Iran chciał zaatakować Ukrainę. Wyjaśniamy, co się wydarzyło
W miniony weekend doszło do incydentu, który prawie otworzył nowy front wojny - zarówno w Ukrainie, jak i na Bliskim Wschodzie. Co w ostatnich dniach wydarzyło się na linii Iran-Ukraina? Wyjaśniamy wszystko po kolei.
Z tego artykułu dowiesz się:
- od czego zaczęły się napięcia między Iranem a Ukrainą;
- o co Iran oskarżył Wołodymyra Zełenskiego;
- jaki związek z napięciami irańsko-ukraińskimi ma konflikt Iranu z USA i Izraelem;
- jak Iran planował odpowiedzieć na ukraiński atak i dlaczego ostatecznie zrezygnował z odwetu.
Napięcia na linii Iran-Ukraina. Od czego się zaczęło?
Ukraina kontynuuje serię ataków na cele w Federacji Rosyjskiej. W nocy z 24 z 25 lipca (z piątku na sobotę) Siły Obrony Ukrainy zaatakowały dronami szereg obiektów na terenie wroga - zakład w Kirowie, rafinerię w Tiumeniu, obiekt logistyczny w Jekaterynburgu, skład paliw i środków smarnych w Rostowie nad Donem, a także - co kluczowe dla sprawy - statki wykorzystywane do transportu ładunków wojskowych z Iranu i okręt wojenny na Morzu Kaspijskim. W wyniku ataku Ukraińców zginął jeden irański marynarz.
Zełenski oskarżony o działanie "na rozkaz Izraela"
26 lipca (w niedzielę) minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Aragczi oskarżył Ukrainę o chęć rozszerzenia wojny, a prezydenta Wołodymyra Zełenskiego - o działanie na rozkaz Izraela.
"W rozmowach z wysoką przedstawiciel UE Kallas i ministrem spraw zagranicznych Ławrowem jasno stwierdziłem, że to, co zrobił darmozjad z Kijowa, NIE MOŻE POZOSTAĆ BEZ ODPOWIEDZI" - oświadczył Aragczi na platformie X.
WAŻNY KONTEKST: 28 lutego Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Iran. Po zawieszeniu broni, które zatwierdzono w kwietniu, Izrael zakończył bezpośredni udział w wojnie. Mimo to między USA i Iranem wciąż dochodziło do nieregularnych wzajemnych ataków. Choć w czerwcu oba państwa uzgodniły wstępny rozejm, nie przetrwał on długo. Walki wybuchły ponownie i zostały przerwane dopiero kilka dni temu.
Iran rozważał atak na Ukrainę
29 lipca (we środę) amerykański dziennik "The New York Times" ujawnił, że Iran - w reakcji na ostrzelanie swojego statku na Morzu Kaspijskim - rozważał atak na Ukrainę. Niektórzy informatorzy "NYT" spodziewali się, że Iran wystrzeli w kierunku Ukrainy pocisk balistyczny z małą głowicą, aby dokonać symbolicznego odwetu, ale spowodować stosunkowo niewielkie szkody. Inni urzędnicy twierdzili, że celem był prawdopodobnie jeden z ukraińskich portów nad Morzem Czarnym.
Każdy pocisk wystrzelony z Iranu na Ukrainę oznaczałby drastyczną eskalację. Groziłby rozszerzeniem konfliktu i - podkreślił amerykański dziennik - dalszym zapętleniem obu wojen: na Ukrainie i na Bliskim Wschodzie.
Irańscy urzędnicy liczyli, że incydent zakończyłby się na tym ataku odwetowym, ale przedstawiciele Zachodu ostrzegli, że trudno przewidzieć, jak zareaguje Ukraina.
Konflikt Ukrainy z Iranem z Ukrainą załagodzony. Zełenski złożył obietnicę
Ostatecznie udało się załagodzić konflikt. We wczorajszej rozmowie szefów dyplomacji obydwu państw - Aragcziego i Andrija Sybihy, Kijów przeprosił i przyznał, że atak nie był zamierzony i nie dąży do eskalacji. A Teheran przestał grozić i przekazał, że domaga się rekompensaty za poniesione straty.
Aragczi przekazał również, że rozmawiał z szefową dyplomacji Unii Europejskiej Kają Kallas na temat "sposobów, które mogą pomóc w zmniejszeniu napięć w regionie".
Mehdi Rahmati, analityk mający bliskie kontakty z irańskim rządem, powiedział, że chociaż niektórzy irańscy politycy wzywali do uderzenia na Ukrainę, inni radzili zachować powściągliwość. "Ukraina nie jest małym, nic nieznaczącym krajem. Ma doświadczenie w prowadzeniu wojny i wsparcie logistyczne ze strony Ameryki i Europy. Nic nie zyskamy, tworząc nowy front wojny" - powiedział Rahmati nowojorskiej gazecie.
Nadal jednak nie było jasne, jak długo napięcia te pozostaną pod kontrolą. Wiadomo jednak, że Zełenski obiecał dostarczyć informacje wywiadowcze o wsparciu Rosji dla Iranu w wojnie ze Stanami Zjednoczonymi. Ukraińscy urzędnicy poinformowali, że Rosja przekazała Iranowi zdjęcia satelitarne baz amerykańskich na Bliskim Wschodzie - poinformował "NYT".
Posłuchaj:
A co jeśli wojna Stanów Zjednoczonych naprawdę była zupełnie bez sensu? Co może się wydarzyć, gdy "szalony imperator" Donald Trump ma naprzeciwko siebie równie szalonych przeciwników? Te pytania Jakub Janiszewski zadawał w "Dłuższej rozmowie" z iranistką Karoliną Cieślik-Jakubiak.
Unia Europejska wprowadziła kolejny pakiet sankcji na Rosję. Mają uderzyć głównie w jej sektor finansowy i energetyczny. Ale nie było łatwo, sprzeciwiła się Grecja, która domagała się złagodzenia zapisów dotyczących transportu rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG). I takie ustępstwa uzyskała. Czy zawsze będzie tak, że wspólnota będzie musiała ugiąć się pod naciskiem jakiegoś państwa członkowskiego? O tym w "Magazynie Eurpejskim" rozmawaliśmy z dr. Andrzejem Dumałą z UMCS w Lublinie. - Jestem jednak optymistą, wierzę, że mimo trudności, uda się nakładać kolejne sankcje - mówił ekspert w rozmowie z Maciejem Zakrockim.
Źródło: TOK FM, PAP, x.com
