To czarny koń tegorocznych wakacji. Jak zmieniły się ceny po przyjęciu euro?

Bułgaria euro przyjęła z Nowym Rokiem, wśród powszechnych w krajach przyjmujących wspólną walutę obaw o możliwe wzrosty cen. I choć rządzący obiecywali, że wszystko będzie pod kontrolą, to pierwsze tygodnie z euro przyniosły sygnały o nieuczciwych przedsiębiorcach, którzy wykorzystali tę okazję do podnoszenia cen. Były doniesienia bułgarskich organizacji konsumenckich o chlebie drożejącym w sklepach o jedną trzecią, o podwyżkach cen w restauracjach i w usługach, w tym podwojenie opłat za parkowanie publiczne, podwyżki cen usług fitness nawet o 160 procent oraz wzrost cen usług transportowych o dwie trzecie, ceny usług fryzjerskich i kosmetycznych w niektórych przypadkach wzrosły o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt procent.

To, że byli przedsiębiorcy, którzy manipulowali cenami potwierdzają ostatnie wyniki kontroli bułgarskiej administracji skarbowej i tamtejszego urzędu do spraw konsumentów, które od stycznia sprawdzają proces wprowadzania euro. Kontrolerzy wkroczyli do 9 tysięcy sklepów i punktów usługowych i różne nieprawidłowości stwierdzili w co dziesiątym przypadku, a te najbardziej jaskrawe - czyli nieuzasadnione podwyżki cen - w co szesnastym. I na tych przedsiębiorców posypały się kary - łącznie - miliona euro. A kontrolerzy pracują dalej, bułgarskie służby zapewniają, że sprawdzą każdy przypadek zgłaszanych przez konsumentów nieprawidłowości.

Skąd się wzięły wyższe ceny?

Punktowo nieprawidłowości się pojawiły, ale w skali całej gospodarki strach przed euro miał na razie wielkie oczy. "Jak dotąd proces zmiany waluty w Bułgarii miał ograniczony wpływ na ceny konsumpcyjne oraz na postrzeganie inflacji" - pisze w swojej analizie Europejski Bank Centralny. Jeszcze w grudniu, czyli przed euro - inflacja w Bułgarii sięgała 3,5 procent, a w lutym - spadła do nieco ponad 2 procent. W marcu podskoczyła do 2,8 procent, ale to efekt drogich paliw.

Największe cenowe odchylenia widać było początkowo w usługach prawnych, administracyjnych, transportowych, a także - i to istotne z punktu widzenia wyjeżdżających na wypoczynek w Burgas, Słonecznym Brzegu czy Złotych Piaskach - w hotelarstwie i gastronomii. Ale - według Europejskiego Banku Centralnego - dynamika cen w tych sektorach wróciła do normy. Według banku, wzrosło też poparcie Bułgarów dla euro - pozytywnie o wspólnej walucie wypowiada się 54 procent badanych, podczas gdy rok temu było to 45 procent.

W bułgarskich sklepach widać podwyżki: podstawowy chleb jest droższy o 8 procent niż rok temu, mięso drobiowe o 5 procent, pomidory o połowę, ogórki o 70 procent. Ale badający te ceny w swoich analizach nie wspominają o euro, wymieniają jako przyczyny: wyższe koszty paszy, wyższe ceny energii elektrycznej do produkcji, a także droższy transport i pakowanie, za którymi stoi wzrost cen paliw wynikający z wojny na Bliskim Wschodzie. Diesel zdrożał w Bułgarii o 40 procent i to rozlewa się na inne ceny w gospodarce. Podobny problem ma teraz zresztą cała Europa, w której znów odżyły inflacyjne strachy, a inflacja zbliżyła się do 3 procent, czyli wyraźnie przekroczyła poziom uważany w UE za optymalny.

Czarny koń tegorocznych wakacji

Bułgarska branża turystyczna czeka na lato i liczy, że uszczknie coś dla siebie z fali turystów, których wojna na Bliskim Wschodzie skłania do zmiany planów i wyboru urlopu w Europie. "Obserwujemy taki proces" - mówi bułgarska ministra do spraw turystyki i zapowiada ofensywę reklamową w krajach Europy Środkowej i Zachodniej. A branża liczy na to, że euro ułatwi zagranicznym turystom porównywanie cen wypoczynku z Hiszpanią, Grecją, Włochami czy Chorwacją. A te ceny będą kluczowe w pierwszym roku obowiązywania euro w turystyce. Bułgarskie władze zapewniają, że euro nie wpłynęło na ceny pakietów turystycznych, a ewentualne podwyżki bardziej będą kwestią wynikającej z wojny w Zatoce Perskiej i inflacji, niż samego euro.

W prognozach speców od turystyki Bułgaria wyrasta na czarnego konia tegorocznych wakacji, także w Polsce. Podobnie jak Polacy nie porzucili Chorwacji kiedy ta przyjęła euro. I jeszcze jedno: jeśli komuś w szufladzie zostały jeszcze lewy z poprzednich wyjazdów, można je wymieniać na euro bez prowizji w bułgarskich bankach tylko do końca czerwca.

źródło: TOK FM