.

Sam Ziobro przekonuje, że jest gotowy stanąć przed sądem. - Przed każdym sądem stanę chętnie. Niezawisły sąd amerykański na pewno jest sądem niezawisłym, więc jeżeli chcą wytaczać sprawę ekstradycyjną, to proszę bardzo. Celem działań Tuska nie jest doprowadzenie do procesu na uczciwych zasadach, tylko prowadzenie mnie w kajdankach przed kamerami TVN - stwierdził były polityk PiS w rozmowie z TV Republika. Jak zapowiedziała stacja, Ziobro będzie teraz pełnił rolę "komentatora politycznego".

Posłuchaj:

O planach Zbigniewa Ziobry mówiliśmy już w połowie kwietnia w TOK FM. - Słyszałam informację od osoby wpływowej, która rozmawiała z politykami Tiszy, że Ziobro z Romanowskim szykują się do ucieczki do Stanów Zjednoczonych - wyjawiła w w podcaście "Dzieje się" Dominika Wielowieyska.Dlaczego Orban pomógł Ziobrze?  O tym gość TOK FM Wojciech Przybylski - redaktor naczelny "Visegrad Insight", prezes fundacji Res Publica, ekspert w zakresie polityki europejskiej.

Źródło: gov.pl, NIK, PAP, Konkret24, Business Insider