Pokojowy Nobel dla Donalda Trumpa? "Członkowie komitetu musieliby stracić rozum"
O tym, kto zostanie laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, dowiemy się w piątek 10 października. Badacze nie mają dobrych wieści dla prezydenta USA Donalda Trumpa, który sugerował, że powinien zostać wyróżniony przez Norweski Komitet Noblowski.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co składa się na Nagrodę Nobla?
- Dlaczego Nagroda Nobla zyskuje na znaczeniu finansowym?
- Jakie są kryteria przyznawania Pokojowej Nagrody Nobla?
- Które organizacje są wymieniane jako potencjalni laureaci Pokojowej Nagrody Nobla?
Nagrody Nobla to najbardziej prestiżowe międzynarodowe wyróżnienia w dziedzinie nauki, literatury, ekonomii i pokoju. Wyróżnienie wybitnych osiągnięć to nie tylko prestiż: w skład nagrody wchodzi medal, dyplom oraz nagroda pieniężna w wysokości 11 mln koron szwedzkich (ok. 4,2 mln zł).
Wraz z cięciami funduszy na badania oraz działalność pomocową Stanów Zjednoczonych, finansowy wymiar Nagrody Nobla jeszcze bardziej zyskuje na znaczeniu. "Nagroda Nobla z medycyny, fizyki oraz chemii w czasach, gdy Stany Zjednoczone tną fundusze na badania naukowe, staje się ważniejsza niż kiedykolwiek" - skomentowała szwedzka gazeta "Dagens Nyheter".
Nie inaczej jest z Pokojową Nagrodą Nobla. W tym roku administracja Donalda Trumpa oficjalnie rozwiązała Agencję Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID). W efekcie zamrożono pomoc zagraniczną, obejmującą m.in. programy żywnościowe, szczepionki czy usuwanie min lądowych.
Jak dostać Pokojową Nagrodę Nobla?
W myśl ostatniej woli Alfreda Nobla, wyróżnienie pokojowe ma być przyznawane tym osobom bądź organizacjom, które wykonały największą lub najlepszą pracę na rzecz budowania braterstwa między narodami, rozbrojenia czy działalności stowarzyszeń pokojowych.
Aby dostać Pokojową Nagrodę Nobla, należy otrzymać nominację od uprawnionej osoby, takiej jak członek parlamentu, profesor uniwersytetu lub laureat Nobla. Samonominacja jest niedozwolona. Decyzję, kto zostanie laureatem, podejmuje Norweski Komitet Noblowski, składający się z pięciu członków wybranych przez norweski parlament. Proces nominacji i selekcji odbywa się w ścisłej tajemnicy.
Nobel dla Trumpa? "Powinienem dostać, ale mi nie dadzą"
Pokojowa Nagroda Nobla to jeden z największych - i nierzadko kontrowersyjnych - nobilitacji. Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump wielokrotnie sugerował, że zasługuje na to prestiżowe wyróżnienie. Pod koniec września stwierdził, że decyzja o pominięciu go przy przyznawaniu nagrody byłaby nie tylko osobistą niesprawiedliwością, lecz także "zniewagą dla całych Stanów Zjednoczonych". Podczas 80. Zgromadzenia Ogólnego ONZ zapewnił, że ani Nagroda Nobla, ani "żadne inne nagrody go nie obchodzą".
A jeszcze wcześniej prezydent USA dzwonił do ministra finansów Norwegii Jensa Stoltenberga, aby omówić kwestię nagrody. - Powinienem dostać ją cztery lub pięć razy - przekonywał w wywiadzie Trump, wymieniając swoje zasługi. I ocenił, że Komitet Noblowski nie przyzna mu nagrody ze względów politycznych. - Nie dadzą mi, bo przyznają ją jedynie liberałom - stwierdził prezydent Stanów Zjednoczonych.
Trump bez szans na Nagrodę Nobla? "Musieliby stracić rozum"
Znaczna większość Amerykanów (aż 76 proc.) w sondzie przeprowadzonej pod koniec września przez Ipsos dla "Washington Post" uznała, że ich prezydent nie zasługuje na Pokojową Nagrodę Nobla. Nominację Trumpa miał zgłaszać m.in. premier Izraela Binjamin Netanjahu oraz rząd Pakistanu, jednak eksperci wskazują, że prezydent USA ma praktycznie zerowe szanse na zgarnięcie złotego medalu z wizerunkiem Alfreda Nobla.
"Członkowie Komitetu Noblowskiego musieliby stracić rozum" - ocenili badacze zajmujący się nagrodą na łamach norweskiego dziennika "Aftenposten". Wśród powodów, które dyskwalifikują Trumpa, naukowcy wymienili m.in. podważanie sensu istnienia NATO, wycofanie USA z porozumień klimatycznych, Światowej Organizacji Zdrowia oraz UNESCO bądź wstrzymanie pomocy dla organizacji humanitarnych.
Oto, kto może otrzymać Pokojową Nagrodę Nobla
Jako potencjalnych laureatów Norweski Instytut Badań nad Pokojem wymienił: Komitet Ochrony Dziennikarzy, działające w Sudanie Centra Reagowania Kryzysowego, zlokalizowane w Warszawie Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE, Międzynarodową Ligę Kobiet na rzecz Pokoju i Wolności oraz Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości i Międzynarodowy Trybunał Karny.
Wiele Pokojowych Nagród Nobla było źródłem kontrowersji: np. wyróżnienie dla Baracka Obamy w 2009 r. Gdy dostał nagrodę, był prezydentem Stanów Zjednoczonych od zaledwie kilku miesięcy i nadal prowadził wojny w Iraku i Afganistanie. Sam Komitet Noblowski przyznał, że była to nagroda "za dobre intencje i stworzenie klimatu, który służy współpracy międzynarodowej". Dyskusje wywołała również nagroda dla Unii Europejskiej w 2012 r. Krytykowano też nieprzyznanie nagród takim osobom jak Mahatma Ghandi bądź Jan Paweł II.
Kto w tym roku dostanie pokojową Nagrodę Nobla - dowiemy się 10 października.
Źródło: TOK FM