Śledztwo ws. "dwóch wież" umorzone. O co chodzi w tej sprawie? [WYJAŚNIAMY]

• o co chodzi w sprawie "dwóch wież";
• jakie są związki PiS ze spółką Srebrna;
• kim jest Gerald Birgfellner;
• na czym polegały kontrowersje wokół śledztwa ws. "dwóch wież"
• dlaczego umorzono śledztwo ws. "dwóch wież".

Rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie prok. Piotr Antoni Skiba poinformował we wtorek, że 25 czerwca zostało umorzone śledztwo w sprawie tzw. dwóch wież. Była ona związana z niedoszłymi planami wybudowania dwóch wieżowców na warszawskiej działce należącej do powiązanej z PiS spółki Srebrna.

Austriacki biznesmen miał zbudować "dwie wieże". Nie dostał ani grosza

W 2015 roku spółka Srebrna złożyła wniosek do Urzędu m.st. Warszawy o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę na działce przy ul. Srebrnej 16 190-metrowego wieżowca, zajmującego powierzchnię 77 tys. mkw. W budynku o przeznaczeniu biurowo-usługowym miały znajdować się również punkty handlowe, strefa wypoczynku dla pracowników biur, siedziba fundacji Instytutu im. Lecha Kaczyńskiego, a także - umieszczone na tarasie - restauracja i kawiarnia. Projekt budynku autorstwa biura architektonicznego Grupa AT budynku Budynek składał się z trzykondygnacyjnego podium oraz górujących na nim dwóch połączonych brył, przez co stał się znany jako "dwie wieże". Inne robocze nazwy projektu to Srebrna Tower" albo "K-Tower". Koszt inwestycji miał wynosić 305,9 mln euro.

Spółka Srebrna powstała w 1995 roku z inicjatywy polityków założonej przez Jarosława Kaczyńskiego partii Porozumienia Centrum. Jej głównym udziałowcem została utworzona przez Kaczyńskiego i jego współpracowników Fundacja Prasowa "Solidarność” (FPS). 

W 2017 roku Jarosław Kaczyński sprowadził do Polski austriackiego biznesmena i dewelopera Geralda Birgfellnera, męża Karoliny Maria Wiktoria Tomaszewskiej, która z kolei jest córką kuzyna Kaczyńskiego - Jana Marii Tomaszewskiego, by zaangażować go w przygotowanie inwestycji "dwóch wież". - Wiedział, że jego ludzie nie są w stanie podołać takiemu zadaniu. Mówił mi, że to jego wielka idea. Że próbował ruszyć tę inwestycję od 15 lat, ale nikt nie był w stanie jej zrealizować. Jego ludzie tylko o tym gadali - mówi potem Birgfellner w rozmowie z "Gazetą Wyborczą".

Austriak przez wiele miesięcy organizował i koordynował działania potrzebne do uruchomienia inwestycji. 27 czerwca 2018 roku spółka Srebrna oświadczyła, że wstrzymuje inwestycję w wieże i nie zapłaci Birgfellnerowi ani grosza. Biznesmen miał też zostać wprowadzony w błąd co do posiadania uprawnień do podejmowania decyzji w imieniu spółki Srebrna.

Redakcja poleca

Dr Emil Jędrzejewski. Co wiadomo o sygnaliście ze Szpitala Południowego?

"Taśmy Kaczyńskiego"

Pod koniec stycznia 2019 roku "Gazeta Wyborcza" zaczęła ujawniać tzw. "taśmy Kaczyńskiego", czyli stenogramy rozmów prezesa PiS z Geraldem Birgfellnerem oraz Kazimierzem Kujdą, czyli wieloletnim prezesem Srebrnej, wtedy szefem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Z nagrań wynika, że Kaczyński pełni ścisły nadzór nad inwestycją. Okazuje się ponadto, że Kujda w latach 70. i 80. Kujda był agentem komunistycznej SB o pseudonimie "Ryszard".

W stenogramach można przeczytać również o przyczynach wstrzymania inwestycji. Zbliżały się wybory do europarlamentu oraz wybory parlamentarne i Kaczyński obawiał się, że ujawnienie informacji o przygotowaniach do inwestycji i toczonych negocjacjach byłoby bardzo niekorzystne dla PiS.

Po ujawnieniu "taśm Kaczyńskiego" Gerald Birgfellner złożył zawiadomienie do prokuratury. W lutym 2019 roku zeznał, że rok wcześniej prezes PiS nakłonił go do przekazania 50 tys. zł w gotówce ks. Rafałowi Sawiczowi, członkowi rady Instytutu im. Lecha Kaczyńskiego. Kwota ta miała być zapłatą za podpis, bez którego nie można było zacząć inwestycji. 

