W Polsce w wyniku przemocy umiera rocznie kilkaset osób. Twoja reakcja może uratować życie [AKCJA TOK FM - REAGUJ]

Przed nami 16 Dni Przeciwdziałania Przemocy ze Względu na Płeć. Będą trwały od 25 listopada, czyli Międzynarodowego Dnia Eliminacji Przemocy Wobec Kobiet aż do 10 grudnia - Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka. Radio TOK FM przez najbliższe dni, codziennie będzie pokazywać jak przeciwdziałać przemocy, jak skutecznie reagować, czym są zachowania przemocowe i gdzie ofiary przemocy mogą szukać wsparcia.

"W Polsce nikt nie chce się dowiedzieć"

Przemoc to gwałt, bicie, szantaż, manipulacja, poniżanie, zaniedbanie i agresja w mediach społecznościowych. To także niepodanie leków osobom starszym, potrząsanie niemowlakiem, obraźliwe memy na temat koleżanek z klasy.

W Polsce w wyniku przemocy w rodzinie umiera rocznie od 150 do 500 osób. Niestety nikt nie wie, ile dokładnie. Nie wiemy też, jaka jest realna skala przemocy wobec dzieci, seniorów, osób LGBT i obcokrajowców. Dane policyjne i liczba zakładanych Niebieskich Kart, to tylko informacja o zarejestrowanych przypadkach. - W Polsce nikt nie jest zainteresowany monitorowaniem tego zjawiska. Nikt nie chce się tego dowiedzieć – mówiła w TOK FM kryminolożka Dagmara Woźniakowska-Fajst. Autorzy raportu Czarna Księga Ofiar Przemocy Domowej w Polsce, poszukując danych, pytali policję, prokuratury, sądy, Główny Urząd Statystyczny, system ochrony zdrowia, zespoły interdyscyplinarne ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie i media.

Badania potwierdziły, że skala przemocy w Polsce jest ogromna, ale realnych danych brakuje. Na problem braku raportowania i mierzenia realnej skali przemocy w Polsce zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich. Do monitorowania zjawiska wzywa Polskę również GREVIO, czyli zespół europejskich ekspertów do spraw przeciwdziałania przemocy domowej, który monitoruje realizację Konwencji Stambulskiej w krajach członkowskich.

Ofiara przemocy w Polsce to najczęściej kobieta

Jedno jest jednak pewne. Jak wynika ze wszystkich statystyk i badań, ofiarami przemocy w Polsce są głównie kobiety. Według dostępnych danych z 2021 roku wśród zatrzymanych przez policję sprawców przemocy w rodzinie 96 proc. stanowili mężczyźni, a 4 proc. to kobiety. Z badań Feminoteki wynika, że 9 na 10 Polek doświadczyło w swoim życiu jakiejś formy przemocy seksualnej. - Tylko 8 proc. zgwałconych kobiet zgłasza się na komisariaty policji - mówi Wiola Samborska z Fundacji na rzecz Równości.

Ekspertka podkreśla, że kobiety wolą nie mówić o przemocy, bo zmagają się z traumą, wstydem i opresyjnym systemem. To one muszą udowadniać, że zostały poszkodowane. Kobiety najczęściej są też ofiarami przemocy ekonomicznej i instytucjonalnej.

'W Polsce do więzienia trafia co setny gwałciciel'. W sprawie przemocy wobec kobiet lepiej jest tylko w statystykach

Co trzecie dziecko doświadczyło przemocy od osób najbliższych

Nie wiemy też, jaka jest prawdziwa skala przemocy wobec dzieci. Policyjne statystyki uzupełniają badania; 79 proc. dzieci i nastolatków deklaruje, że doświadczyła w swoim życiu choć raz przemocy. Z raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wynika, że 32 proc. dzieci doświadcza przemocy od najbliższych.

Dopiero tragiczna śmierć 8-letniego Kamila z Częstochowy przyspieszyła zmiany w polskim prawie. Chłopiec został zakatowany przez ojczyma, który polewał dziecko wrzątkiem z bojlera, sadzał na gorącym piecu, bił i przypalał papierosami. Matka nie reagowała. Mieszkająca w jednym domu dalsza rodzina też milczała.

Lekarz 8-letniego Kamila: Takie dzieci trafiają do nas regularnie. Szara strefa jest duża

W maju po wielu dniach walki o życie chłopiec zmarł. I dopiero ta tragedia przyspieszyła prace nad przepisami, które mają chronić dzieci: w sądach mają mieć swojego reprezentanta, w szkołach, przedszkolach i żłobkach mają być wprowadzone standardy ochrony, a każdy przypadek śmierci dziecka w wyniku krzywdzenia ma być analizowany. Wdrożenie procedury tzw. Serious Case Review pozwoli ustalać m.in. dlaczego nie podjęto odpowiednich działań, zanim dziecku stała się krzywda, a także co robić, aby zapobiec takim zdarzeniom. Do tej pory nikt tego nie analizował.

Organizacje społeczne szacują, że w wyniku krzywdzenia w Polsce rocznie umierać może nawet 30 dzieci.

Ewakuuje dzieci z domów. Alarmuje: Nie ma gdzie ich chować przed rodzicami!

Najtrudniej jest udowodnić przemoc psychiczną

Najwięcej zgłoszeń do Niebieskiej Karty dotyczy przemocy psychicznej. To między innymi zastraszanie, groźby, wyzwiska, poniżanie, wyśmiewanie, posądzanie o zdradę, obrażanie. - Ona towarzyszy każdej innej przemocy: fizycznej, seksualnej, ekonomicznej. I tę przemoc najtrudniej jest udowodnić - mówi Izabela Pawłowska z wrocławskiego MOPS-u.

Trudno znaleźć też realne dane dotyczące przemocy wobec seniorów, osób LGBT i obcokrajowców. - Najważniejsza jest reakcja. I to na każdy rodzaj przemocy – mówi Martyna Wilk, edukatorka antyprzemocowa z Wrocławskiego Centrum Pomocy Społecznej. - Świadkowie przemocy mają kluczowe znaczenie. Najczęściej nie reagują, bo nie chcą się mieszać, bo to nie ich sprawa. Czasem nie reagują, bo ofiara przemocy o to prosi w strachu przed eskalacją agresji ze strony swojego oprawcy. Reakcja na przemoc jest jednak najważniejsza. Może uratować komuś zdrowie, a czasem życie - podkreśla.

Reaguj, to też hasło naszej redakcyjnej akcji. Reaguj, gdy widzisz, że ktoś jest ofiarą przemocy, lub gdy Tobie dzieje się krzywda.

Gdzie znaleźć pomoc? Oto lista:

• 801 120 002 Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie "Niebieska Linia",
• 116 123 Poradnia Telefoniczna "Niebieskiej Linii; poradnia całodobowa, 7 dni w tygodniu,
• 116 111 Telefon Zaufania Dla Dzieci i Młodzieży Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę;
• 888 88 33 88 - Telefon zaufania dla kobiet doświadczających przemocy Fundacji Feminoteka;
• 112 telefon alarmowy;
• 800 120 226 Policyjny Telefon Zaufania ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie;
• 22 828 11 12 Telefon Zaufania dla Ofiar i Sprawców Przemocy Seksualnej;
• 22 635 09 54 telefon zaufania dla osób starszych

Posłuchaj:

To nie wszystko, co mamy dla Ciebie w TOK FM Premium. Spróbuj, posłuchaj i skorzystaj z oferty "taniej na zawsze". Wejdź tutaj, by znaleźć szczegóły >>