"Wypychani na edukację domową". Rodzicom tych dzieci kończy się cierpliwość

Niedługo przed początkiem roku szkolnego prezydent Karol Nawrocki podpisał zmiany w Karcie Nauczyciela. Dotyczą one m.in. zatrudniania specjalistów pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach niepublicznych. Ma to poprawić dostęp uczniów do tego typu wsparcia.

Jak czytamy na stronach rządowych, od września szkoły niepubliczne będą mogły powierzać psychologom, pedagogom, logopedom i innym nauczycielom specjalistom prowadzenie zajęć w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej również na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenie). Kluczowa zasada, która ma obowiązywać, dotyczy tego, że wymiar tych zadań nie może przekroczyć dziewięciu godzin tygodniowo dla danego specjalisty.

"To ma rozwiązać problem braków kadrowych i przyspieszyć dostęp uczniów do profesjonalnego wsparcia, szczególnie ważnego w dobie narastających problemów psychicznych wśród młodych ludzi" - wskazuje Ministerstwo Edukacji Narodowej. 

"Wypychani na edukację domową"

Rodzice dzieci z niepełnosprawnościami walczą jednak o coś jeszcze. Przygotowali petycję do rządzących z postulatami, by polska szkoła w końcu zaczęła być dostępna nie tylko dla dzieci zdrowych, ale dla wszystkich.

"Mimo istniejących przepisów i deklaracji, w rzeczywistości dzieci z niepełnosprawnościami wciąż napotykają na poważne bariery w dostępie do edukacji: brak odpowiednio przygotowanej kadry pedagogicznej, niedostosowana infrastruktura, ograniczony dostęp do specjalistów, a także systemowe luki organizacyjne i finansowe czy wreszcie 'wypychanie' na edukację indywidualną w domu - nie z uwagi na ich potrzeby, lecz z powodu braku wsparcia w placówkach" - piszą rodzice w petycji zaadresowanej do ministry edukacji, ministry rodziny i Rzeczniczki Praw Dziecka. 

Redakcja poleca

Ojciec i psycholog broni edukacji zdrowotnej. "Złości mnie to, co księża robią w tej sprawie"

- Najważniejszy nasz cel to stworzenie Rady Społecznej, która mogłaby działać przy Ministerstwie Edukacji Narodowej. Chodzi o to, by wreszcie ktoś dał głos dzieciom z niepełnosprawnością. Bo nie ukrywajmy - MEN jest trochę oderwane od lokalnych problemów tych osób, placówek, szkół czy przedszkoli. Zatem taki bezpośredni kontakt byłby wskazany - mówi Ewa Kowalska, mama Neli z niepełnosprawnością, jedna z autorek petycji.

12 postulatów rodziców dzieci z niepełnosprawnościami

Rodzice dzieci z niepełnosprawnościami mają 12 postulatów. Jest to chociażby kwestia jak dostępności placówek. - Słyszałam historie, że dopiero gdy dziecko z niepełnosprawnością ma pojawić się w szkole na dany rok, dyrekcja zastanawia się, czy będzie schodowłaz albo jakaś winda; czy będzie toaleta dostosowana do potrzeb takiego ucznia. Tak być nie powinno, to już powinno być gotowe - zwraca uwagę pani Ewa.

I dodaje: "Mamy przecież ustawę o dostępności z 2019 roku, jednak to też jest tylko papier, do którego może część osób się stosuje, ale tylko część". - Też wiele osób nie wie, że może napisać skargę, że jakaś przestrzeń nie jest dostosowana. A dzieci z niepełnosprawnościami zasługują na taki sam dostęp do edukacji jak wszyscy - podkreśla Kowalska.

"Jest bardzo dużo do naprawy"

Mama Neli podnosi jeszcze jeden kłopot - niespójnego systemu, w którym wiele - wydawać by się mogło - spójnych spraw trzeba załatwiać osobno.

- Mamy poradnie pedagogiczno-psychologiczne, Urząd Stanu Cywilnego, urząd miasta czy urząd dzielnicy. I wszędzie musimy składać jakieś wnioski. Mamy różne komisje, wypełniamy mnóstwo dokumentów i to wszystko się nie krzyżuje. Jak dziecko z niepełnosprawnością już wchodzi w  obowiązek szkolny, to musimy od nowa całą machinę ruszać, żeby te wszystkie instytucje połączyć. I znowu to jest na barkach rodzica - rozkłada ręce pani Ewa.

Jej córka do dziewiątego roku życia ma prawo chodzić do przedszkola, ale pani Ewa dostała ze szkoły w swojej dzielnicy pismo przypominające o obowiązku szkolnym. Bo nikt nie wiedział, że Nela ma niepełnosprawność i nie pójdzie do szkoły osiedlowej. - Wszystko musiałam odkręcać, co przy dziecku z niepełnosprawnością jest trudne, bo rodzic naprawdę nie ma na to czasu - tłumaczy w rozmowie z nami. 

Wśród zgłoszonych przez autorki petycji postulatów jest też apel do MEN, by sporządziło audyt dostępności budynków oświatowych - by sprawdzić podjazdy, windy, schody, ale też choćby oznaczenia w alfabecie Braille'a czy jasne oznaczenia sal lekcyjnych.

Audyt miałby też dotyczyć dostępności dla dzieci z niepełnosprwnościami przyszkolnych placów zabaw i obiektów sportowych. Rodzice walczą również o systemowe przydzielanie miejsc w szkołach specjalnych dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi. "Dzieci z niepełnosprawnością, tak jak ich zdrowi rówieśnicy, powinny otrzymywać oficjalną decyzję o przydziale do konkretnej placówki edukacyjnej, a nie być pozostawiane samym sobie w systemie. Obecnie to rodzice zmuszeni są na własną rękę poszukiwać szkoły, która zgodzi się przyjąć ich dziecko" - czytamy w dokumencie. 

Rodzice walczą również m.in. o dobór grup wychowawczych w szkołach i przedszkolach specjalnych z uwzględnieniem rodzaju i stopnia niepełnosprawności dzieci czy o rozwój w całej Polsce placówek specjalnych. Zależy im również na utworzeniu sieci specjalistycznych żłobków dla dzieci z niepełnosprawnościami czy na poszerzeniu katalogu orzeczeń uprawniających do wsparcia w systemie edukacji

Pod petycją jest ponad 8 tysięcy podpisów, jest dostępna  TUTAJ.