Zamieszki po śmierci El Mencho. Co dzieje się w Meksyku? [WYJAŚNIAMY]
W niedzielę większość meksykańskich stanów ogarnęła fala przemocy. To reakcja na śmierć El Mencho - barona narkotykowego stojącego na czele Kartelu Nowej Generacji. Kim był El Mencho i jakie były szczegóły przeprowadzonej przeciwko niemu operacji? Co obecnie dzieje się w Meksyku? Wyjaśniamy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- o szczegółach operacji przeciwko El Mencho;
- kim był El Mencho;
- jaka jest skala zamieszek w Meksyku.
Operacja sił specjalnych w Jalisco - przebieg
W niedzielę (22 lutego) o świcie 59-letni Nemesio Oseguera Cervantes, pseud. El Mencho, przywódca Kartelu Nowej Generacji z Jalisco (CJNG) zginął w wyniku operacji meksykańskiej armii w Tapalpa, w stanie Jalisco w Meksyku. Armię Meksyku wspierały Gwardia Narodowa, Meksykańskie Siły Powietrzne, personel wywiadowczy Biura Prokuratora Generalnego oraz Stany Zjednoczone, które dostarczyły uzupełniających informacji wywiadowczych na etapie planowania misji.
Według oficjalnych oświadczeń celem operacji było nie zabicie, lecz pojmanie El Mencho po tym, jak raporty wywiadowcze wskazały, że przebywał on w Tapalpa - bastionie CJNG. Gdy armia wkraczała na teren operacji, napotkała zbrojny opór ze strony członków kartelu. Doszło do wymiany ognia. El Mencho został ciężko ranny w starciu i ewakuowany helikopterem w celu udzielenia pomocy medycznej. Zmarł w drodze do szpitala.
W wyniku operacji zginęło co najmniej siedmiu członków CJNG, w tym El Mencho, a dwóch zostało aresztowanych. Ponadto władze przejęły pojazdy opancerzone, ciężką broń i inny sprzęt taktyczny należący do kartelu.
Po stronie sił zbrojnych rannych zostało trzech żołnierzy.
Kim był El Mencho?
Nemesio Oseguera Cervantes, znany jako El Mencho, urodził się 17 lipca 1966 roku w ubogiej rodzinie w Michoacán w południowo-zachodnim Meksyku. Porzucił edukację już na etapie szkoły podstawowej. W latach 80. nielegalnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, jednak - po wielokrotnym aresztowaniu - na początku lat 90. został deportowany do Meksyku. Jako nastolatek pracował na plantacjach marihuany, później przez krótki czas był także policjantem.
Działał w Milenio Cartel, gdzie zdradzał sojuszników i budował własne struktury, które zaistniały jako CJNG.
El Mencho koordynował globalny przemyt kokainy, fentanylu i metamfetaminy do USA, co przynosiło kartelowi miliardy dolarów. Oskarżano go o organizację masakr, korupcję urzędników i likwidowanie rywali, co po upadku kartelu Sinaloa uczyniło CJNG dominującą siłą w Meksyku.
Pod wodzą El Mencho CJNG stała się najbardziej poszukiwaną organizacją przez amerykańską DEA (Agencję do Walki z Narkotykami) i meksykańskie władze. USA wyznaczyły za niego nagrodę 15 mln USD, a Meksyk 300 mln MXN. W ubiegłym roku prezydent Donald Trump uznał CJNG za organizację terrorystyczną.
Zamieszki w Meksyku
Po śmierci El Mencho w Meksyku wybuchły zamieszki - głównie na zachodzie i południowym zachodzie kraju. Członkowie kartelu CJNG zablokowali 250 punktów 20 z 31 stanów Meksyku. Uzbrojone grupy zatrzymywały ciężarówki oraz autobusy pasażerskie, zmuszały kierowców i pasażerów do opuszczenia pojazdów, by następnie je podpalić.
Do aktów przemocy doszło w niedzielę w większości w środkowo-zachodnim stanie Jalisco, a także w stanach Nayarit, Colima, Michoacan, Guanajuato, Zacatecas, Baja California, Oaxaca, Aguascalientes i Guerrero, położonych na zachodzie, południowym zachodzie oraz w centrum kraju, jak również w stanie Tamaulipas nad Zatoką Meksykańską.
