Transformacja energetyczna zmienia krajobraz Polski. W rachunkach za prąd rośnie udział energii z OZE
Transformacja energetyczna
Impulsem do poszukiwania nowych źródeł energii i rozwoju technologii jej pozyskiwania, są obserwowane i badane od lat zmiany klimatu. Aby powstrzymać ocieplenie klimatyczne, degradację środowiska naturalnego, wymieranie kolejnych gatunków zwierząt i roślin, zaczęliśmy zastanawiać się jak przestać eksploatować paliwa kopalne, które wymagają spalania, w wyniku czego uwalniany jest do atmosfery dwutlenek węgla. Zaczęliśmy zastępować je tymi, których na Ziemi jest pod dostatkiem, jak: słońce, wiatr czy woda, a do tego nie zanieczyszczają środowiska w podobnym stopniu co paliwa kopalne.
Innym powodem pędu do zastępowania tradycyjnych źródeł energii nowymi, jest niepewność dostępności i cen surowców, wynikających m.in. z zawirowań politycznych. Biorąc to pod uwagę, wolimy uniezależnić się od dostaw energii i stawać się coraz bardziej samowystarczalni, korzystając z własnych, dostępnych zasobów.
Proces stopniowego zastępowania paliw kopalnych odnawialnymi źródłami energii, jest nazywany transformacją energetyczną. Odbywa się ona już dziś na wielu poziomach. W energię odnawialną zaopatrywane są indywidualne gospodarstwa domowe, budynki wielorodzinne, budynki użyteczności publicznej, przedsiębiorstwa różnych branż w tym przemysłowe i transportowe. W efekcie, transformacji energetycznej zaczyna podlegać cała gospodarka.
I chodzi nie tylko o gospodarkę jednego kraju. Transformacja energetyczna jest dziś nieodłącznym elementem polityki klimatyczno – energetycznej i na przykład w Europie podejmowany jest wiele działań, które mają ją przyspieszyć, jak stawianie krajom członkowskim celów osiągnięcia niskoemisyjności, zmiany w prawie, czy mechanizmy wsparcia.
Rodzaje odnawialnych źródeł energii
Odnawialne źródła energii (OZE) zostały opisane i wymienione w Ustawie z 20 lutego 2015 r. w następujący sposób:
„Odnawialne, niekopalne źródła energii obejmują energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów".
Scharakteryzujmy krótko najważniejsze z nich:
- energetyka wiatrowa to energia z wiatru produkowana w dedykowanych turbinach umieszczonych na lądzie, morzach i oceanach. To dostępny, bezpieczny i tani sposób pozyskiwania zielonej energii,
- energetyka solarna polega na wytwarzaniu energii z wykorzystaniem promieniowania słonecznego. Produkcja odbywa się w instalacjach fotowoltaicznych lub kolektorach grzewczych,
- energetyka wodna – tu produkcja energii odbywa się dwuetapowo z wykorzystaniem turbin zmieniających wody płynące lub opadające w energię kinetyczną, a dopiero w drugiej fazie w energię elektryczną,
- energetyka geotermalna wykorzystuje zasoby wód podziemnych o temperaturze od kilkudziesięciu do 100 stopni Celsjusza, które są za pomocą odwiertów wydobywane i przetwarzane w energię,
- energetyka z biomasy, czyli substancji pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego ulegających biodegradacji. Podczas ich spalania uwalniana jest energia, która w rezultacie może mieć formę paliwa stałego, płynnego lub gazowego.
Jak transformacja energetyczna zmienia krajobraz Polski
I tu wróćmy do reportażu TVN, w którym autorzy przypominają historię sprzed dwóch dekad, gdy pionier prywatnej fotowoltaiki, pan Leonard Napiórkowski zainstalował na swoim domu panele, a pod ziemią umieścił gruntową pompę ciepła.
Dziś hasła „pompa ciepła", „termoizolacja", „fotowoltaika" są już stale obecne w przestrzeni publicznej. Z reguły nie trzeba nam tłumaczyć, jak działają i jakie przynoszą korzyści. W ciągu ostatnich 20 lat bardzo w związku z tym zmienił się krajobraz polskich miast, miasteczek i wsi, bo już co szósty dom jednorodzinny ma własne panele zainstalowane na dachu lub pompy ciepła umieszczone wewnątrz, czy pod ziemią.
