Gdańsk. Miał wrócić do kościoła, którego... już nie ma. Co teraz z zabytkowym dzwonem?

Iwona Wyciślok-Smolska

3 min. czytania

27.05.2024 11:41

Udostępnij

Udostępnij przez:

Trzy osiemnastowieczne dzwony kościelne po blisko 80 latach wróciły do Gdańska. Wywiezione w czasie wojny miały być przetopie na łuski na naboje dla niemieckiej armii, ale ocalały i trafiły pod opiekę jednego z niemieckich kościołów. Teraz udało się je odzyskać i przywieźć na Pomorze. Zgodnie z umową podpisaną w Berlinie, dzwony mają wrócić na swoje miejsce. Problem w tym, że jednego z kościołów już nie ma.

Zabytkowe dzwony powróciły do Gdańska na mocy umowy zawartej między Unią Kościołów Ewangelickich, a parafią polskokatolicką pw. Bożego Ciała w Gdańsku. Dwa z nich pochodzą z 1733 roku, jeden z 1758. - Dzwony są trzy, ale tylko dwa historycznie pochodzą z Gdańska. Konkretnie te dwa najlżejsze: 40- i 110-kilowy, pochodzą z kościoła pw. Bożego Ciała, a najcięższy - o masie 580 kilogramów - znajdował się na szczycie wieży kościoła we Wocławach, w gminie Cedry Wielkie - wyjaśnia Andrzej Gierszewski, rzecznik Muzeum Gdańska.

Dzwony zostały wywiezione w czasie II wojny światowej. Miały być przetopione na łuski na naboje dla niemieckiej armii. Trafiły do huty w Hamburgu. - Zostały zaklasyfikowane do jednej z niższych kategorii, co oznacza, że miały zostać przetopione dopiero na samym końcu, kiedy już te najlepsze dzwony zostaną zutylizowane. W lipcu 1943 roku, w wyniku ataku lotnictwa alianckiego, huta została zniszczona. Dzwony cudem uniknęły tego samego, ale na jednym z nich są jeszcze ślady po pożarze - opisuje dalej rzecznik.

Po zakończeniu II wojny światowej dzwony trafiły do kościoła ewangelicko-luterańskiego pw. św. Michała w Lubece. W 2008 roku świątynia została zaadaptowana na cele niesakralne i wtedy pojawił się pomysł, by dzwony wróciły na swoje miejsce.

Drogowy koszmar w Gdańsku coraz bliżej. 'Niestety innego rozwiązania nie mamy'

Dzwon ma wrócić do kościoła, który nie istnieje

Na początku marca w Berlinie została podpisana umowa między Unią Kościołów Ewangelickich, a parafią polskokatolicką pw. Bożego Ciała w Gdańsku. Dzwony zostały przekazane jako darowizna. - Wszystkie koszty, włącznie z transportem, pokrywa strona niemiecka. Warunkiem jest jednak ich powrót na wieżę i użycie zgodne z pierwotnym przeznaczeniem. Dzwony znowu mają nawoływać wiernych do modlitwy - mówi Gierszewski. Problem w tym, że kościół we Wacławach, skąd pochodzi jeden z dzwonów, już nie istnieje.

Dlatego dzwon ma trafić na wieżę Bazyliki Mariackiej w Gdańsku. - To bardzo masywna wieża i ona taki ponad 500-kilowy dzwon będzie w stanie przyjąć - zapewnia Gierszewski.

Dwa mniejsze dzwony powrócą do kościoła pw. Bożego Ciała w Gdańsku i zgodnie z intencją Unii Kościołów Ewangelickich będą ponownie nawoływać wiernych do modlitwy. Najpierw jednak wykonana będzie ekspertyza dzwonnicy. Do czasu montażu dzwony będą prezentowane w Zespole Przedbramia, którym zarządza Muzeum Gdańska. - Miejsce nie jest przypadkowe. Historia trzech dzwonów wpisuję się w tematykę prezentowanej tam wystawy, która przybliża dzieje odbudowy miasta po zniszczeniach z czasów II wojny światowej - wyjaśnia rzecznik.

Zabytkowe dzwony będą prezentowane w Zespole Przedbramia przynajmniej do października. Zanim trafią na wieżę, przejdą zabiegi konserwatorskie. Uroczyste przywitanie dzwonów odbędzie się 16 czerwca, podczas 44. Międzynarodowego Zjazdu Miast Nowej Hanzy w Gdańsku.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł.

Subskrybując TOK FM Premium wspierasz niezależne media - zyskujesz też dostęp do naszych autorskich podcastów, nagrań z audycji TOK FM i Radia bez reklam. Sprawdź ofertę

Więcej na temat:

Gdańsk historia II wojna światowa pomorskie