Dopłata do składek dla artystów. O co chodzi w nowej ustawie? [WYJAŚNIAMY]

Projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny, przygotowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego został przyjęty przez Radę Ministrów 26 maja. "To pierwsza tego typu ustawa w polskim porządku prawnym" - czytamy na stronie rządowej.

Dopłaty do składek dla artystów. Na czym polega projekt ustawy?

Projekt MKDiN, na którego czele stoi Marta Cienkowska, zakłada dopłaty do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla osób wykonujących zawód artystyczny, które spełniają określone kryteria dochodowe. Celem jest zwiększenie bezpieczeństwa socjalnego artystów i zapewnienie im dostępu do ochrony, z której korzystają osoby objęte standardowym systemem ubezpieczeń.

Główne założenia projektu:

• składki mają być uzupełniane do poziomu wynikającego z minimalnego wynagrodzenia za pracę;
• nie będzie wypłaty gotówki dla beneficjentów; środki mają być ewidencjonowane na kontach w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i przekazywane automatycznie;
• dopłata ma przysługiwać do czasu osiągnięcia przyjętego progu dochodowego, który pozwoli artyście na samodzielne opłacanie składek;
• prawo do dopłaty będzie ustalane na dany rok i regularnie weryfikowane;
• dopłata będzie przyznawana przez ZUS po potwierdzeniu, że dana osoba spełnia ustawowe warunki dochodowe;
• objęcie artystów systemem ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, dzięki czemu będą mogli korzystać z podstawowych świadczeń, takich jak opieka medyczna, świadczenia chorobowe oraz urlopy macierzyńskie;
• wprowadzenie rozwiązań dla artystów zawodowych, którzy kończą działalność artystyczną wcześniej;
• stworzenie podstawy do uruchamiania programów rządowych lub resortowych pomagających w zmianie zawodu.

Redakcja poleca

Proboszcz postawił synowi willę, a biskupowi kopertę. "Wszystko się jakoś rozmyło"

Którzy artyści będą mogli korzystać z dopłat?

• osoby posiadające status artysty zawodowego. Status ten ma być przyznawany przez CEiPA na wniosek osobom wykonującym działalność artystyczną zawodowo i posiadającym udokumentowany dorobek twórczy;
• artyści, których średnioroczne przychody w ostatnich trzech latach nie przekraczają 125 proc. minimalnego wynagrodzenia, co rząd szacuje na ok. 68 tys. zł brutto rocznie.

Całkowitą liczbę artystów zawodowych w Polsce szacuje się na około ok. 60-62,4 tys. osób. Większość z nich (69 proc.) osiąga dochody niższe niż przeciętne wynagrodzenie, a 30 proc. niższe niż minimalne.

System proponowany w projekcie ustawy ma objąć około 20 tys. osób.

Redakcja poleca

Burza wokół "opłaty od smartfonów". Wyjaśniamy o co chodzi w nowym rozporządzeniu

Rada Programowa, Komisja Opiniująca i CEiPA

Przy projekcie mają działać dwa nowe organy - Rada Programowa i Komisja Opiniująca.

Rada Programowa ma liczyć 15 osób, jej członkowie będą powoływani przez ministra kultury na 4-letnią kadencję, a pięciu jej członków będzie wskazywanych przez różnych ministrów

Do zadań Rady Programowej należeć będzie:

• opracowywanie rekomendacji dotyczących potrzeb osób wykonujących zawody artystyczne na rynku pracy;
• analizowanie potrzeb kwalifikacyjnych i zawodowych artystów oraz wydawanie w tym zakresie zaleceń;
• współpraca z ministerstwami kultury i edukacji w obszarze kształcenia zawodów związanych z kulturą w systemie oświaty;
• współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego w sprawach dotyczących osób wykonujących zawody artystyczne;
• monitorowanie oraz analiza rynku pracy w sektorze zawodów związanych z kulturą, szczególnie artystycznych.

Komisja Opiniująca ma liczyć 155 osób, jej członkowie będą powoływani również przez ministra kultury. 120 z nich miałyby wskazywać "organizacje zrzeszające osoby wykonujące zawody artystyczne". Pięciu członków miałby wskazywać minister rodziny, a pięciu prezes ZUS.

Zadaniem Komisji Opiniującej będzie:

• wydawanie opinii w sprawach wykonywania zawodu artystycznego oraz posiadania dorobku artystycznego.

