Edukacja zdrowotna obowiązkowa od września. Zmieni się jedna ważna rzecz [WYJAŚNIAMY]

• na jakich zasadach będą odbywać się obowiązkowe zajęcia edukacji zdrowotnej od września 2026 r.;
• uczniów na którym etapie nauki dotyczy edukacja zdrowotna;
• w jakim wymiarze godzin jest obecnie realizowana nieobowiązkowa edukacja zdrowotna;
• kto może jej uczyć;
• jaką tematykę obejmuje edukacja zdrowotna w Polsce;
• jak wygląda ten przedmiot w innych krajach UE;
• dlaczego obowiązkowa edukacja zdrowotna nie weszła do szkół w roku szkolnym 2025/2026.

Edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa. Co powiedziała Barbara Nowacka?

Od nowego roku szkolnego edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym - poinformowała w czwartek ministra edukacji Barbara Nowacka. Przekazała też, że nieobowiązkowy będzie jednak moduł dotyczący wiedzy seksualnej. 

- Przedmiot będzie składał się tak naprawdę z dwóch przedmiotów, czyli przedmiotu edukacja zdrowotna takiego, jakim jest, i nieobowiązkowego przedmiotu, który będzie prawdopodobnie około jedną dziesiątą całości przedmiotu, dotyczącego wiedzy o zdrowiu seksualnym - powiedziała Nowacka. Dodała, że moduł o wiedzy seksualnej to będzie jedna, dwie lekcje w ciągu roku. Zaznaczyła, że o tym, czy dziecko będzie uczestniczyło w tej części, zdecydują rodzice. Podkreśliła, że respektuje tym samym "presję" części środowisk, bo "szkoła potrzebuje spokoju".

O tym, co dokładnie znajdzie się w przedmiocie edukacja zdrowotna oraz w komponencie o wiedzy seksualnej, zdecydują eksperci.
- Będzie o tym decydować zespół ekspercki, który powołujemy w ministerstwie, złożony z lekarzy, specjalistów, nauczycieli, którzy pomogą nam to dobrze ułożyć - przekazała Nowacka.
Podkreśliła, że będzie zachęcać rodziców do zapisywania dzieci na moduł o zdrowiu seksualnym.
- Wiedza o zdrowiu seksualnym jest tak samo ważna jak wiedza o każdym innym fragmencie zdrowia - zaznaczyła szefowa MEN.

Redakcja poleca

"Zawsze wybierał delikatne dziewczynki". Świadkowie odkrywają tajemnice kolonii ["Misja: Kaja"]

Edukcja zdrowotna w polskich szkołach - jak to wygląda teraz?

Edukacja zdrowotna - jako nieobowiązkowa - funkcjonuje w szkołach już od roku szkolnego 2026/2026. Zastąpiła ona wychowanie do życia w rodzinie. Jak często bywa w przypadku lekcji dobrowolnych, uczestniczy w nich około 30 proc. uczniów.

Edukacja zdrowotna - których uczniów dotyczy?

• uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych (czyli 10-15 latkowie). Wyjątkiem są szkoły podstawowe dla dorosłych;
• szkół ponadpodstawowych: liceów, techników i szkół branżowych I stopnia.

Edukacja zdrowotna - wymiar godzin

Nieobowiązkowa edukacja zdrowotna realizowana jest w wymiarze 1 godziny tygodniowo.

Redakcja poleca

Ślubowanie sędziów TK. Skąd taki ruch Nawrockiego? "Cały pisowski dorobek do śmieci"

Kto uczy edukacji zdrowotnej?

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji zmieniającym rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. 2025 poz. 1111) zajęcia z edukacji zdrowotnej może prowadzić nauczyciel, który:

• ukończył studia I i II stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku edukacja zdrowotna i posiada przygotowanie pedagogiczne, albo
• ukończył studia na innym kierunku, ma przygotowanie pedagogiczne oraz ukończył studia podyplomowe z zakresu edukacji zdrowotnej.