Redakcja poleca

Afera "dwóch wież" Kaczyńskiego. Co zeznał były ksiądz od koperty?

PiS wygrywa wybory parlamentarne w 2019 roku, a ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym zostaje Zbigniew Ziobro. W październiku Prokuratura Okręgowa w Warszawie odmówiła wszczęcia śledztwa. Według ówczesnego stanowiska prokuratury zgromadzony materiał nie dawał podstaw do podejrzenia popełnienia przestępstwa oszustwa, a spór miał mieć charakter cywilnoprawny. Pełnomocnicy Birgfellnera zapowiedzieli zaskarżenie decyzji, argumentując m.in., że prokuratura działała zbyt długo i nie uwzględniła wszystkich okoliczności.

Redakcja poleca

Prokuratura wyjaśni incydent sprzed roku? Nawrocki mówi o podtruciu. "Krok wyprzedzający"

Powrót do sprawy "dwóch wież"

Sprawa "dwóch wież" wróciła po wyborach wygranych przez Koalicję 15 października. W lutym 2025 roku Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła nowe śledztwo dotyczące doprowadzenia Birgfellnera do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości poprzez wprowadzenie go w błąd. Prokuratura podała wówczas, że chodzi o okres od maja 2017 roku do lipca 2018 i kwotę nie mniejszą niż 1,3 mln euro. Śledztwo prowadziła prok. Ewa Wrzosek.

W marcu 2025 roku na przesłuchania została wezwana w charakterze świadka wieloletnia współpracownica Jarosława Kaczyńskiego, 66-letnia Barbara Skrzypek. Zmarła kilka dni później - jak wykazała sekcja zwłok - na zawał. Wrzosek stała się obiektem ataku ze strony polityków PiS - jak twierdzili, Skrzypek była zastraszana przez Wrzosek podczas przesłuchania i jej śmierć była wynikiem nadmiernego stresu. W sprawie śmierci Barbary Skrzypek wszczęto śledztwo, które w grudniu umorzono.

Prok. Wrzosek została odsunięta od śledztwa w sprawie "dwóch wież". Oficjalnym powodem było zakończenie okresu delegowania Wrzosek do Prokuratury Okręgowej w Warszawie. Prokuratorka nie kryła niezadwolenia z tej decyzji. "Zakończenie okresu mojego delegowania do Prokuratury Okręgowej w Warszawie nie musiało oznaczać odebrania mi ani tego, ani pozostałych prowadzonych przeze mnie postępowań" - pisała w mediach społecznościowych.

W czerwcu 2026 roku w ramach śledztwa przesłuchano Jarosława Kaczyńskiego, który pytany o sprawę przez dziennikarzy, zawsze przekonywał, że nakłaniał do wręczenia żadnej łapówki. Przesłuchanie trwało dziewięć godzin.

25 czerwca 2026 roku śledztwo zostało umorzone. Jak czytamy w komunikacie, decyzja została podjęta "wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego". Według Radia Wnet, za decyzją o umorzeniu stoi prokurator Małgorzata Szeroczyńska. Roman Giertych - pełnomocnik Geralda Birgfellnera, skrytykował ją w mediach społecznościowych. "Oczywiście składamy apelację" - zapowiedział adwokat oraz senator Koalicji Obywatelskiej.

Posłuchaj:

Gościem Karoliny Lewickiej w TOK FM był Michał Fedorowicz, przewodniczący europejskiego kolektywu analitycznego Res Futura, który dokonuje comiesięcznego podsumowania portali społecznościowych w polskim, ale nie tylko, internecie. Naszą rozmowę zdominowały dwa wiodące tematy w czerwcu, czyli kwestia relacji polsko-ukraińskich oraz afera Szpitala Południowego.

W "Poranku TOK FM" rozmawialiśmy z prok.  Ewą Wrzosek, radczynią generalną w Biurze Ministra Sprawiedliwości, o kryzysie polskiego wymiaru sprawiedliwości i wyzwaniach, które stawia przed nim polityka. Wrzosek wspominała efekt mrożący wśród pracowników wymiaru sprawiedliwości związany z obawą przed powrotem PiS do władzy. Czy polskie sądownictwo podniesie się kiedykolwiek z dołka?

Źródło: PAP,"Gazeta Wyborcza", TOK FM, tokfm.pl, Nowa Warszawa