Dobrze przemyślany rozwój
Powszechne jest przekonanie, że dotychczasowe eksploatowanie zasobów naturalnych trzeba zastąpić podejściem dużo bardziej przemyślanym i sprawiedliwym.
Kolejnym etapem tej dojrzałości jest odpowiedź na pytanie jak robić to teraz i jak planować przyszłość w tej materii. Każdy z nas może zadbać o te sprawy w skali 'mikro', ale to za mało. Potrzebne są również działania w skali globalnej, narodowej i regionalnej. Żeby udał nam się ten marsz drogą przejścia z energii, która nie jest obojętna dla naszego środowiska, do tej, której źródła są bardziej neutralne, albo są po prostu energia czystą 'najwięksi' muszą podejmować próbę łączenia sił z innymi, którzy mają podobne cele i priorytety. Świadomość zmiany zachodzącej w globalnych trendach, można traktować jako działanie w mało stabilnym, zmiennym otoczeniu, i jako wyzwanie; ale również jako nowe, ciekawe szanse do wykorzystania w obszarze biznesu.
Zmieniają się regulacje, zmieniają się również oczekiwania klientów i inwestorów. W tym kontekście strategia transformacji zakłada więc przeobrażenie Orlenu w lidera transformacji energetycznej w Europie Środkowej, który będąc w awangardzie podejmowanych działań, sam działać chce przede wszystkim w oparciu o dekarbonizację i rozwój odnawialnych źródeł energii. Analizując kluczowe kroki na tej drodze, czyli stopniowe wycofywanie się z węgla, inwestycje w odnawialne źródła energii, technologie wodorowe, elektromobilność i modernizację rafinerii, aby zwiększyć efektywność energetyczną, można wyciągnąć ciekawe wnioski co strategicznych kierunków i horyzontu czasowego, w jakim cele mają być osiągnięte. Cele ambitne, ale osiągalne.
Jeśli chodzi o wspomnianą dekarbonizację, to już w roku 2020 ORLEN, jako pierwszy koncern paliwowy z naszego regionu, zadeklarował, że osiągnie neutralność emisyjną do 2050 roku, podkreślając, że to właśnie dekarbonizacja ma odegrać kluczową rolę strategii biznesowej Grupy ORLEN. Plan obejmuje więc inwestycje we wspomniane wyżej odnawialne źródła energii, technologie niskoemisyjne i rozwój innowacyjnych modeli biznesowych. Wysiłki na rzecz transformacji energetycznej Grupy ORLEN to między innymi nisko- i zeroemisyjna energia elektryczna, alternatywne paliwa, takie jak biogaz, biometan, wodór odnawialny, biopaliwa i paliwa syntetyczne, a poza tym, nie mniej ważna rozbudowa infrastruktury do przeładunku i magazynowania dwutlenku węgla wychwytywania od zewnętrznych podmiotów. Koncern zdecydował się na zwiększenie celów redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 roku. Plany obejmują również budowę 12,8 GW mocy z odnawialnych źródeł energii do 2035 roku, w tym energetykę wiatrową na morzu i lądzie, i tu warto wspomnieć o ciekawym pomyśle farmy wiatrowej Baltic Power, czyli wspólnym projekcie Grupy ORLEN i Northland Power. Morska farma wiatrowa jako pierwsza na świecie ma powstać z wykorzystaniem niskoemisyjnej stali produkowanej niemal wyłącznie z surowca z recyklingu, a do tego wytapianej w piecach hutniczych, zasilanych energią odnawialną. Takie podejście pozwoli ograniczyć ślad węglowy w całym cyklu życia turbiny o 10 proc. Farma Baltic Power rozpocznie produkcję w przyszłym roku i będzie w stanie zasilić ponad 1,5 miliona gospodarstw domowych. Bałtyk staje się też polem działania połączonych sił Polski, Niemiec, Danii, Szwecji, Finlandii, Litwy, Łotwy i Estonii. Różne kraje, różne uwarunkowania, ale wspólne są cele, które ma połączyć, a jest ich wiele. Wspomniane kraje, wszystkie ulokowane wokół Bałtyku są jednocześnie członkami UE i NATO, co stwarza podstawy współpracy nie tylko w zakresie zrównoważonego rozwoju, ale też w zakresie bezpieczeństwa i stabilności dostaw energii w całym regionie. Na przykład stworzenie w ramach współpracy interkonektorów energetycznych może przynieść oszczędności rzędu 30 mld zł rocznie do roku 2040, ale korzyści, jak już wynika ze wcześniejszych założeń, to nie jedyna wartość, bowiem rozbudowa połączeń i synchronizacja państw bałtyckich z europejską siecią energetyczną zwiększy znacznie stabilność energetyczną i bezpieczeństwo regionu. Ze względu na zróżnicowany miks energetyczny poszczególnych partnerów systemy mogą się uzupełniać. Niemcy, Polska, Litwa, Łotwa i Estonia mają duży potencjał w zakresie energii słonecznej, z kolei Szwecja czy Finlandia, w przypadku nadwyżek produkcji są w stanie zapewnić energię z elektrowni wodnych. Znoszenie barier technicznych, regulacyjnych i finansowych, stworzenie porozumień co do transgranicznego podziału kosztów, to w tym przypadku zadania na najbliższe lata.
Ponadto ORLEN planuje: rozwój produkcji i dystrybucji zielonego wodoru, a także wdrożenie technologii Małych Reaktorów Modułowych (SMR). Zakłada inwestycje mające zwiększyć efektywność energetyczną, pogłębienie przerobu ropy i produkcję biopaliw. Planowane są inwestycje w sieci dystrybucji energii elektrycznej i gazu. Planowane są kolejne kroki, w kierunku dalszego rozwoju infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych. Koncern deklaruje, że będzie wdrażać również zrównoważone praktyki w całej działalności, w tym w zakresie ochrony środowiska, społecznej odpowiedzialności biznesu i zarządzania zasobami.
Cele niewątpliwie są ambitne, ale nie ma od nich odwrotu, a mądre, przemyślane i sprawnie zaplanowane na lata i dziesięciolecia działania mogą przynieść korzyści na bardzo wielu polach i ekonomicznych, ale, co warto jeszcze raz zaakcentować: nie tylko. Równie ważne są przecież bezpieczeństwo kraju i regionu, i w końcu przyszłość planety, którą zostawimy kolejnym pokoleniom Polaków, Europejczyków, ludzi; wszystkim zamieszkującym ją istotom.