Po zaprzysiężeniu Nawrocki stanie się bezkarny? Oto, co może zrobić prokuratura
- Po zaprzysiężeniu 6 sierpnia Karol Nawrocki będzie chroniony immunitetem - może odpowiadać wyłącznie przed Trybunałem Stanu, do czego obecna większość parlamentarna nie ma wystarczającej liczby głosów - wyjaśnia "Gazeta Wyborcza";
- Gdańska prokuratura prowadzi trzy postępowania: w sprawie zaginionych katalogów, bezpłatnego korzystania z apartamentu Muzeum II Wojny Światowej oraz przejęcia mieszkania Jerzego Ż. - w żadnym nie postawiono zarzutów;
- Po zakończeniu kadencji Nawrocki będzie mógł być sądzony jak każdy obywatel. Do tego czasu postępowania mogą być zawieszone, ale nie muszą zostać umorzone.
Od 6 sierpnia Nawrocki będzie mógł odpowiadać tylko przed Trybunałem Stanu
Gdańskie prokuratury prowadzą postępowania dotyczące: zaginięcia 8 tys. katalogów wystawy głównej Muzeum II Wojny Światowej, nielegalnego korzystania z apartamentu muzeum oraz przejęcia mieszkania od Jerzego Ż., którym prezydent elekt miał się opiekować. Żadne z tych postępowań nie doprowadziło dotąd do postawienia komukolwiek zarzutów. Od 6 sierpnia, po zaprzysiężeniu Karola Nawrockiego na prezydenta RP, obejmie go immunitet - i jak wskazuje konstytucja, przez okres kadencji nie może odpowiadać przed sądem karnym ani wojskowym, lecz wyłącznie przed Trybunałem Stanu.
"Ta uprzywilejowana pozycja procesowa jest związana z szacunkiem dla urzędu prezydenta jako najwyższego przedstawiciela RP" - wskazała Malwina Milczarek w Przeglądzie Prawa Konstytucyjnego, cytowana przez "Gazetę Wyborczą". Immunitet służy ochronie niezależności głowy państwa przed naciskiem wymiaru sprawiedliwości.
Donald Trump rosyjskim agentem? 'Manipulują nim bardzo skutecznie'
Trybunał Stanu może sądzić urzędującego prezydenta także za przestępstwa pospolite, popełnione przed objęciem urzędu. Ale by postawić prezydenta w stan oskarżenia, potrzeba 2/3 głosów Zgromadzenia Narodowego - obecnie niemożliwej do uzyskania większości. Oznacza to, że Nawrocki - przy jednej kadencji - może uniknąć odpowiedzialności przynajmniej do 2030 roku.
Nie oznacza to jednak całkowitej bezkarności. Jak zwróciła uwagę Dobrosława Szumiło-Kulczycka w Przeglądzie Sejmowym, prokuratura może prowadzić postępowanie przygotowawcze, by zabezpieczyć dowody. Postępowanie może jednak dotyczyć jedynie sprawy (faza in rem), a nie konkretnej osoby - nie można bowiem postawić zarzutów urzędującemu prezydentowi. Zdaniem ekspertów bardziej właściwe byłoby zawieszenie postępowań do czasu zakończenia kadencji.
Magdalena Filipek-Sobczak zaliczyła wpadkę. 'Oto jak powstają posty posłów PiS'
Zaginione katalogi, apartamenty, kawalerka pana Jerzego - bez przedawnienia
W sprawie katalogów śledztwo trwa od lipca 2024. Zaginęły one między kwietniem a czerwcem 2020, gdy Nawrocki był dyrektorem muzeum. Sprawa dotyczy szkody majątkowej na co najmniej 200 tys. zł. "Nie wiem, dlaczego zniszczono te książki. Może chodzi o to, że był tam wstęp mojego autorstwa z moim zdjęciem" - ironizował w rozmowie z "GW" prof. Paweł Machcewicz, były dyrektor muzeum. Sam Nawrocki przekonywał, że katalogi były nieaktualne.
Kolejne postępowanie dotyczy korzystania przez Nawrockiego z apartamentu muzeum przez 201 dni, głównie w wersji deluxe - bez opłat. W śledztwie przesłuchano 31 świadków, a prokuratura zapowiedziała dalsze czynności: analizę kalendarzy, zeznań, blokad rezerwacyjnych i danych z nośników elektronicznych.
Trzecie postępowanie - najgłośniejsze politycznie - dotyczy przejęcia mieszkania Jerzego Ż. po zobowiązaniu się Nawrockiego do dożywotniej opieki nad nim. Zawiadomienie o możliwości przestępstwa złożyła m.in. prezydent Gdańska. Prokuratura prowadzi postępowanie sprawdzające.
Jak Tusk szuka rzecznika rządu? 'Nie ma to nic wspólnego z typowymi rekrutacjami'
Po zakończeniu kadencji prezydent może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej jak każdy obywatel - także za czyny sprzed, w trakcie i po urzędowaniu. "W okresie sprawowania urzędu prezydenta nie biegnie przedawnienie karalności przestępstw lub przestępstw skarbowych" - wynika z ustawy o Trybunale Stanu. To oznacza, że nawet jeśli dziś Trybunał nie jest możliwy, po kadencji Nawrockiego sprawy mogą wrócić przed sąd powszechny.
Posłuchaj:
