Śląski językiem regionalnym? Tu zastanawiają się, co zrobi Duda. "Jo jest dobrej myśli"

Takie dwujęzyczne tablice mogłyby funkcjonować w gminach, gdzie używanie języka śląskiego deklaruje ponad 20 proc. mieszkańców. - Wystarczy, że rada gminy czy rada miasta zwróci się do MSWiA. Po takim wniosku takie tabulki mogom się tam pokozać - informuje Rafał Adamus, prezes Pro Loquela Silesiana - Towarzystwa Kultywowania i Promowania Śląskiej Mowy, członek zarządu Ruchu Autonomii Śląska (RAŚ). Chodzi o gminy gdzie podczas spisu powszechnego z 2021 roku używanie śląskiego w kontaktach domowych zadeklarowało co najmniej 20 proc. mieszkańców.

Są dwa miasta na prawach powiatu: Ruda Śląska i Świętochłowice, które spełniają ten ustawowy wymóg. To właśnie na granicy tych miast RAŚ zaprezentował projekty takich tablic. Natomiast gmin, gdzie po śląsku godo co piąty mieszkaniec, jest więcej. - To 43 gminy w województwie śląskim oraz 25 w województwie opolskim - wylicza Jerzy Gorzelik, lider RAŚ.

W gminach, w których niewiele zabrakło do ustawowego progu 20 proc., też istnieje rozwiązanie, by dwujęzyczne tablice ustawić. - Rada gminy może zarządzić konsultacje społeczne. Jeżeli ponad połowa uczestników wypowie się pozytywnie, rada może wnioskować do MSWiA o dopisanie do rejestru. W województwie opolskim, gdzie jest także mniejszość niemiecka, mogą pojawić się nawet tablice trójjęzyczne - wyjaśnia Gorzelik.

Członkowie Ruchu Autonomii Śląska prezentują dwujęzyczne tablice

Grzegorz Kozieł/TOK FM

Język śląski w szkołach

Uznanie śląskiego za język regionalny oznacza oczywiście wiele innych zmian. Dla regionalistów najważniejsza jest możliwość wprowadzenia do szkół dobrowolnych zajęć z języka śląskiego czy prowadzenie innych zajęć w tym języku. Możliwe będzie również np. zdawanie matury z języka śląskiego.

Jeśli ustawa wejdzie w życie, Ślązaczki i Ślązacy uzyskają również prawo do zapisywania imion i nazwisk zgodnie z zasadami pisowni języka śląskiego, np. w dowodach tożsamości. Możliwe stałoby się także finansowanie działalności związanej z zachowaniem języka śląskiego. - Jeśli proces legislacyjny zostanie dokończony pomyślnie, to tablice dwujęzyczne pojawią się w tempie ekspresowym - ocenia lider RAŚ.

Poparcie dla projektu ustawy ws. uznania języka śląskiego zadeklarowały kluby: Koalicja Obywatelska, Trzecia Droga oraz Lewica. PiS i Konfederacja chciały odrzucenia projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Sejm jednak odrzucił ten wniosek, a to oznacza skierowanie projektu ustawy do komisji ds. mniejszości narodowych i etnicznych.

Język śląski - regionalny. Co zrobi Andrzej Duda?

Skoro jest poparcie wśród większości parlamentarzystów, to regionaliści zadają sobie pytanie, co zrobi prezydent Andrzej Duda? - Jo jest dobrej myśli. Wydaje się, że ta kula śniegowo jest na tyle wielko, że nic jej nie zatrzymie - uważa Rafał Adamus, prezes Pro Loquela Silesiana.

- Prezydenckie veto, jeśli chodzi o język śląski, jest mniej spodziewane. W przypadku mniejszości etnicznej jest bardziej prawdopodobne - mówi Gorzelik.

Podczas ostatniego spisu powszechnego - sprzed trzech lat - narodowość śląską zadeklarowały w sumie 596 224 osoby (236 588 jako pierwszą, 187 372 jako jedyną). Natomiast 467 145 osób potwierdziło używanie śląskiego w kontaktach domowych (54 957 jako jedynego).

Katowice ciągle próbują zerwać z wizerunkiem przemysłowej stolicy Polski. Czy ten wysiłek nie idzie na marne? Jak sprawić, żeby Katowice stały się atrakcyjne zarówno dla mieszkańców, jak i turystów i inwestorów spoza regionu? O tym posłuchaj w odcinku podcastu "Raport o mieście".