W popularnym kurorcie Puerto Vallarta nad Pacyfikiem został podpalony hipermarket Costco. Meksykańskie media donoszą też o podpaleniach sklepów sieci Oxxo, aptek i innych lokali usługowych. Zaatakowano także 51 placówek państwowego banku Meksyku Banco del Bienestar, który obsługuje głównie wypłaty programów socjalnych rządu. W związku z atakami co najmniej cztery banki zamknęły część swoich placówek na terenie m.in. stanów Jalisco, Nayarit i Colima.
Dla wzmocnienia bezpieczeństwa władze skierowały Gwardię Narodową i wojska. Jak zapewniała w niedzielę prezydentka Meksyku Claudia Sheinbaum, "istnieje pełna koordynacja działań z rządami wszystkich stanów". - Musimy być na bieżąco z informacjami i zachować spokój. Konta Ministerstwo Bezpieczeństwa i Ochrony Obywatelskiej w mediach społecznościowych zapewniają stałe aktualizacje. Działania przebiegają normalnie w większości kraju. Wyrażam uznanie dla armii meksykańskiej, Gwardii Narodowej, Sił Zbrojnych i resortu obrony narodowej. Codziennie pracujemy na rzecz pokoju, bezpieczeństwa, sprawiedliwości i dobrobytu w Meksyku" - powiedziała.
W Jalisco władze stanowe poinformowały, że nawiązały kontakt z hotelarzami, aby zalecić gościom pozostanie w pokojach.
Władze co najmniej dziewięciu stanów, w tym m.in. Jalisco, Guanajuato, Queretaro, Michoacan i Colimy, zdecydowały o zawieszeniu poniedziałkowych zajęć w placówkach edukacyjnych.
Chaos na meksykańskich lotniskach
W wyniku fali przemocy, która opanowała kraj, wiele lotów zostało odwołanych lub opóźnionych. Najtrudniejsza sytuacja dotyczy lotniska Guadalajara - odwołano tam liczne krajowe i międzynarodowe loty, panuje chaos, a na miejscu obecna jest Gwardia Narodowa.
Linie United, Southwest, Alaska Airlines, Air Canada i WestJet/Sunwing odwołały loty do Guadalajary, Puerto Vallarta i Manzanillo. Niektóre samoloty zawrócono w locie. Lotniska w Meksyku City i Cancún działały z mniejszymi perturbacjami.
Ambasada RP w Meksyku ostrzegła w niedzielę polskich turystów. "W związku z pogorszeniem sytuacji bezpieczeństwa w niektórych rejonach Meksyku, Ambasada RP w Meksyku zaleca wszystkim obywatelom Polski przebywającym w stanie Jalisco oraz ościennych stanach Michoacan, Guanajuato, Colima, Aguascalientes, Zacatecas i Nayarit śledzenie i dostosowanie się do zaleceń bezpieczeństwa władz stanowych" - ostrzegła w niedzielę polska misja dyplomatyczna na platformie X.
Głos zabrał także rzecznik MSZ Maciej Wewiór, który zachęcił przebywających w Meksyku Polaków do rejestrowania się w systemie Odyseusz. Według Wewióra, w systemie jeszcze w niedzielę zarejestrowanych było około 400 polskich obywateli przebywających w Meksyku. Jak dodał, obecnie liczba ta wzrosła do 448 osób.
Posłuchaj:
Jak badać ludzi, dla których przemoc jest codziennością? O tym w TOK FM mówił prof. Piotr Chomczyński, który działając przy organizacji Comisión de Derechos Humanos obserwował działalność największych karteli narkotykowych w Meksyku, Ekwadorze i Hondurasie.
Claudia Sheinbaum jest pierwszą w historii kobietą na stanowisku prezydenta Meksyku. Je postać przybliżył na antenie TOK FM Artur Domosławski, dziennikarz i reporter Tygodnika Polityka.
Źródło: PAP, Wikipedia, Euronews
