Rosyjski satelita w Mołdawii coraz dalej od Putina. "Być może dojdzie do ukraińskiej interwencji wojskowej"

Opozycyjna i prorosyjska partia Sor, która od jesieni w stolicy Mołdawii organizuje protesty, wyprawia do Turcji młode osoby na szkolenia z zakresu przygotowywania demonstracji i zamieszek - podał w poniedziałek portal Deschide w oparciu o informacje mołdawskich spec-służb. Jak dodał, uczestnicy szkolenia zostali zatrzymani przez strażników granicznych na lotnisku w Kiszyniowie i odebrano im paszporty. Według „The Washington Post” partia Sor celowo organizuje w Kiszyniowie blokady służące destabilizacji Mołdawii, a założyciel tego ugrupowania Ilan Sor jest domniemanym agentem rosyjskiej służby FSB. - Posiadamy informacje, że rosyjskie służby starają się wzniecić protesty, które mają doprowadzić do powstania przeciwko mołdawskim władzom i zainstalowania przyjaźniejszego Moskwie rządu - powiedział w piątek rzecznik Rady Bezpieczeństwa Narodowego USA John Kirby. Zapowiedział też przekazanie 300 mln dol. pomocy dla sektora energetycznego Mołdawii.

Zdaniem dr. Piotra Oleksego Moskwa celowo podgrzewa atmosferę strachu w Mołdawii, bo czuje, że Naddniestrze wymyka jej się spod kontroli. Przypomnijmy, to zbuntowany wobec władz w Kiszyniowie region Mołdawii, w którym nadal stacjonują wojska rosyjskie. - Oligarchowie, którzy rządzą Naddniestrzem, coraz bardziej zdają sobie sprawę, że nie ma dla nich przyszłości w dawnym układzie polityczno-międzynarodowym. Nie ma już dla nich przyszłości w Naddniestrzu jako satelicie rosyjskim. Musi się coś zmienić. Rosja to czuje - mówił w TOK FM ekspert z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Instytutu Europy Środkowej.

Rozmówca Agnieszki Lichnerowicz zwrócił uwagę, że również Mołdawia "nabrała więcej pewności siebie" wobec Moskwy i mniej "kieruje się obawą przed drażnieniem tego rosyjskiego niedźwiedzia". A to - jak wyjaśnił ekspert - wynika z faktu, że władzom w Kiszyniowie udało się zdywersyfikować dostawy źródeł energii i przestały być zależne od tych rosyjskich z Naddniestrza. Teraz więc Mołdawia z większą siłą może naciskać na elitę z tego regionu. Robi to też Ukraina, rozmieszczając wojsko przy granicy Naddniestrza. - Wysyła w ten sposób sygnał: "Próbujcie się dogadać z Mołdawią i Zachodem. Bo jeśli nie, to są dwie opcje. Pierwsza: będziecie dalej satelitą putinowskiej Rosji, a waszej biznesowo-pragmatycznej elicie to się nie marzy. Druga: w przyszłości być może dojdzie do ukraińskiej interwencji wojskowej" - tłumaczył.

Dodał, ze Moskwa czując zagrożenie utraty wpływów, używa "ukraińskiego straszaka" i stara się przypomnieć elitom oraz społeczeństwu Naddniestrza, że stacjonujący tam rosyjscy żołnierze są jedynymi ich obrońcami. - Po to, żeby z większym entuzjazmem patrzyli na Rosję i jej wojsko - podkreślił ekspert.

"Lojalność, morale i zdolność bojowa" pod znakiem zapytania

Jak powiedział dr Piotr Oleksy, Putin czuje również, stracił trochę lojalności Naddniestrza już 24 lutego 2022 roku, czyli w pierwszym dniu swojej inwazji na Ukrainę. - Ponieważ to prorosyjskie Naddniestrze nie stanęło murem za Rosją, a wręcz przeciwnie: przekaz, który stamtąd szedł, był bardzo pokojowy i nawołujący do neutralności. Ale utrata wpływów Rosji w elicie Naddniestrza dzieje się od kilku dobrych lat, od kiedy grupa biznesowa przejęła tam władzę i zaczęła czerpać coraz większe korzyści z handlu z Unią Europejską - wskazał.

Zastrzegł jednak, że w tej rozgrywce o wpływy kluczową rolę ogrywa nadal ok. 1500 rosyjskich żołnierzy, którzy stacjonują w Naddniestrzu. - Więc wciąż pozostaje ono rosyjskim satelitą. Ale lojalność tych rosyjskich żołnierzy też już pewnie staje pod znakiem zapytania, ponieważ znakomita większość z nich, czyli ok. 70-80 proc. to nie są ludzie, którzy przyjechali tam z Rosji, tylko miejscowi. Zatrudnili się w rosyjskiej armii, mając obywatelstwo Federacji Rosyjskiej. A ich lojalność, morale i zdolność bojowa tworzą pewne znaki zapytania - podsumował gość TOK FM.

Naddniestrze. Krótka historia nieistniejącego państwa

Naddniestrze jednostronnie odłączyło się od Mołdawii 2 września 1990, deklarując pozostanie w składzie Związku Radzieckiego, podczas gdy Mołdawia wystąpiła z niego 23 czerwca tego roku. Niepodległość ogłosiło 5 grudnia 1990 roku nadając sobie nazwę Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej. Jego niepodległość uznają jedynie Abchazja i Osetia Południowa, same nie uznawane za państwa na arenie międzynarodowej. Co ciekawe, nawet Rosja, która nieoficjalnie wspiera separatystyczny region, nie zdecydowała się na uznanie jego niepodległości

Naddniestrze to nie jedyny problem Mołdawii. Ekspert wskazuje na inny region. 'Mało kto o tym mówi'