"W internecie są same głupoty". Powstał specjalny przewodnik dla rodziców

56 procent dzieci doświadczyło przemocy w sieci, a jednocześnie aż 52 procent z nich nikomu o tym nie powiedziało - wynika z badań NASK. Internet stał się dla nich codziennością, czymś co mają tu i teraz, naturalnym środowiskiem, w którym komunikują się z kolegami, szukają przyjaciół czy wsparcia, odrabiają lekcje, słuchają muzyki, oglądają filmy. Dorośli często tego nie rozumieją, nie potrafią z dziećmi o tym rozmawiać, nie wiedzą jak i o co pytać.

Dlatego dwie studentki, które na co dzień działają w Fundacji OFF school z Warszawy, postanowiły im pomóc. Martyna Kułakowska, która właśnie kończy psychologię na UKSW i Gabriela Stasiak, studentka dziennikarstwa, napisały przewodnik dla rodziców nastolatków powyżej 13 roku życia. Zatytułowały go "Po dwóch stronach ekranu - po jednej stronie rozmowy. Klucz do świata online pokolenia dorastającego w dobie algorytmów". Jest do ściągnięcia TUTAJ. 

- Mówimy w nim o tym, że technologia nie musi zawsze dzielić, że może też łączyć. A rodzice powinni być przewodnikami po tym świecie. I tutaj pojawia się pytanie: jak być przewodnikiem, jeżeli samemu nie wie się, jak świat online wygląda. Stąd nasza książka - żeby zaprosić rodziców do rozmowy i pokazać, jaki jest świat online młodego pokolenia - mówi Gabriela Stasiak.  

Jak nie rozmawiać z nastolatkiem

W przewodniku, który powstał m.in. po rozmowach z nastolatkami, znajdziemy szereg konkretnych podpowiedzi dla ich rodziców, jak rozmawiać z nastolatkiem o tym, co robi siedząc w telefonie, tablecie czy laptopie. "Dziś młodzi dorastają w świecie, w którym granica między tym co online, a tym co offline stopniowo się zaciera. Technologie się zmieniają, ale mechanizm pozostaje ten sam. Każde pokolenie dorasta w innych warunkach i wprowadza nowe narzędzia. Dziś to Ty jesteś po drugiej stronie tej historii" - piszą autorki. - Bardzo lubię zdanie, które zawarłyśmy w przewodniku, że każde pokolenie ma własny czas - dodaje Stasiak. 

"Dla dorosłych naturalnym fundamentem relacji pozostaje rozmowa twarzą w twarz lub przez telefon. Tymczasem dla nastolatków równie istotnym sposobem komunikacji jest pisanie wiadomości, czy też wymienianie się krótkimi filmami. Problem pojawia się wtedy, gdy dorośli uznają cyfrowy język za “gorszy”, “płytki” lub “nieprawdziwy”. Kiedy rodzic mówi: odłóż ten telefon i zacznij normalnie rozmawiać, młody człowiek słyszy: to, co robisz ze swoimi przyjaciółmi, nie ma wartości. W ten sposób zamykamy drzwi do dialogu" - wskazują twórczynie przewodnika. 

Autorki pokazują sformułowania, które już na wstępie kończą rozmowę między nastolatkiem a rodzicem czy opiekunem. Piszą m.in. o tym, by w zabieganym świecie nie ograniczać kontaktu z dzieckiem do rozmowy o odrobieniu lekcji czy posprzątaniu pokoju. Ważne też, by starać się nie mówić takich zdań jak choćby "Znowu ten telefon? Ile można? Kiedyś dzieci wychodziły na dwór, a wy tylko siedzicie i gapicie się w ekrany!", "A nie mówiłem, że ten internet to zło? Pokaż mi to. Jutro zadzwonię do szkoły! I oddawaj ten telefon, skoro nie potrafisz z niego korzystać" albo "Ile można siedzieć w tym internecie". Do tego dochodzą takie słowa jak "A nie mówiłem" albo "Nie przesadzaj, to tylko internet" - gdy dziecko np. mówi nam o problemie w sieci. 

- To, co miałyśmy na celu, to trochę pokazanie: "Hej rodzicu, takie są możliwości, takie są zagrożenia, ale to ty decydujesz na koniec dnia, co z tym zrobisz". My przedstawiamy, jak wygląda świat młodych ludzi. Niestety, rodzice bardzo często nie chcą słuchać, oskarżają dzieci, że siedząc w telefonie marnują swój czas. A - gdy nie daj boże - przydarzy się jakaś trudna sytuacja, dziecko czy nastolatek padnie ofiarą cyberzagrożenia czy przestępstwa w internecie, to najczęściej właśnie pojawia się "A nie mówiłem", "A po co korzystałeś z tego", "A dlaczego tak zrobiłeś". Tymczasem w tym momencie kluczowe są dla dziecka słowa wsparcia, zrozumienia, empatii, których często nie słyszy - mówi Martyna Kułakowska.

