Dzieło Mehoffera zaginęło na ponad 80 lat. Znalazło się w jadalni u księdza
Po ponad osiemdziesięciu latach obraz Józefa Mehoffera "Powstanie warszawskie" został odszukany i zidentyfikowany przez muzealników. Dzieło z plebanii w Andrychowie trafiło do Muzeum Narodowego w Krakowie i jest prezentowane w domu artysty.
- O istnieniu tryptyku "Powstanie warszawskie" przez lata wiadomo było jedynie ze wspomnień żony artysty;
- Dzieło, przechowywane przez lata na plebanii w Andrychowie, zachowało się w dobrym stanie;
- Tryptyk inspirowany relacjami uczestników Powstania został namalowany w latach 1944-1945.
Fakt powstania tryptyku "Powstanie Warszawskie" został opisany we wspomnieniach przez żonę Józefa Mehoffera, Jadwigę z Janakowskich, jednak jego dalsze losy i lokalizacja nie były znane.
W poniedziałek Muzeum Narodowe w Krakowie poinformowało, że obraz został odnaleziony. Jak podała "Gazeta Wyborcza" latami wisiał w... jadalni na plebanii w parafii św. Macieja w Andrychowie. "Nie wiemy dokładnie, jak się tam znalazł. Najprawdopodobniej był własnością księdza, który przyjaźnił się z artystami" - wyjaśnił w rozmowie z "GW" ks. dr Szymon Tracz, historyk sztuki i dyrektor Beskidzkiego Muzeum Rozproszonego Diecezji Bielsko-Żywieckiej.
Obraz Menhoffera wisiał w jadalni, ale jest w dobrym stanie. "Kapitalna sprawa"
Jak podkreślił dyrektor instytucji prof. Andrzej Szczerski, dzieło, zachowane w dobrym stanie, zostało odszukane przez Beskidzkie Muzeum Rozproszone Diecezji Bielsko-Żywieckiej (Beskidzkie MuRo) i jako depozyt przekazane Muzeum Narodowemu w Krakowie.
- To jest rzeczywiście kapitalna sprawa. Nikt się nie spodziewał, że Mehoffer namalował obraz poświęcony Powstaniu warszawskiemu; wtedy był już człowiekiem wiekowym, schorowanym, wojnę przeżył bardzo boleśnie - powiedział PAP dyrektor MNK, dodając, że to jedna z ostatnich tak dużych prac artysty, który zmarł w 1946 roku.
Prof. Szczerski wskazał, że w przypadku tak wybitnych twórców historycy sztuki znają dokumenty, na podstawie których można spodziewać się kolejnych odkryć, jednak dopóki dany obiekt nie zostanie odkryty, nie można przesądzać, czy istnieje. - Wiemy, że tematem Powstania Warszawskiego Mehoffer się interesował. Natomiast potwierdzenie, że takie dzieło powstało, że jest tak dobrze zachowane - to jest sensacja - dodał.
Tryptyk "Powstanie warszawskie" trafił do domu artysty
Obraz został wyeksponowany w domu artysty - oddziale MNK. Ma formę tryptyku - z centralnym wyobrażeniem walk powstańczych na Starym Mieście i dwom, dopełniającymi go scenami alegoryczno-symbolicznymi. To jedna z nielicznych znanych, rozbudowanych kompozycji olejnych późnej fazy twórczości Mehoffera, słabo reprezentowanej w zbiorach państwowych.
Artysta namalował go w swoim domu przy ulicy Krupniczej w Krakowie pod wpływem relacji uczestników Powstania, najprawdopodobniej pod koniec 1944 lub w 1945 roku. Według zapowiedzi MNK, po przejściu konserwacji tryptyk wróci w to miejsce.
Józef Mehoffer (1869-1946) był jednym z czołowych przedstawicieli symbolizmu przełomu wieków, jednym z najważniejszych artystów Młodej Polski. Jego dom mieści się przy ulicy Krupniczej 26 w Krakowie. Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie działa tam od 1996 roku.
Posłuchaj:
Źródło: PAP, "Gazeta Wyborcza"
