,
Obserwuj
Świat

Sławosz Uznański-Wiśniewski leci w kosmos. Pięć rzeczy, które musisz wiedzieć o misji Polaka

oprac. tokfm.pl
5 min. czytania
25.06.2025 06:36
Start misji Axiom 4 z polskim astronautą Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) planowany jest na środę o 8.31 czasu polskiego. Przedstawiamy najważniejsze informacje dotyczące naszego kosmonauty.
|
|
fot. Jacek Dominski/REPORTER / JACEK DOMINSKI/REPORTER
  • Sławosz Uznański-Wiśniewski będzie drugim Polakiem w kosmosie po blisko 50-letniej przerwie (po Mirosławie Hermaszewskim w 1978 r.), a pierwszym, który poleci na Międzynarodową Stację Kosmiczną;
  • Kiedy Sławosz Uznański-Wiśniewski poleci w kosmos?
  • Jaki jest skład jego załogi? 
  • Co Sławosz Uznański-Wiśniewski będzie robił w kosmosie? Jak wróci na Ziemię?

 

Kiedy Sławosz Uznański-Wiśniewski poleci w kosmos?

Start misji Axiom 4 z polskim astronautą Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) planowany jest na środę o 8.31 czasu polskiego Misja była już kilkukrotnie przekładana.

Start rakiety Falcon 9 na 'żywo. Sławosz Uznański-Wiśniewski poleciał w kosmos. Tutaj obejrzysz'

Znawca lotów kosmicznych Waldemar Zwierzchlejski w TOK FM zwrócił uwagę na to, że każdej doby mamy jedno okno startowe tzw. momentalne. - Nie ma sytuacji, że np. lot może być opóźniony o minutę, dwie czy pięć. Albo wystartuje punktualnie o godzinie 14 - ściśle mówiąc jest to 20 sekund po godz. 14. naszego czasu, albo trzeba będzie odroczyć misję o kolejną dobę - wyjaśnił.

Zastrzegł przy tym, że co dzień termin startu będzie się cofał o mniej więcej 23 minuty, co wynika z praw mechaniki orbitalnej. - Natomiast nie można tego odraczać w nieskończoność z tego względu, że na stacji kosmicznej są zaplanowane również inne loty. I tak np. już 1 lipca ma odłączyć się od stacji rosyjski statek transportowy - podkreślił.

Co czuje 'żona Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego? 'Niesamowita mieszanka emocji'

Kim jest Sławosz Uznański-Wiśniewski? Kto jest kim w rodzinie kosmonauty?

Dr Sławosz Uznański-Wiśniewski będzie drugim po Mirosławie Hermaszewskim Polakiem w kosmosie. Pochodzi z Łodzi, jest absolwentem tamtejszego VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka. W 2008 roku ukończył z wyróżnieniem studia magisterskie na Politechnice Łódzkiej oraz studia magisterskie na Université de Nantes i w tym samym roku otrzymał również dyplom inżynierski na École Polytechnique de l'Université de Nantes. W 2011 roku uzyskał z wyróżnieniem stopień doktora na Université d’Aix-Marseille za pracę dotyczącą konstrukcji odpornych na promieniowanie kosmiczne.

Sławosz Uznański-Wiśniewski jest synem Piotra Uznańskiego i Mai Marquardt-Uznańskiej. Ojciec drugiego w historii Polaka w kosmosie jest historykiem sztuki. Prowadzi w Łodzi galerię. - Był wiele lat wiceprezesem i prezesem łódzkiego oddziału Stowarzyszenia Historyków Sztuki - donosił niedawno "Dziennik Łódzki". Matka Sławosza Uznańskiego również jest historyczką sztuki. Polski kosmonauta ma młodszego brata - Mikołaja.

W 2025 roku Sławosz Uznański ożenił się z polityczką PO - Aleksandrą Wiśniewską. Mandat poselski Aleksandra Wiśniewska uzyskała w wyborach w 2023 roku. Wcześniej pełniła funkcję pełnomocniczki prezydent Łodzi Hanny Zdanowskiej ds. zaangażowania obywatelskiego.

Sławosz Uznański-Wiśniewski leci w kosmos. Wszystko, co warto wiedzieć o polskim astronaucie

Teść Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego jest przedsiębiorcą. Radosław Wiśniewski w 1995 założył firmę Redan. Stworzył markę "Top Secret". Zajmuje się też działalnością deweloperską i hotelarską. - W 2000 r. założył fundację Happy Kids prowadzącą sieć 17 rodzinnych domów dziecka w Polsce - czytamy na jego profilu w Wikipedii. W 2011 roku Radosław Wiśniewski został "Łodzianinem Roku". W 2004 roku tygodnik "Wprost" szacował jego majątek na prawie 300 mln złotych. Znajdował się wówczas na liście najbogatszych Polaków.

Z kim Sławosz Uznański-Wiśniewski leci w kosmos? Oto jego załoga

W statku kosmicznym Dragon, który zabierze polskiego astronautę na orbitę okołoziemską, są cztery miejsca. Sławosz Uznański-Wiśniewski pełni funkcję specjalisty misji Ax-4, co oznacza, że zajmie miejsce z boku - po lewej, przy burcie.

Pośrodku (i nieco po prawej, patrząc od włazu) usiądzie dowódczyni - Peggy Whitson, najbardziej doświadczona amerykańska astronautka. Jest ona jedyną kobietą w załodze i jako jedyna była już wcześniej w kosmosie.