- Co więcej, rodzice sami często scrollują, sami często korzystają z mediów społecznościowych, z internetu, ale wymagają od młodych, żeby oni tego nie robili, a to niestety w ten sposób nie działa. Często się mówi, że młodzi żyją tylko w swoim świecie, a to nie jest prawda - oni szukają zainteresowania rodziców czy w ogóle swojej rodziny, a często dorośli budują mur. Bo padają oceny, że z młodymi nie da się dziś rozmawiać, że "mnie to nie interesuje", że "w internecie są same głupoty", że tam nie ma nic mądrego. A jest wręcz przeciwnie - my w przewodniku oczywiście mówimy o zagrożeniach w sieci, ale też pokazujemy, ile dobrych i pożytecznych rzeczy można robić wspólnie. Ważne, by rodzice chcieli słuchać i budować relację z młodą osobą - dodaje Martyna.

Co jest w przewodniku?

Przewodnik to m.in. podpowiedzi dla rodziców z cyfrową mapą, gdzie znajdziemy młodych ludzi w internecie. Nie ma tu mowy np. o Facebooku, a jedynie o Messengerze. Są za to inne miejsca, o których rodzice często nie mają pojęcia. To choćby Pinterest czy Discord. - Mam wrażenie, że wielu rodziców nie wie, czym jest Discord, a to jest taka platforma do rozmów online, często wykorzystywana przez młode osoby, żeby rozmawiać na żywo, robiąc jakieś inne aktywności, na przykład ucząc się, ale też i grając - mówi Stasiak. 

Autorki piszą też o aplikacjach do słuchania muzyki, które są dziś wśród młodzieży bardzo popularne. - Muzyka może być przecież punktem wyjścia do rozmowy, do budowania więzi, relacji. Czego dziś słucha młodzież, a czego słuchali kiedyś dorośli - dodaje. 

- Naszym założeniem nie jest tak naprawdę stworzenie jednej recepty, jak rodzic ma rozmawiać ze swoim dzieckiem albo jak stworzyć relację, bo tych kombinacji tutaj jest ogrom. Coś, co my próbujemy przekazać w przewodniku, to jest to, że nic się nie dzieje bez relacji. Więc jeżeli jesteśmy rodzicem i chcemy, żeby dziecko wróciło do nas w momencie kiedy spotka jakieś zagrożenie, dotkliwy komentarz, hejt - a tych zjawisk niestety jest bardzo dużo - to punktem wyjściowym jest relacja. Pokazujemy rodzicom, jak młodzi ludzie chcą tą relację budować, czego potrzebują - wskazuje goścni TOK FM.

- Więc oczywiście, podajemy tam chociażby przykładowe komunikaty, ale każdy rodzic musi to przenieść na swoje podwórko - podkreśla Martyna Kułakowska. - Jeżeli chcemy rozmawiać z młodą osobą, to nie możemy panikować, nie możemy reagować złością, bo to automatycznie ją zamyka i pokazuje jej: "Tutaj będę tylko oceniony, tutaj będę źle postrzegany, tu nie otrzymam pomocy, więc nie pójdę po prostu kolejny raz, bo to mnie za dużo kosztuje, to nie ma sensu". Dlatego rodzice też muszą słuchać. Bo jeżeli wychodzą z takiej pozycji, takiego muru na zasadzie "nie, odejdź mi z tym, mnie to nie interesuje", to nie będzie dialogu, nie będzie relacji - wyjaśnia gościni TOK FM.

Przewodnik "Po dwóch stronach ekranu" to również dużo informacji o influencerach, którzy są dziś w sieci bardzo popularni. Autorki wyjaśniają kim są i dlaczego trafiają do nastolatków. Znajdziemy tu również podpowiedzi, jak internet pozytywnie wykorzystać - są przykłady aplikacji, które można podsunąć nastolatkom choćby do nauki, ale nie tylko. 

- To, co jest dla nas bardzo ważne i co cały czas podkreślamy,  to fakt, że jeżeli chcesz, żeby twoje dziecko trochę mniej korzystało z telefonu i znało granice, to ty też sam musisz te granice znać. A bardzo dużo dorosłych spędza godziny przed telefonem. Piszemy też o tym, że przy ustalaniu zasad bardzo ważne jest to, żeby dotyczyły też dorosłych - wskazuje Stasiak. 

Na końcu przewodnika znajdują się karty z pytaniami do dyskusji - proste narzędzie, które pomaga rozpocząć rozmowę między młodym a dorosłym, pokazać własną perspektywę i zrozumieć drugą osobę. 

Za całością stoi Fundacja OFF school, która powstała, aby pomagać młodym ludziom dobrze i świadomie wejść w dorosłość. Jest zaangażowana w projekty społeczne realizowane dla młodzieży i ich rodziców. Jak czytamy na jej stronie, "wspieramy w dokonywaniu świadomych życiowych wyborów, wyposażamy młodzież w kompetencje społeczne niezbędne w dzisiejszym świecie".

Sprawdź, czy wiesz, co ważnego wydarzyło się w ostatnich dniach. Tylko najbardziej zorientowani udzielą więcej niż 8 dobrych odpowiedzi.

źródło: TOK FM