,
Obserwuj
Świat

Polska pokonała Rosję jednym głosem. "Konkurencja była bardzo ostra"

2 min. czytania
13.11.2026 07:26

Polska została w środę wybrana do Wspólnej Jednostki Kontrolnej. To jedyny niezależny zewnętrzny organ nadzoru obejmujący cały system Narodów Zjednoczonych. Nasz kraj pokonał w głosowaniu Rosję, która zasiadała w tym gremium nieprzerwanie od 60 lat.

Siedziba ONZ w Genewie
Siedziba ONZ w Genewie
fot. Lian Yi / Xinhua News Agency / Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym jest Wspólna Jednostka Kontrolna?
  • Jakie kraje mają wytypować swoich inspektorów?

Jak podano w komunikacie ONZ, w tajnym głosowaniu Zgromadzenie wybrało także Botswanę z Grupy Afrykańskiej oraz Japonię i Chiny z Grupy Azji i Pacyfiku jako państwa, które zaproponują kandydatów do Wspólnej Jednostki Kontrolnej (Joint Inspection Unit, JIU). Jednostka, powołana w 1966 roku, składa się z 11 inspektorów, mianowanych przez Zgromadzenie Ogólne na pięcioletnie kadencje - tłumaczy Polska Agencja Prasowa.

- To jest duży sukces naszej bardzo ciężkiej kampanii, bo startowaliśmy na jedno miejsce z Grupy Wschodnioeuropejskiej. Naszym kontrkandydatem była Rosja, która zasiadała w tej instytucji ONZ nieprzerwanie od 60 lat i przez 60 lat wygrywała kolejne reelekcje. Konkurencja była bardzo ostra, wygraliśmy jednym głosem - mówił PAP w czwartek stały przedstawiciel RP przy ONZ Krzysztof Szczerski.

- To pokazuje, że ONZ jest taką globalną demokracją, w której każdy głos się liczy. Polska po ponad 20 latach do tej instytucji wraca, a Rosja po 60 latach ją opuszcza - dodał ambasador Szczerski. Podkreślił, że JIU jako instytucja kontrolna i doradcza "ma wgląd w całe funkcjonowanie organizacji".  - Jej nazwa może brzmi mało atrakcyjnie, ale to naprawdę jest niezwykle ważna instytucja w systemie ONZ - zaznaczył rozmówca PAP.

Jak relacjonował ambasador, kampania trwała do ostatniego dnia. - Nawet w dniu głosowania zorganizowaliśmy spotkanie na forum ONZ dla państw, żeby jeszcze je do nas przekonywać. Wysyłaliśmy dziesiątki wiadomości, prosząc o głosy - powiedział. I podkreślił, kampanię koordynowano w ramach Unii Europejskiej, a państwa UE zgodnie zabiegały o głosy dla Polski jako wspólnego kandydata Unii.

- Na początku, gdy zaczynaliśmy kampanię, mało co dawało nam nadzieję, bo wszyscy mówili: od 60 lat Rosja tego akurat głosowania nigdy nie przegrała - przypomniał Szczerski. Zwrócił uwagę, że głosowanie było tajne, toteż nie wiadomo, kto poparł Polskę.

Kto zostanie inspektorem ONZ?

Według komunikatu MSZ, Polska uzyskała w głosowaniu poparcie 95 państw członkowskich. Przedstawicielem Polski w JIU będzie Jakub Chmielewski, którego kadencja obejmie lata 2028-2032. Jak podkreślił resort, wybór Polski "stanowi wyraz zaufania państw członkowskich do kompetencji polskiego eksperta oraz potwierdza zaangażowanie Polski na rzecz wzmacniania przejrzystości, rozliczalności i efektywności funkcjonowania Organizacji Narodów Zjednoczonych". 

W latach 1991-2002 funkcję inspektora z regionu Europy Środkowo-Wschodniej pełnił Andrzej Abraszewski. MSZ poinformowało też, że w kampanię zaangażowały się Stałe Przedstawicielstwa RP przy ONZ w Nowym Jorku i Genewie, polskie ambasady i konsulaty na całym świecie, a także delegatury i przedstawicielstwa Unii Europejskiej.

JIU odpowiada za prowadzenie inspekcji, ewaluacji i dochodzeń służących poprawie efektywności działania, zarządzania oraz koordynacji między organizacjami Narodów Zjednoczonych. Według MSZ jej członkowie "posiadają znaczną niezależność w określaniu obszarów prowadzonych analiz i kontroli, co stwarza realną możliwość wpływania na sposób funkcjonowania całego systemu ONZ".

Źródło: PAP