"Największy od pokolenia krok naprzód". Co zawiera traktat Polska-Wielka Brytania?
Premier Donald Tusk podpisał w Londynie nowy traktat obronny z Wielką Brytanią. "Największy od pokolenia krok naprzód w naszych relacjach" - ocenił brytyjski premier Keir Starmer. Co zawiera ten dokument? Oto garść najważniejszych informacji.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kiedy i gdzie został podpisany polsko-brytyjski traktat obronny?
- Co zawiera Traktat o Partnerstwie w Zakresie Bezpieczeństwa i Obronności?
- Jak podpisanie traktatu komentują premierzy Polski i Wielkiej Brytanii?
- Jaka jest historia polsko-brytyjskiej współpracy obronnej?
W środę (27 maja) premier Donald Tusk złożył wizytę w Londynie, podczas której rozmawiał ze swym brytyjskim odpowiednikiem Keirem Starmerem o współpracy dwustronnej, kwestiach związanych z bezpieczeństwem, obronnością oraz sytuacją międzynarodową. Ponadto Tusk i Starmer podpisali Traktat o Partnerstwie w Zakresie Bezpieczeństwa i Obronności.
Decyzja o podpisaniu traktatu zapadła na początku maja, w trakcie rozmów dwustronnych na marginesie szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Armenii.
Polska i Wielka Brytania podpisują traktat. Co zawiera ten dokument?
Traktat o Partnerstwie w Zakresie Bezpieczeństwa i Obronności, który został podpisany we środę w Londynie pomiędzy Polską i Wielką Brytanią ma jeszcze bardziej wzmocnić współpracę obu krajów w obliczu coraz większej liczby zagrożeń w Europie, zwłaszcza ze strony Rosji. Wyznacza ramy dla współpracy w kilku fundamentalnych dziedzinach:
Współpraca militarna i obronność
- wzmacnianie systemów obrony powietrznej i przeciwrakietowej;
- wspólna produkcja pocisku obrony powietrznej średniego zasięgu nowej generacji;
- projektowanie i rozwój nowych efektorów obrony powietrznej, czyli zaawansowanej amunicji;
- zakrojone na szeroką skalę ćwiczenia polskich i brytyjskich wojsk;
- wzmacnianie wschodniej flanki NATO poprzez zwiększenie wykorzystania systemów bezzałogowych.
Wymiana informacji
- wymiana informacji wywiadowczych;
- wymiana informacji dotyczących zamówień dla armii.
Cyberbezpieczeństwo i zagrożenia hybrydowe
- współpraca nad najnowocześniejszymi technologiami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa;
- reagowanie na zagrożenia hybrydowe;
- walka z rosyjską dezinformacją.
Inne obszary współpracy
- wzmocnienie granic przed nielegalną migracją;
- wspólne zwalczania grup przemytników ludzi;
- ochrona infrastruktury krytycznej;
- bezpieczeństwo energetyczne i zabezpieczenie dostaw energii;
- odporność gospodarcza;
- wsparcie dla Ukrainy;
- bezpieczeństwo zdrowotne.
Jak oświadczył we wtorek premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer, traktat ten to "największy od pokolenia krok naprzód w naszych relacjach w zakresie obrony i bezpieczeństwa".
Premier Donald Tusk podkreślał "wiarygodność" i "praktyczność" sojuszu z Brytyjczykami. - Obie strony podkreślają, że są świadome, że zagrożeniem strategicznym, także długoterminowym dla Polski, dla Wielkiej Brytanii, dla NATO jest Rosja - wskazał szef polskiego rządu.
Polsko-brytyjski Traktat o Partnerstwie w Zakresie Bezpieczeństwa i Obronności to kolejne z serii dwustronnych partnerstw zawieranych przez polski rząd z innymi państwami - ostatnio m.in. z Francją, a na czerwiec zaplanowane jest podpisanie umowy z Niemcami.
Współpraca obronna między Polską i Wielką Brytanią - historia
Polsko-brytyjski układ sojuszniczy z 1939 r. - historyczny symbol politycznego i militarnego zbliżenia Polski oraz Wielkiej Brytanii w obliczu zagrożenia ze strony hitlerowskich Niemiec. W praktyce układ miał pokazać, że oba państwa uznają wzajemne bezpieczeństwo za sprawę wspólnego interesu. Dla Polski był to jeden z najważniejszych aktów gwarancyjnych tuż przed wybuchem II wojny światowej. Polska jednak nie przekonała się o skuteczności tego sojuszu - 3 września 1939 roku Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Niemcom w odpowiedzi na inwazję na Polskę, jednak nie udzieliła nam realnego wsparcia militarnego.
Memorandum o współpracy z 1995 r. - po zakończeniu zimnej wojny Polska i Wielka Brytania zaczęły porządkować relacje obronne w nowych warunkach bezpieczeństwa europejskiego. Memorandum z 1995 r. można traktować jako wstępny etap odbudowy współpracy wojskowej - regulował zasady wymiany informacji, wspólnych ćwiczeń oraz kontaktów między resortami obrony.
Traktat obronny z 2017 r. - zastąpił wcześniejsze memorandum i nadał współpracy bardziej formalny charakter. Obejmował m.in.: współpracę w obronności, wymianę informacji wywiadowczych, współpracę technologiczną oraz konsultacje dotyczące bezpieczeństwa międzynarodowego.
Deklaracja strategiczna z 2023 r. - dokument określił ramy zacieśnienia współpracy pomiędzy Polską i Wielką Brytanią w obliczu nowych wyzwań geopolitycznych. Głównymi filarami porozumienia były wsparcie dla Ukrainy, integracja w ramach NATO oraz wspólne działania na rzecz wzmocnienia wschodniej flanki Sojuszu Północnoatlantyckiego, zacieśnienie relacji handlowych i inwestycyjnych poza strukturami Unii Europejskiej, a także współpraca w zakresie transformacji energetycznej oraz cyberbezpieczeństwa.
Posłuchaj:
"Pamiętajmy, że z punktu widzenia Wielkiej Brytanii Polska była historią poboczną II wojny światowej. Oni pamiętają głównie to, że przystąpili do wojny z powodu Polski. Tam jest to elementem powszechnej świadomości i w tym widzą lojalność wobec nas" - mówił w "Pierwszym Programie" w TOK FM doktor Przemysław Biskup z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.
Czy Wielka Brytania wróci do Unii Europejskiej? Ten temat - uznany za zamknięty - nagle wrócił do centrum brytyjskiej polityki. Premier Starmer stracił zaufanie większości klubu parlamentarnego i wszystkich 11 central związkowych afiliowanych przy Partii Pracy. O tym, dokąd zmierza Wielka Brytania rozmawiamy z doktorem Krzysztofem Winklerem z Uniwersytetu Warszawskiego.
Źródło: tokfm.pl, TOK FM, PAP, Gazeta Prawna