Projekt MKDiN zakłada również udział Centrum Edukacji Artystycznej, które ma zostać przekształcone w Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej - CEiPA. Instytucja ta będzie odpowiedzialna za obsługę całego systemu. Status artysty zawodowego ma być nadawany przez dyrektora CEiPA na podstawie opinii Komisji Opiniującej. Ministerstwo Kultury zaznacza, że oceny nie będą wydawane przez całą komisję jednocześnie, lecz przez mniejsze, 3-5-osobowe zespoły.

Redakcja poleca

Nowa propozycja rządu nie wszystkim się podoba. "Nie chodzi o Cugowskiego"

Dopłaty do składek dla artystów. Dlaczego projekt ustawy budzi kontrowersje?

Projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny jeszcze nie trafił do Sejmu, a już budzi kontrowersje. Z czego one wynikają?

• Obciążenie dla budżetu - te ma wynikać przede wszystkim z kosztów utrzymania administracji. CEiPA - ma zatrudnić 29 dodatkowych pracowników, co wraz z kosztami Komisji Opiniującej i Rady Programowej ma kosztować ponad 12 mln zł rocznie. Do tego dochodzą wynagrodzenia członków komisji i rady. Całość kosztów to ok. 300 mln zł rocznie z budżetu państwa.
• Kryteria przyznawania statusu artysty zawodowego - w debacie publicznej pojawia się zarzut, że ocena "dorobku twórczego" może być uznaniowa. Rodzi ryzyko nierównego traktowania, nacisków środowiskowych albo nadużyć.
• Skład Komisji Opiniującej - mają w niej zasiadać m.in. reprezentacji ZUS i resortów niezwiązanych z kulturą, co rodzi obawy, że osoby mogą nie dysponować odpowiednim przygotowaniem do obiektywnej oceny dorobku artystycznego.

M.in. z tych powodów zapisy projektu ustawy nie podobają się Rafałowi Komarowiczowi z klubu parlamentarnego Centrum oraz Konfederacji. Dodatkowy argument przeciwko pomysłowi ministry kultury podał jeden z liderów tego ugrupowania Krzysztof Bosak. - Mamy dużo zawodów wolnych, które niekoniecznie oferują stałe zatrudnienie i pełne oskładkowane umowy o pracę. Specyfika tych wszystkich zawodów jest dość podobna. Nie widzę powodu, żebyśmy wyróżniali jakąś jedną grupę, w dodatku nie wiemy jaką grupę, bo Ministerstwo nie przedstawia żadnej transparentnej definicji, kto ma być tym artystą obdarzonym przywilejem składkowym - zwrócił uwagę Bosak.

Konfederacja zapowiedziała też wniosek o odwołanie Marty Cienkowskiej z funkcji szefowej Ministerstwa Kultury.

Suchej nitki na pomyśle resortu nie zostawił także były minister kultury Piotr Gliński. "Pani Marta Cienkowska to jedna z najmocniejszych kandydatur do »szacownego« grona członków gangu Olsena, troglodytów, nie wiem, jak tych ludzi nazywać, bo to naprawdę jest przemieszanie kompletnego nieprofesjonalizmu z uleganiem lobbystom" - powiedział poseł PiS cytowany przez portal DoRzeczy.

Posłuchaj:

Dr Mikołaj Iwański z Akademii Sztuki w Szczecinie w TOK FM podkreślił, że największymi beneficjentami ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny będą "artyści, którzy są niewidoczni, wykonują mnóstwo potrzebnej pracy, dzięki której cały sektor sztuki i kultury jest w stanie funkcjonować". - Bardzo żałuję, że dyskusja została zdominowana przez przykłady celebrytów, którzy nie kwalifikują się z wielu powodów do tego systemu. Ta ustawa nie jest o nich - przekonywał gość audycji "Zapytam Inaczej".

Wiek emerytalny to w Polsce ciągle gorący temat polityczny - od wielu lat żaden obóz rządzący nie zdecydował się na znaczące miany. A te są konieczne. Zmieniający się rynek pracy i zapaść demograficzna wymuszą to wcześniej czy później? Czy trzeba pilnie rozpocząć zmiany w systemie emerytalnym? O tym Maciej Zakrocki dyskutował w TOK FM z prof. Jackiem Męciną, dr. Piotrem Ostrowskim oraz prof. Markiem Górą.

Źródło: PAP, gov.pl, spidersweb.pl, Money.pl, DoRzeczy.pl