Rozporządzenie wskazuje również, że uprawnienia do prowadzenia zajęć z edukacji zdrowotnej mają także:

• nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie oraz psycholodzy szkolni,
• osoby z wykształceniem medycznym lub pokrewnym (np. lekarze, dentyści, farmaceuci, pielęgniarki, położne, diagności laboratoryjni, fizjoterapeuci, ratownicy medyczni), a także absolwenci kierunków takich jak zdrowie publiczne, dietetyka czy żywienie człowieka - pod warunkiem posiadania przygotowania pedagogicznego.

Dodatkowo dopuszcza się możliwość prowadzenia zajęć z edukacji zdrowotnej przez więcej niż jednego nauczyciela.

Edukacja zdrowotna - program

Podstawowym zadaniem przedmiotu edukacja zdrowotna jest rozwijanie u uczniów umiejętności potrzebnych do dbania o zdrowie przez całe życie oraz wzmacnianie ich potencjału zdrowotnego - zarówno własnego, jak i w ich otoczeniu. Szczegółowe wymagania dotyczące wiedzy i kompetencji zostały podzielone na 11 obszarów tematycznych:

1. Wartości i postawy
2. Zdrowie fizyczne
3. Aktywność fizyczna
4. Odżywianie
5. Zdrowie psychiczne
6. Zdrowie społeczne
7. Dojrzewanie (tylko w szkołach podstawowych)
8. Zdrowie seksualne (od roku szkolnego 2025/2026 ten punkt będzie zarealizowany w odzielnym module w wymierze godzin 1-2 w roku);
9. Zdrowie środowiskowe
10. Internet i profilaktyka uzależnień
11. System ochrony zdrowia (tylko w szkołach ponadpodstawowych).

Redakcja poleca

Ile się zarabia w Kościele? Ksiądz: Bieda zaczyna zaglądać w oczy

Edukacja zdrowotna w innych krajach

• Niemcy - przedmiot jest obowiązkowy od pierwszej klasy w ramach lekcji sportu i wychowania do wartości - obejmuje naukę o zdrowiu psychicznym, seksualnym i uzależnieniach. Wymiar godzin to 1-2 tygodniowo plus oddzielne warsztaty w szkołach średnich;
• Francja - edukacja zdrowotna zaczyna się już w szkole podstawowej i funkcjonuje w ramach wychowania obywatelskiego, z obowiązkowymi lekcjami profilaktyki, higieny i zdrowia psychicznego. Wymiar godzin to 1 godzina tygodniowo;
• Szwecja - oferuje uczniom od 7. roku życia przedmiot "Idrott och hälsa" ("Sport i zdrowie"), obejmujący zdrowie psychiczne, seksualne i dietę. Wymiar godzin to 1-2 tygodniowo do matury;
• Holandia - przedmiot "Gezondheid en Opvoeding" ("Zdrowie i rodzicielstwo") jest obowiązkowy od podstawówki. Największy nacisk kładzie się na naukę o seksualności i zdrowiu psychicznym. Wymiar godzin to jedna tygodniowo;
• Finlandia - integruje "Terveysoppi" ("Doktryna zdrowia") z biologią i WF-em, priorytetowo traktując zdrowie psychiczne. Tego przedmiotu uczą się dzieci od 7. roku życia. Wymiar godzin to 1-1,5 godziny tygodniowo;
• Wielka Brytania - tam od 2020 roku obowiązkowy jest przedmiot "Relationships, Sex and Health Education" (Związki, Seks i Edukacja Zdrowotna), obejmujący zdrowie psychiczne, seksualne, a także bezpieczeństwo online. Wymiar godzin to jedna tygodniowo. Szkoły katolickie, muzułmańskie czy żydowskie mogą modyfikować treści seksualne (np. pomijać LGBT+ lub antykoncepcję), o ile zachowują cele edukacyjne.

