Bezwarunkowy dochód podstawowy. Kto dostanie 1300 zł za nic? [PILOTAŻ]

Ideą programu nazwanego bezwarunkowy, lub uniwersalny dochód podstawowy jest "zagwarantowanie ludziom wolności od ubóstwa". Działa to tak: dostajesz co miesiąc stałą kwotę za nic, a socjologowie badają jak zmienia się twoje poczucie zadowolenia z życia. To oczywiście duże uproszczenie, ale i tak brzmi nieźle. Pilotaż rusza także w Polsce.

Czym jest bezwarunkowy dochód podstawowy? Sprawdzamy kto i po co dostaje te pieniądze

Program polega na tym, że wybrane osoby otrzymują stały, niczym nie warunkowany dochód. Wypłacany jest podczas pilotażu co miesiąc, przez kilka lat. Pieniądze otrzymują wszyscy, osoby bezrobotne, pracujące na etacie, a także nawet osoby zamożne. To inicjatywa w pełni demokratyczna.

Są zwolennicy i przeciwnicy wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego.

  • Zwolennicy - uważają, że to dobry sposób na zmniejszenie nierówności społecznych i aktywizację zawodową.
  • Przeciwnicy - krytykują wysokie koszty. Uważają, że efekt będzie odwrotny: ludziom, którzy dostają pieniądze za nic, nie będzie się chciało pracować.

Takim przeciwnikiem był członek zespołu projektowego dr Maciej Szlinder z Partii Razem. Jednak po poznaniu pierwszych wyników badań przeprowadzonych w innych krajach, zmienił zdanie.

- Jego wprowadzenie bezpośrednio likwiduje ubóstwo, wyraźnie zmniejsza nierówności, zapewnia bezpieczeństwo socjalne, zmniejszając niepewność dochodu. Ponadto wzmacnia pozycję pracowników na rynku pracy, co sprzyja zdobywaniu lepszego zatrudnienia, a także stymuluje gospodarkę - mówił dr Maciej Szlinder w jednym z wywiadów.

Bezwarunkowy dochód podstawowy. Kto ma pieniądze za nic ten ….pracuje

Testy dochodu podstawowego zostały już przeprowadzone (lub nadal są prowadzone) w kilku krajach.

Indie

Program testowy był prowadzony w Indiach w latach 2011-2012. Objął 5 tys. mieszkańców z ośmiu wsi, którzy co miesiąc otrzymywali stałą kwotę pieniędzy.

Zaobserwowano wiele zmian:

  • poprawiła się higiena i zdrowie,
  • mieszkańcy lepiej się odżywiali: częściej jedli warzywa, owoce i mięso,
  • spadło spożycie alkoholu, a to punkt, którego obawiano się wprowadzając pilotaż.

Finlandia

Pilotaż trwał 2 lata, był prowadzony w latach 2017-2018 i objął 2 tys. losowo wybranych bezrobotnych. Rezultaty opisał prof Guy Standing z Uniwersytetu Londyńskiego: w grupie zaobserwowano poprawę zdrowia i wyższy odsetek zatrudnienia niż w grupie kontrolnej (czyli bliźniaczej grupie, w której nikt nie dostawał jednak darmowych pieniędzy).

Niemcy

Nasi zachodni sąsiedzi rozpoczęli podobny projekt w czerwcu 2021 r. Testy potrwają 3 lata. Uczestnicy otrzymują co miesiąc 1,2 tys. euro. Do tego raz na pół roku wypełniają kwestionariusz, w którym odpowiadają na pytania o życie i samopoczucie.

To badanie jest wielką szansą na to, by towarzyszącą nam od lat teoretyczną debatę o bezwarunkowym dochodzie podstawowym przełożyć na rzeczywistość socjalną – ocenił ekspert Niemieckiego Instytutu Badań Gospodarczych w Berlinie Juergen Schupp o czym pisała wyborcza.biz.

1300 zł za nic w Polsce. Kiedy, kto i gdzie dostanie pieniądze?

W Polsce pilotażowy program będzie prowadzony przez Stowarzyszenie Warmińsko- Mazurskich Gmin Pogranicza. Weźmie w nim udział od 5 do 31 tys. mieszkańców północnej polski, z terenów graniczących z Rosją.

Każda z wybranych osób będzie otrzymywała co miesiąc, przez dwa lata kwotę 1300 zł.

Grupa socjologów stanowiąca grupę projektową przedsięwzięcia będzie miała za zadanie zbadać wiele elementów:

  • aktywność ekonomiczną, społeczną, edukacyjną,
  • dobrobyt, a w tym strukturę konsumpcji, dochody, oszczędności, sytuację mieszkaniową,
  • dobrostan mieszkańców, czyli poczucie zadowolenia z życia, sprawstwa, niepewności
  • zmiany w relacjach międzyludzkich mierzonych poziomem zaufania społecznego,
  • kwestie związane z bezpieczeństwem.

Jednego jeszcze nie wiadomo - kto sfinansuje program. A koszt jest ogromny.

- Wstępne koszty programu, w którym wzięłoby udział minimum 5 tys. osób to koszt 156 mln zł. W przypadku maksymalnej liczby 31 tys. osób biorących udział w programie koszt wyniósłby około 1 mld złotych - czytamy na Wyborcza.biz

Jedna z rozważanych opcji to finansowanie rządowe. Pieniądze byłyby wówczas wypłacane z kasy państwa.

Czy wiesz, że możesz słuchać TOK FM przez internet bez reklam? W Radiu TOK + Muzyka zamiast reklam usłyszysz muzykę. Kup TOK FM Premium w promocyjnej cenie 1 zł za pierwszy miesiąc, później 13,99 zł za każdy kolejny.

Nie czekaj, wypróbuj Radio TOK FM bez reklam!

DOSTĘP PREMIUM