"Ikona popkultury" zmieniła to, jak myślimy o sobie. Kim była Jane Goodall?

Jakub Janiszewski

2 min. czytania

04.10.2025 19:41

Udostępnij

Udostępnij przez:

Jane Goodall, czyli jasnowłosa pani, o ewangelicznym wejrzeniu, niestrudzona wojowniczka o dobrostan zwierząt i ich etyczne traktowanie - mówi w "Dłuższej rozmowie" Jakub Janiszewski.

Kim była Jane Goodall? "Ikona popkultury" zmieniła to, jak myślimy o sobie

Wcześniej słynna badaczka szympansów w Tanzanii. Obsypana nagrodami, od tytułu zasłużonej dla imperium brytyjskiego, przez Kyoto Prize, medal Benjamina Franklina aż po francuską Legię Honorową, trudno to zresztą hierarchicznie poukładać. Ale też ikona popkultury, ze swoją lalką barbie wypuszczoną przez Mattell w imię promowania inspirujących kobiet, jakby naprawdę Goodall takiej promocji jeszcze potrzebowała. Osoba równie rozpoznawalna co Bono tudzież Sting, czyli gwiazdy rocka, choć jej kariera na poważnie zaczęła się od badań naukowych.

Redakcja poleca

Kontrowersyjny projekt Nim. Czy da się uczłowieczyć szympansa?

Badań, w których obserwacje na temat szympansów, na temat naczelnych, stały się jednym z przyczynków do zmiany ich postrzegania i zmiany klasyfikacji. Obecnie są umieszczone w grupie człowiekowatych. Ta zmiana jednak, wbrew temu co zapewne wyobrażają sobie posiadacze laleczek barbie-Goodall - nie miała w tylko słodkiego wydźwięku. Nasza bliskość z szympansami nie sprowadza się tylko do miłej uchu kwestii używania narzędzi, czyli inteligencji. Obejmuje także tendencję do przemocy, czy nawet gorzej - do okrucieństwa. Szympansy w obserwacjach Goodall potrafiły innym szympansom z innej grupy, urywać uszy i genitalia. Umiały się znęcać. Faktycznie: człowiekowate.

To może najciekawszy aspekt badań Goodall. Wojna i wszystko co się z nią wiąże, nie jest wytworem stricte kulturowym, to właściwie natura per se, to jest jeden z prymarnych aspektów naszego funkcjonowania. A skoro tak, to kulturowe jest wszystko to, co służy jej powstrzymaniu, zapobieżeniu, przekierowaniu instynktów wojowniczych w innych kierunkach. To jest właśnie to, czego szympansy nie umieją. I to jest to, co przynajmniej w teorii, powinno nas od nich różnić.Źródło: TOK FM

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł.

Subskrybując TOK FM Premium wspierasz niezależne media - zyskujesz też dostęp do naszych autorskich podcastów, nagrań z audycji TOK FM i Radia bez reklam. Sprawdź ofertę

Więcej na temat:

nauka