Polityczny spór wokół edukacji zdrowotnej w Polsce

Na świecie są kraje, gdzie edukacja zdrowotna jest nieobowiązkowa, tak jak jest to w tej chwili w Polsce. Mowa m.in. o Stanach Zjednoczonych, Australii, Irlandii czy Indiach. W skali Unii Europejskiej nasz kraj stanowi jednak wyjątek.

Pierwotnie ministra edukacji Barbara Nowacka (KO) miała zamiar wprowadzić edukację zdrowotną jako obowiązkową od 1 września 2025 roku. Zamiary te spotkały się z ostrym sprzeciwem opozycji, środowisk prawicowych i Kościoła.

Posłowie Prawa i Sprawiedliwości wzywali do protestowania przeciw nowemu przedmiotowi i jego likwidacji - nawet w tej nieobowiązkowej odsłonie. W maju 2025 roku Prezydium Konferencji Episkopatu Polski opublikowało list-apel do rodziców, w którym napisano m.in., że wizja seksualności i płci obecna w edukacji zdrowotnej jest niezgodna z polskim systemem prawnym. "Prowadzona (...) propaganda podkreśla, że w edukacji zdrowotnej chodzi o zdrowie uczniów, a tymczasem w istotnej swej części przedmiot ten zawiera treści dotyczące tzw. zdrowia seksualnego, których celem jest całkowita zmiana w postrzeganiu rodziny i miłości".

"Pamiętajcie, że jesteście w sumieniu przed Bogiem odpowiedzialni za ich prawidłowe wychowanie. Nie wolno Wam zgodzić się na systemową deprawację Waszych dzieci, która ma być prowadzona pod pretekstem tzw. edukacji zdrowotnej. W trosce o wychowanie i zbawienie, apelujemy, abyście nie wyrażali zgody na udział Waszych dzieci w tych demoralizujących zajęciach" - napisali biskupi.

Wcześniej, w styczniu 2025 roku, głos ws. edukacji zdrowotnej nieoczekiwanie zabrał Władysław Kosiniak-Kamysz (PSL) - minister obrony narodowej, a z zawodu lekarz. Jak zapowiedział, edukacja zdrowotna w szkołach będzie przedmiotem nieobowiązkowym, o udziale w nim będą decydować rodzice. Stało się to źródłem spięcia pomiędzy Kosiniakiem-Kamyszem i Nowacką. "Ktoś znów pomylił MON z MEN" - skomentowała wówczas szefowa resortu edukacji na platformie X.

Koniec końców, premier Donald Tusk ogłosił, że edukacja zdrowotna będzie nieobowiązkowa. "To bardzo źle wpływa na nasze życie publiczne, jeśli kwestia dzieci była przedmiotem politycznej wojny" - dodał wówczas szef rządu.

Posłuchaj:

Ministra Edukacji Narodowej Barbara Nowacka ma ogłosić ważną decyzje ws. edukacji zdrowotnej w ciągu najbliższych godzin. Z rozmów kuluarowych wynika, że przedmiot może stać się obowiązkowy, ale tylko z wykluczeniem edukacji seksualnej. Ten kompromis będzie korzystny dla uczniów - podkreślił dr hab. Łukasz Rypicz, który jest jednym z autorów podręcznika edukacji zdrowotnej skierowanego dla nauczycieli.

Najlepszą szczepionką na zdrowie jest edukacja zdrowotna - mówi Rafał Halik, współautor raportu o zdrowiu Polaków i Polek. Obraz sytuacji zdrowotnej ludności przeczy wszystkim stereotypom. Ludzie żyją dłużej na Wschodzie niż na Zachodzie. A kluczową rolę, oprócz płci, w zachowaniach zdrowotnych odgrywają nie zasoby finansowe, ale edukacja.

Źródło: TOK FM, tokfm.pl, PAP, gov.pl,