Podczas tej misji jej prawą ręką będzie Hindus - Shubhanshu Shukla. Pełni funkcję pilota, choć nie oznacza to, że steruje statkiem. Zanim został astronautą, był oficerem indyjskich sił powietrznych. Drugim specjalistą misji będzie Węgier - Tibor Kapu.

Peggy Whitson spędziła dotąd w kosmosie niemal dwa lata. Shubhanshu Shukla, Tibor Kapu i Sławosz Uznański-Wiśniewski pochodzą z krajów, które swoich poprzednich astronautów wysłały na orbitę jeszcze ze sprawą Związku Radzieckiego.

Trzech facetów i jedna kobieta. Z kim Sławosz Uznański-Wiśniewski leci w kosmos?

Co Sławosz Uznański-Wiśniewski będzie robił w kosmosie?

Podczas 14-dniowej misji załoga Ax-4 będzie prowadzić badania w warunkach mikrograwitacji oraz zaangażuje się w działania edukacyjne.

Misja jest nową szansą dla polskiego sektora kosmicznego (prywatnych firm oraz instytucji naukowych i badawczych) na udział w badaniach prowadzonych na orbicie okołoziemskiej. Polski astronauta przeprowadzi na pokładzie ISS 13 eksperymentów, zaprojektowanych przez polskie firmy.

Te eksperymenty to: Immune Multiomics (badanie wpływu stanu nieważkości na odporność organizmu), Yeast TardigradeGene (badanie wpływu mikrograwitacji na drożdże), Human Gut Microbiota (zbadanie, jakie zmiany zachodzą w składzie bakterii jelitowych w czasie lotu kosmicznego), RadMon-on-ISS (testowanie detektora promieniowania), LeopardISS (badanie specjalnego procesora, który umożliwi wykorzystanie sztucznej inteligencji na pokładach satelitów i w misjach na Księżyc i Marsa).

To także badania: AstroMentalHealth (zbadanie wpływu długotrwałego pobytu w kosmosie na stan psychiczny i samopoczucie astronauty), Space Volcanic Algae (zbadanie, jak tzw. mikroglony ekstremofilne znoszą warunki kosmiczne), Stability of Drugs (zbadanie, jakie materiały, w szczególności różne polimery, mogą chronić leki przed promieniowaniem w kosmosie), EEG Neurofeedback (sprawdzenie, jak izolacja i mikrograwitacja wpływają m.in. na poziom stresu astronautów).

Po co nam Sławosz Uznański-Wiśniewski w kosmosie? Tyle kosztował lot Polaka

Trzynastkę zamykają: PhotonGrav (zbadanie prototypu urządzenia do sterowania komputerem w kosmosie tylko za pomocą mózgu), Mxene in LEO (testowanie nanomateriałów MXene i wykonanych z nich czujników), Astro Performance/Mollis Textus (zbadanie, jak tkanki miękkie astronautów adaptują się do warunków kosmicznych) i Wireless Acoustics (testowanie systemu bezprzewodowej sieci czujników do monitorowania hałasu na ISS).

Sławosz Uznański-Wiśniewski zrealizuje również program obejmujący 30 pokazów edukacyjnych i popularnonaukowych. Aż 10 spośród nich zaproponowali polscy uczniowie i studenci - laureaci konkursów organizowanych przez Polską Agencję Kosmiczną (POLSA). Część doświadczeń, które są w planach, jeszcze nigdy nie była realizowana w mikrograwitacji.

Wcześniej POLSA podała, że na realizację programu edukacyjnego polski astronauta przeznaczy jedną czwartą czasu pracy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

W trakcie misji zaplanowano też kilka okresów, podczas których polski astronauta będzie wykonywał połączenia z rodzimymi krótkofalowcami.

Jak Sławosz Uznański-Wiśniewski wróci z kosmosu?

Sławosz Uznański-Wiśniewski spędzi na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej mniej więcej dwa tygodnie, a potem wróci na Ziemię tak, jak ją opuścił, w statku Dragon.

Kiedy lądownik doktora Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego zacznie wchodzić w atmosferę, otoczy go warstwa rozgrzanego gazu, która na pewien czas uniemożliwi porozumiewanie się z załogą. - NASA straci kontakt z kapsułą. Mimo tego, że staram się to zrozumieć intelektualnie, racjonalnie, to wydaje mi się, że ładunek emocjonalny, który będzie mi w tych momentach towarzyszył, jest jeszcze nie do przewidzenia, ale staram się do tego podchodzić z dojrzałością - podkreśla Aleksandra Uznańska-Wiśniewska, żona polskiego kosmonauty.

Misja zakończy się wodowaniem Dragona w oceanie. Statek opadnie do wody na spadochronach. To właśnie one przyczyniły się do przełożenia startu z maja na czerwiec. -Te, które chcieliśmy zainstalować, nie przeszły inspekcji. Wykryliśmy ślady wilgoci w torbie, w której się znajdują. Potrzeba było kilku dni, żeby sprowadzić z Florydy inny zestaw na zmianę - mówi Sarah Walker z firmy SpaceX, do której należy statek.

Mordor w kosmosie? Zaledwie parę kroków od Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego

Doktor Sławosz Uznański-Wiśniewski uda się na orbitę nieużywanym dotąd statkiem, ostatnim Dragonem, jaki zbuduje SpaceX. Zgodnie z tradycją - załoga będzie mogła ochrzcić swoją kapsułę. Nazwę zamierzają zdradzić zaraz po wejściu na orbitę.

>>> Polak leci w Kosmos. Chcesz widzieć więcej o misji i Kosmosie? Słuchaj podcastu "Usługi kosmiczne usługi dla ludzkości" Piotra Jaśkowiaka! <<<