Wyjątkowe znalezisko w Łodzi dało początek nowemu pomnikowi. "To właściwe miejsce"

Nie byłoby pewnie Pomnika Pamięci Łodzian, gdyby nie wyjątkowe znaleziska odkryte podczas prac na ulicy Legionów w Łodzi. O sprawie pisaliśmy na naszym portalu niejednokrotnie. W regionie tym robotnicy natrafiali na wiele cennych przedmiotów. Były to m.in. elementy garderoby, biżuterii, monety, wyposażenie pochówków, ale też ludzkie szczątki.

Pod dawnym więzieniem znaleźli ludzkie szczątki. Na miejscu policja i archeolodzy

Jeśli chodzi o znalezione przedmioty - postanowiono, że trafią do muzeum. Większy problem dotyczył szczątków. Początkowo nie było wiadomo, co z nimi zrobić. Miasto zapewniało, że potrzebne są dokładne badania, ale też, że szczątki nie zostaną zbezczeszczone. Ostatecznie złożono je na tyłach Starego Cmentarza przy ul. Ogrodowej w Łodzi (zaraz przy murze).

Nie było to nadzwyczaj okazałe miejsce. Raczej skromna mogiła, która jednak - jak mówi nam Cezary Pawlak, prezes Towarzystwa Opieki nad Starym Cmentarzem w Łodzi - stała się inspiracją do postawienia pomnika najstarszym mieszkańcom miasta.

Historia nieistniejącego cmentarza

Co ważne - szczątki ludzkie znalazły się w tym miejscu nieprzypadkowo. Dwa wieki temu u zbiegu ulicy Legionów i Ogrodowej istniał cmentarz. - Był to pierwszy cmentarz dwuwyznaniowy, który powstał w 1818 roku. Był miejscem spoczynku łodzian z okresu, który nazywamy jeszcze rolniczym albo nawet przedprzemysłowym. Tam zostali pochowani rolnicy, mieszczanie, a także pierwsi osadnicy Łodzi przemysłowej. Zapełnił się on do połowy XIX wieku - opowiada Cezary Pawlak.

Później powstał już Stary Cmentarz przy ul. Ogrodowej - dziś nazywany przez łodzian najstarszym tego typu miejscem w mieście. - To cmentarz trójwyznaniowy, który jest szczególnym symbolem pamięci, historii i wartości. Te pomniki nie znajdują odpowiednika na innych nekropoliach. Dlatego to właściwe miejsce na postawienie Pomnika Pamięci Łodzian - przekonuje nasz rozmówca.

Ufundujmy pomnik

Historycy, społecznicy i inni członkowie Towarzystwa Opieki nad Starym Cmentarzem uznali, że miejsce na upamiętnienie musi mieć szczególny charakter. - Postanowiliśmy ufundować pomnik - mówi Pawlak. Pierwszy pomysł, jeśli chodzi o nazwę monumentu, zakładał, że będzie Pomnik Pierwszych Łodzian. - To jednak budziło kontrowersje wśród historyków i ostatecznie jest to Pomnik Pamięci Łodzian 1819 - 1855. Są to daty istnienia tego najstarszego cmentarza - wyjaśnia prezes towarzystwa.

Jeśli chodzi o projekt pomnika - początkowo ogłoszono konkurs dla studentów z Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Jednak nadesłane propozycje nie sprostały oczekiwaniom komisji. Ostatecznie monument zaprojektował Marek Pankanin, artysta-rzeźbiarz z Gdańska, znany członkom towarzystwa. Wcześniej, w ramach renowacji grobów na Starym Cmentarzu w Łodzi, stworzył tutaj pomnik dla rodziny Urbanowskich Antoniego i Józefa, twórców zakładu kamieniarskiego, który istniał na przełomie XIX i XX wieku.

W Łodzi dokonano kolejnego odkrycia. 'Może mieć duży wartość'. Archeolodzy są już na miejscu

- Projekt został wypracowany wspólnie z historykiem sztuki, członkiem naszego towarzystwa, Dominikiem Antoszczykiem. Nawiązuje on do stylistyki cmentarza z początku wieku XIX, gdy dominowały w architekturze formy klasycystyczne. Dlatego wyróżnia go kolumna, która jest elementem szczególnie często pojawiającym się w tym okresie. Tutaj jest ona złamana, co symbolizuje przerwane życie - opowiada prezes Towarzystwa Opieki nad Starym Cmentarzem.

Pomnik został wykonany z piaskowca. W centralnej jego części umieszczono herb dawnej Łodzi. Są też cztery tablice ozdobione girlandami. - Tam pojawiają się między innymi łany zbóż, symbole Łodzi przemysłowej, czyli motki z nawiniętą nicią. Jest też tablica, w której wskazujemy łodzian jako partnerów powstania tego pomnika - mówi Pawlak.

Pomnik Pamięci Łodzian powstał z funduszy zebranych podczas ubiegłorocznej kwesty na odnowę zabytków na Starym Cmentarzu w Łodzi. Na ten cel towarzystwo przekazało 20 tys. złotych. Do tego dołożyła się Kuria Archidiecezji Łódzkiej, która dała kolejne 20 tys. złotych.

Z okazji 600-lecia Łodzi miasto również przekazało na ten cel 20 tys. złotych. Ostatecznie Pomnik Pamięci Łodzian kosztował 60 tys. zł. Można go odnaleźć przechodząc bramę na części katolickiej Starego Cmentarza przy Ogrodowej w Łodzi. Później należy skierować się w prawo do alejki znajdującej się na wysokości kancelarii. Pomnik jest widoczny z daleka, bo ma 3 metry wysokości.

'PiS nas ograbił'. Radni z Łodzi wystawili rządzącym rachunek