Na tym polega umowa dożywocia. Te 5 faktów warto znać

• Umowa dożywocia to forma przeniesienia własności nieruchomości w zamian za zapewnienie dożywotniego utrzymania zbywcy;
• Zgodnie z przepisami, nowy właściciel powinien zapewnić m.in. wyżywienie, mieszkanie, opał i opiekę;
• Prawo nie wymaga, by nabywca świadczył te usługi osobiście – może je realizować za pośrednictwem innych osób lub instytucji;
• Obowiązki wynikające z umowy przechodzą na spadkobierców, jeśli nabywca nieruchomości umrze;
• Umowa dożywocia nie może obejmować spółdzielczego prawa do lokalu.

Dziennikarze Onetu ujawnili, że Karol Nawrocki ma dwa mieszkania, a nie jedno, jak twierdził na debacie prezydenckiej "Super Expressu". Według ustaleń dziennikarzy to kawalerka należąca dawniej do 80-letniego pana Jerzego. Kandydat PiS wraz z żoną mieli pomagać seniorowi, za co potem mieli otrzymać nieruchomość. Rzeczniczka prasowa Nawrockiego oświadczyła, że jego kontakt z panem Jerzym się urwał. Onet ustalił, że mężczyzna trafił do Domu Opieki Społecznej.

Według ustaleń Onetu "miasto Gdańsk płaci za opiekę nad panem Jerzym niemal 100 tys. zł rocznie, a Nawrocki, choć przejął jego mieszkanie, nie dokłada ani grosza". Z informacji portalu wynika też, że sam pan Jerzy także ponosi małą część kosztów pobytu w placówce.

Czy "obywatelski" kandydat PiS mógł skorzystać z umowy dożywocia? Tego nie wiemy, ale warto wyjaśnić, czym taka umowa jest. Zgodnie z art. 908 Kodeksu cywilnego, właściciel nieruchomości przekazuje drugiej osobie własność tej nieruchomości, ale w zamian za to nabywca ma obowiązek zapewnić byłemu już właścicielowi dożywotnie utrzymanie.

Kolejne znaki zapytania ws. mieszkania Nawrockiego. 'Dlaczego nie zgłosił tego na policję?'

Zaspokajanie potrzeb życiowych

- Obowiązek sprowadza się do zaspokajania potrzeb życiowych zbywcy nieruchomości - wyjaśniał w podcaście "Poradnik prawny" w TOK FM mec. Marek Szpak, radca prawny z kancelarii Sobota Jachira. - Ustawa stanowi, że nowy właściciel nieruchomości ma przyjąć zbywcę jako domownika - dodał.

Na czym konkretnie to polega? Według kodeksu cywilnego na dostarczaniu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła, opału. - Chodzi o zapewnienie podstawowych potrzeb zbywcy nieruchomości (dożywotnikowi - red.) tak, żeby ten były właściciel nieruchomości nie był zobowiązany do samodzielnego zdobywania środków na swoje codzienne utrzymanie - stwierdził prawnik.

Szpak zaznaczał, że przepisy kodeksu pozostawiają stronom dużą swobodę, m.in. w kwestii tego, kto konkretnie ma zapewnić utrzymanie zbywcy - może to zrobić osoba trzecia. - Istotą umowy o dożywocie jest fakt ochrony dożywotnika, to znaczy, że zbywca nieruchomości ma mieć zapewnione utrzymanie, niekoniecznie osobistymi staraniami nabywcy. Nabywca jest odpowiedzialny jako taki za zapewnienie środków utrzymania zbywcy, ale nie musi czynić osobiście starań w tym zakresie, to znaczy wykonywać czynności osobiście - wyjaśniał.

Często jest tak, że strony wspólnie zamieszkują, ale nie jest to koniecznością. Zbywca może zamieszkać w innym miejscu, pod warunkiem, że koszty jego utrzymania pokrywa nabywca.

Bywa, że nabywca zamieszkuje z dożywotnikiem, można wtedy w umowie wprost zapisać nawet, w jakim zakresie czasowym zbywca ma uprawnienia do korzystania z danego pomieszczenia, z jakich może korzystać wspólnie z nabywcą.

Zamiana na rentę

Bartłomiej Pograniczny pytał, co jeśli relacje dożywotnika z nabywcą popsują się na tyle, że nie będzie możliwe dalsze mieszkanie razem. - Każda ze stron umowy o dożywocie ma roszczenie o zamianę prawa na dożywotnią rentę, której wysokość odpowiada wartości uprawnień uprzednio ustanowionych w umowie - mówił Szpak. Podobnie może być w sytuacji sprzedaży nieruchomości.

- Konsekwencją umowy o dożywocie jest przeniesienie prawa własności. Nowy właściciel może rozporządzać nieruchomością. W przypadku sprzedaży tej nieruchomości, nowy (nowszy - red.) właściciel, zupełnie niezwiązany z pierwotną umową o dożywocie, staje się zobowiązany do utrzymania tej osoby najczęściej dla siebie zupełnie obcej, tego pierwotnego dożywotnika - mówił gość podcastu.

W przypadku śmierci nabywcy nieruchomości, obowiązki wynikające z umowy dożywocia przejmują jego spadkobiercy.