Spór o "kanapki z hajsem". Dorota Masłowska do Heleny Englert: Ordynarna kradzież

• Englert zapewnia, że użycie frazy miało być formą hołdu i że publicznie podkreśla autorstwo Masłowskiej;
• "Czerpanie z tego, co kultowe i kulturotwórcze jest nieodzowną częścią powstawania sztuki" - odpowiedziała Englert;
• "Mówiliśmy tak już z 40 lat temu (...) Wiele dzieciaków z tamtych lat tak mówiło, ale nikt sobie autorstwa nie przypisywał" - komentują internauci.

"Prawdziwa pani domu robi kanapkę z hajsem. Szkoda, że nie ma komu. Miałeś już swoją szansę" - tak zaczyna się tekst debiutanckiego utworu pt. "Pani domu" Heleny Englert, aktorki, która właśnie zaczęła próbować swoich sił w branży muzycznej jako Hela.

Tekst autorstwa Englert i Adama Goryszewskiego nie spodobał się pisarce i piosenkarce Dorocie Masłowskiej, która użyła frazy "kanapki z hajsem" 11 lat wcześniej. "Nie chcę, nie chcę z kiełbasą. I nie chcę, nie chcę z masłem. Zrób mi kanapki z hajsem. Ze smalcem i z hajsem" - śpiewała Masłowska w utworze "Hajs", który wydała jako Mister D. w 2014 roku.

Masłowska żąda "natychmiastowego usunięcia" spornej frazy z utworu Englert. "Nie wiem, jak to zrobicie"

Artystka opublikowała w czwartek post, w którym zażądała "natychmiastowego usunięcia" frazy z piosenki "Pani domu". Nie wiem, jak to zrobicie, chyba musicie cofnąć czas. Ale chcę, by było jasne: to jest ordynarna kradzież. 'Kanapki z hajsem' były błyskotliwe 10 lat temu. Albo wcale. Jednak to ja je zrobiłam. Specyfika tego co piszę jest taka, że te różne frazy stosunkowo często trafiają do obiegu języka potocznego i artystycznego. Najczęściej jestem szczęśliwa i dumna, gdy młode artystki i artyści przetwarzają dalej moją sztukę swoją wyobraźnią. Niestety w tym wypadku tak nie jest. Już taka bida, że trzeba brać czyjeś i podawać jako swoje?" - pytała Masłowska we wpisie na Facebooku.

Helena Englert odniosła się do zarzutów, deklarując szacunek wobec pisarki. "Pani Doroto, przede wszystkim pragnę zaznaczyć, że pałam do Pani ogromnym szacunkiem" - napisała i wyjaśniła, że jej intencją było "oddanie hołdu", a nie przywłaszczanie cudzego dorobku. "Czerpanie z tego, co kultowe i kulturotwórcze jest nieodzowną częścią powstawania sztuki (...) Nie śmiałabym przypisywać sobie cudzych dokonań" - czytamy w oświadczeniu. "Nagminnie zaznaczam, że to pani jest matką popkulturowego sukcesu (…) frazy, o którą wszystko się rozchodzi" - dodała początkująca wokalistka.

"Kanapki z hajsem" - kto był pierwszy? "Mówiliśmy tak już z 40 lat temu"

W spór licznie zaangażowali się internauci. Niektórzy z nich zauważyli, że fraza "kanapka z hajsem" jest starsza niż utwór Mister D. "Mówiliśmy tak już z 40 lat temu, gdy ktoś wyniósł na podwórko kanapkę na bogato, np. z szynką i serem, a jak jeszcze był pomidor! Byłam przekonana, że wiele dzieciaków z tamtych lat tak mówiło, ale nikt sobie autorstwa nie przypisywał, jak z wieloma slangowymi określeniami" - stwierdziła jedna z komentujących.

Inni wskazywali, że spornej frazy użył też raper Kaz Bałagane w nagranym wspólnie z Belmondo utworze "Ayn Rand", pochodzącym z wydanego 26 kwietnia 2024 roku mixtape'u "Sos, Ciuchy i Borciuchy". Album Mister D. "Społeczeństwo jest niemiłe", na którym znalazła się piosenka "Hajs" miał swoją premierę nieco wcześniej, 22 lutego 2014 roku.

Dorota Masłowska (ur. 1983) jest jedną z najbardziej cenionych współczesnych polskich pisarek, laureatką Nagrody Nike, autorką "Wojny polsko-ruskiej pod flagą biało-czerwoną" oraz albumu "Społeczeństwo jest niemiłe". W 2025 roku ukazała się jej najnowsza powieść pt. "Magiczna rana". Helena Englert (ur. 2000) córka Jana Englerta i Beaty Ścibakówny wystąpiła m.in. w serialach "#BringBackAlice", "Barwy szczęścia", "Diagnoza" oraz w filmie "Pokusa". "Pani domu" to jej pierwszy singiel".

Źródło: Facebook.com/Dorota Masłowska, Instagram.com/helena_englert, Wikipedia