Także mieszkańcy budynków wielorodzinnych, oraz użytkownicy gmachów użyteczności publicznej są żywo zainteresowani korzystaniem z OZE. Fotowoltaika pojawia się już nie tylko na dachach, ale też na balkonach domów, a sama technologia rozwija się tak dynamicznie, że pojawiają się coraz mniejsze i efektywniejsze urządzenia do pozyskiwania energii.
- W przyszłości każde ogrodzenie, elewacja i dach będą generować energię – twierdzi w rozmowie z Małgorzatą Gołotą, dziennikarką ROK FM Jakub Patalas, Wiceprezes Zarządu i Dyrektor Technicznym Veolia Poznań.
To nie wszystko, co mamy dla Ciebie w TOK FM Premium. Spróbuj, posłuchaj i skorzystaj ze specjalnej oferty. Wejdź tutaj, by znaleźć szczegóły >>
Przejeżdżając przez kraj, w wielu miejscach można zobaczyć gigantyczne wiatraki, generujące energię z wiatru. I choć energetyka wiatrowa została spowolniona w ostatnich latach z racji restrykcji w przepisach, wygląda na to, że w najbliższych miesiącach znowu zauważymy szybszy jej rozwój.
Jednocześnie inwestorzy tacy jak firma Ørsted, przygotowują się do otwarcia wielkich farm wiatrowych na Bałtyku. Dzięki energii, która popłynie do domów Polaków znad morza, przyspieszy dekarbonizacja, czyli zmniejszy się udział energii produkowanej z węgla i paliw kopalnych. To wpłynie na zmianę znanego nam krajobrazu Polski w tym sensie, że po dekadach produkcji energii na południu - na Śląsku, skąd wydobywany węgiel był rozprowadzany po całym kraju, przyjdzie czas na wytwarzanie energii na północy i rozprowadzenie jej od strony Bałtyku.
Już 1/3 energii elektrycznej pochodzi już z OZE
Od kilku miesięcy w wielu miejscach Polski, odbierając fakturę z prąd, możemy przeczytać na niej, jaki procent energii dostarczanej do naszego domu pochodzi z OZE. Ten udział oczywiście jest różny, w zależności od dostawcy, z którego usług korzystamy.
Centrum Informacji o Rynku Energii opublikowało analizę, z której wynika, że dwa kraje europejskie – Polska i Niemcy stają się liderami w tempie zastępowanie energii pochodzącej z paliw kopalnych energię z OZE.
- W obu krajach i w całej UE można zaobserwować bardzo szybkie odchodzenie od węgla i szybki wzrost generacji wiatrowej. W 2023 r. Niemcy zanotowały 45 proc. wzrostu nowych mocy zainstalowanych w stosunku do 2024 r., podczas gdy ogólnie w Europie nastąpił spadek o 14 proc. - czytamy w opracowaniu Centrum Informacji o Rynku Energii.
W tym samym czasie wzrost odnotowany w Polsce wyniósł 35 procent i cały czas rośnie, a przedsiębiorstwa energetyczne podejmują różnorodne inicjatywy, wchodząc w kooperację z samorządami czy biznesem, aby rozwijać jeszcze jeden trend wpływający na transformację energetyczną. Chodzi o nowatorskie podejście do odpadów i produktów ubocznych pozostających po procesach produkcyjnych i wykorzystanie ich jako surowców do produkcji i ponownego przetwarzania.
W ten sposób rozwija się tzw. gospodarka obiegu zamkniętego, o której więcej, na przykładzie przemysłu spożywczego, można przeczytać poniżej.
Źródła:
1. https://www.cbre.pl/insights/articles/transformacja-energetyczna
2. https://www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna/odnawialne-zrodla-energii-czym-sa-i-co-nalezy-o-nich-wiedziec
3. https://www.youtube.com/watch?v=hvjQiGK6TGw
4. https://www.cire.pl/artykuly/brak-kategorii/rynek-energii-elektrycznej-w-styczniu-2024-zmiennosc-generacji-i-cen-przyspieszenie-transformacji-energetycznej-w-polsce-i-w-niemczech-analiza-na-podstawie-danych-entso-e).
