,
Obserwuj
Świat

Czy da się rozliczyć PiS? Były szef CBA wskazał sposób na "bezpieczniki" Ziobry

4 min. czytania
20.10.2023 06:32
Zjednoczona Prawica przed wyborami przygotowała mnóstwo "bezpieczników", które mogą jej pomóc uchronić się przed rozliczeniami za podjęte przez osiem lat decyzje. Były szef CBA Paweł Wojtunik uważa, że są sposoby, by pokrzyżować plany PiS-u i tym samym umożliwić rozliczenie obecnej władzy.
|
|
fot. Maciek Jaźwiecki / Agencja Wyborcza.pl

W niedzielnych wyborach parlamentarnych najwięcej głosów zdobył sojusz Koalicji Obywatelskiej, Trzeciej Drogi i Lewicy. Utrata władzy przez Zjednoczoną Prawicę jest już więc tylko kwestią czasu. Demokratyczna opozycja naciska na prezydenta, by jak najszybciej pozwolił jej utworzyć rząd . Jednym z powodów jest obawa, że PiS będzie miał dość czasu na to, by zniszczyć część dowodów na swoje nadużycia. A rozliczenia z obozem, który rządzi od 2015 roku, domagają się wyborcy opozycji.

Paweł Wojtunik mówił w TOK FM, że niszczenie dokumentów jest "naturalnym odruchem" ludzi, którzy dopuścili się nadużyć i opuszczają stanowiska. - Myślę, że specjalistyczne niszczarki nośników elektronicznych są dzisiaj popularnymi urządzeniami nie tylko w służbach specjalnych, ale w różnych instytucjach. Ale zawsze zostają świadkowie takich działań. W przypadku przestępstw urzędniczych nie ma możliwości popełniania przestępstwa doskonałego - powiedział były szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Centralnego Biura Śledczego. Wojtunik obecnie jest międzynarodowym ekspertem ds. bezpieczeństwa i doradcą Unii Europejskiej i OBWE ds. antykorupcyjnych.

Jak dodał, już zgłaszają się do niego sygnaliści, którzy chcą informować o nieprawidłowościach, jakich mieli się dopuścić ludzie z obozu władzy PiS. - Prawdą jest, że pierwszego dnia po wyborach zaczęły ujawniać się takie osoby. Ten proces (zgłaszania się sygnalistów - przyp. red.) narasta (?) Może niektóre z tych osób będą mogły być prawdziwymi świadkami koronnymi. W każdym razie są już pierwsze wyłomy w tym monolicie, pomimo betonowania sytuacji przez obecną władzę - stwierdził rozmówca Cezarego Łasiczki.

To nie wszystko, co mamy dla Ciebie w TOK FM Premium. Spróbuj, posłuchaj i skorzystaj z oferty 'taniej na zawsze'. Wejdź tutaj, by znaleźć szczegóły >>

Były szef CBA uważa, że jest szansa na pociągnięcie do odpowiedzialności ludzi z obecnego obozu władzy, którzy dopuścili się łamania prawa. - W Polsce w ostatnich latach były grupy, które były chronione i którym było wolno więcej. Nawet stworzono swoistą kulturę nepotyzmu i powoływania się na wpływy. W dodatku media publiczne były nie tylko na to ślepe i głuche, ale pozostawały również adwokatami tych, którzy powinni być ścigani. Te media tłumaczyły wyborcom, że tak naprawdę nic się nie stało - tłumaczył.

Zdaniem Wojtunika paradoksalnie pod rządami polityków PiS, którzy mienili się "szeryfami" walczącymi z korupcją, Polska straciła wiele instytucji i mechanizmów, które zapobiegają przestępczości. Jak stwierdził, "politycznie skorumpowano" prokuraturę i część sądów. Dlatego przyznał, że dzisiaj nie ma nieupolitycznionych instytucji, do których można byłoby przekierować sygnalistów chcących ujawniać nadużycia obecnej władzy. - Musimy poczekać na to, aż zaczną w Polsce funkcjonować - powiedział gość TOK FM.

Sposób na obejście "bezpieczników" PiS

Przypomnijmy, obecny obóz władzy przed wyborami przygotował mnóstwo "bezpieczników", które mogą mu pomóc uchronić się przed rozliczeniami za podjęte decyzje. To np. zmiany w przepisach dotyczących prokuratura krajowego, które zostały przyjęte przez Sejm w sierpniu tego roku. Zgodnie z nowymi regulacjami część uprawnień prokuratora generalnego, którym jest minister sprawiedliwości (od 2015 roku Zbigniew Ziobro), trafiło do prokuratora krajowego, którego nie da się odwołać bez zgody prezydenta.

Paweł Wojtunik wskazał jednak sposób na obejście tych "bezpieczników". Podkreślił, że rząd utworzony przez demokratyczną opozycję powinien jak najszybciej przystąpić do Prokuratury Europejskiej. Zdaniem eksperta pozwoliłoby to na inicjowanie i prowadzenie niezależnych śledztw w przypadku obstrukcji ze strony polskiej Prokuratury Krajowej.

- Istnieje możliwość prowadzenia równoległych postępowań przez Prokuraturę Europejską w sprawie wszelkich nadużyć, które są związane z wykorzystywaniem funduszy unijnych lub przestępstw na szkodę budżetu europejskiego. A w Polsce nie trzeba szukać daleko takich nadużyć - mówił i wskazał przykład "skandalicznej działalności NCBiR". Przypomnijmy, na początku roku media, a także posłowie Dariusz Joński i Michał Szczerba informowali, że część pieniędzy unijnych, którymi dysponowało Narodowe Centrum Badań i Rozwoju była przekazywana do firm powiązanych z Partią Republikańską. Politycy KO uważają, że w ten sposób partia Adama Bielana miała się zabezpieczać na wypadek utraty władzy przez Zjednoczoną Prawicę.

Według byłego szefa CBA Prokuratura Europejska może ścigać sprawców przestępstw, które polegają na "korupcyjnym wykorzystywaniu pieniędzy unijnych", gdyby polscy śledczy nie chcieli tego robić. - Na razie Polska jest jednym z nielicznych, niechlubnych przykładów nieprzystąpienia do tego mechanizmu. Można więc założyć celową obstrukcję w najbliższym czasie tego typu śledztw. Bo w prokuraturze jest widoczna próba betonowania układu politycznego. Nie bójmy się tego powiedzieć: polska prokuratura w ciągu ostatnich lat została skrajnie upolityczniona. Może więc przymykać oczy na przestępstwa obecnej władzy - podkreślił. W jego ocenie prokuratura Zbigniewa Ziobry nie jest kompetentna, by prowadzić śledztwa dot. nadużyć we władzy.

Sygnaliści chcą ujawniać nadużycia PiS-u. 'Sygnały ze strony osób, które mnie zaskoczyły'

Były szef CBA zaznaczył, że Prokuratura Europejska może nie tylko ścigać sprawców przestępstw, ale również kierować akty oskarżenia do polskich sądów. - To potężny mechanizm prewencyjny stosowany w Unii Europejskiej. Czuję się więc zawstydzony, że Polska w nim nie uczestniczy - podsumował Paweł Wojtunik.