,
Obserwuj
Polska

Seniorzy za kierownicą - UE zaostrza zasady. Co się zmieni?

oprac. Katarzyna Rogowska tokfm.pl
3 min. czytania
22.10.2025 12:34

Unia Europejska wprowadza nowe przepisy dotyczące ważności prawa jazdy i badań lekarskich kierowców. Celem zmian jest poprawa bezpieczeństwa na drogach i realizacja unijnej "wizji zero" - redukcji liczby ofiar śmiertelnych w wypadkach do zera do 2050 roku. Co to oznacza dla seniorów, którzy siadają za kierownicę?

fot. Agencja Wyborcza/Shutterstock/Southworks
  • Nowe przepisy pozwolą państwom członkowskim skracać ważność prawa jazdy kierowców od 65. roku życia, aby częściej kontrolować ich stan zdrowia i umiejętności;
  • Eksperci podkreślają, że wraz z wiekiem pogarszają się zdolności psychofizyczne kierowców - szczególnie po 65. roku życia rośnie czas reakcji, a po 75. może być on nawet dwukrotnie dłuższy;
  • Seniorzy są sprawcami tysięcy wypadków rocznie, a specjaliści postulują obowiązkowe badania psychologiczne dla osób z chorobami lub ryzykiem demencji.

- Nowe przepisy przesunęły wiek kierowców z 50 na 65 lat, kiedy to państwa członkowskie mogą - ale nie są zobowiązane - skrócić ważność prawa jazdy, aby zastosować zwiększoną częstotliwość badań lekarskich, samoocen medycznych lub innych szczególnych środków, w tym kursów przypominających. Ważność prawa jazdy wyniesie 15 lat lub 10 lat, jeśli prawo jazdy będzie działać jako dokument tożsamości. Prawa jazdy na samochody ciężarowe i autobusy będą ważne przez 5 lat. Państwa członkowskie będą mogły dla starszych kierowców skrócić ważność prawa jazdy, powiedzmy do 5 lat - wytłumaczyła w rozmowie z portalem dziennik.pl Dorota Kolińska z biura prasowego Parlamentu Europejskiego. 

Państwa członkowskie będą miały cztery lata na wdrożenie nowych zasad, czyli do 2029 roku.

Wprowadzane w Unii Europejskiej zmiany wpisują się w szerszy kontekst demograficzny - według prognoz do 2050 r. niemal połowa mieszkańców UE będzie miała 50 lat lub więcej. Dr Ewa Odachowska-Rogalska z Instytutu Transportu Samochodowego podkreśliła, że choć "nie ma precyzyjnego wieku, w którym należy przestać prowadzić pojazd", jednak faktem jest, że "wraz z wiekiem u większości ludzi obniża się sprawność psychofizyczna".  - Zmniejsza się wrażliwość układu nerwowego, pogarsza się widzenie, słuch i zdolności reakcji. Badania wskazują, że największe zmiany czasu reakcji występują w wieku 50-60 lat oraz po 65. roku życia. Osoby po 75. roku życia charakteryzują się nawet dwukrotnie dłuższym czasem reakcji w porównaniu do osób młodszych - doprecyzowała ekspertka.

Dr Odachowska-Rogalska wskazała również, że seniorzy częściej mają trudności z oceną pierwszeństwa przejazdu oraz z dostosowaniem się do warunków ruchu. - Zawężone pole widzenia, słaba wrażliwość na kontrast i gorsza ocena odległości przyczyniają się do błędów, nierzadko tragicznych w skutkach - zaznaczyła.

Redakcja poleca

Seniorzy a wypadki drogowe. Dane KGP

Według raportu Komendy Głównej Policji, kierowcy w wieku 60 lat i starsi spowodowali w 2024 roku 3866 wypadków, w których zginęło 339 osób, a 4327 zostało rannych. Seniorzy zajmują trzecie miejsce pod względem liczby spowodowanych wypadków, po kierowcach w wieku 40-59 i 25-39 lat. Rowerzyści po 60. roku życia spowodowali najwięcej zdarzeń wśród wszystkich grup wiekowych - 338 wypadków.

Według ekspertki ITS "rozsądnym rozwiązaniem byłoby kierowanie na badania psychologiczne, niezależnie od wieku, osób chorych, zagrożonych np. demencją". - Badania psychologiczne, oprócz celu selekcyjnego, dostarczają informacji o sprawności psychicznej i indywidualnych mechanizmach zachowania kierowcy - powiedziała dr Ewa Odachowska-Rogalska.

Posłuchaj:

Źródło: Dziennik.pl