Pułapki płatności odroczonych. "Nie mamy poczucia, że cokolwiek nam zniknęło z konta"
Jak działają na nas odroczone płatności? Według KRD liczba mikro-dłużników rośnie, zwłaszcza wśród młodych konsumentów. - Korzystanie z "dodatkowej skarbonki", w której zawsze są fundusze, to pułapka - przestrzegła w TOK FM dr Anna Hełka. Psycholożka doradziła, jak rozsądnie korzystać z Black Friday.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak działają odroczone płatności z ekonomicznego i psychologicznego punktu widzenia?
- Co oznacza księgowanie mentalne?
- Dlaczego młodzi ludzie są szczególnie podatni na spirale zadłużeń płatności po?
- Jak unikać pułapek podczas zakupów w Black Friday?
"Kup teraz, zapłać później" brzmi o wiele lepiej, niż "kup na kredyt". W ramach tematu weekendu TOK FM - jak nie dać się złapać na fałszywe okazje podczas Black Friday - Anna Piekutowska przyjrzała się odroczonym płatnościom, zwanym "płatnościom po", i ryzyku wpadnięcia w spiralę drobnych, kumulujących się mikro-zadłużeń.
- Z psychologicznego punktu widzenia konsumenci nie traktują odroczonych płatności jako rodzaju kredytu - oceniła dr Anna Hełka, psycholożka ekonomiczna z Wydziału Psychologii Uniwersytetu SWPS w Katowicach i Centrum Badań nad Zachowaniami Ekonomicznymi. Według gościni niedzielnego "Poranka TOK FM" gdyby kupujący traktowali je jako pożyczki, to prawdopodobnie poświęciliby zakupowi większą refleksję.
Na czym polegają odroczone płatności? - Z ekonomicznego punktu widzenia to rodzaj zadłużenia, przy czym ewentualne odsetki naliczane są dopiero po założonym terminie płatności - wyjaśniła psycholożka. W opinii rozmówczyni Anny Piekutowskiej problem w tym, że konsumenci traktują to jako "dodatkowy portfel, który nigdy nie jest na minusie", a z którego możemy wykorzystać środki, mimo że ich teraz nie posiadamy.
- Psychologowie ekonomiczni nazywają to "księgowaniem mentalnym" - powiedziała dr Hełka. Jak wytłumaczyła, środki z tej "dodatkowej skarbonki" psychologicznie nie wiążą się z żadnymi kosztami ani lękiem związanym z zaciąganiem zobowiązań finansowych. - To pułapka - przestrzegła psycholożka.
Płatności odroczone mogą stać się niebezpieczne w momencie, gdy nie spłacimy ich w terminie. - W momencie decydowania o transakcji o tym nie myślimy. Co więcej, nie mamy poczucia, że cokolwiek nam zniknęło z konta - podkreśliła dr Hełka.
Sprawdź, czy wiesz, co ważnego wydarzyło się w mijającym tygodniu. Tylko najbardziej zorientowani udzielą więcej niż 8 dobrych odpowiedzi...
Quiz: Dywersja na kolei, operacja "Horyzont" i pokojowy plan Trumpa. Quiz dla dobrze poinformowanych o najważniejszych wydarzeniach ostatniego tygodnia
Ukończ quiz i odbierz nagrodę do -40% na TOK FM Premium!
Zniżka zależy od uzyskanego wyniku.
Promocje nie łączą się.
Płatności odroczone wciągają głównie młodych
Z raportu Krajowego Rejestru Długów wynika, że płatności odroczone wpływają na liczbę młodych multi-dłużników - osób, które mają wielu wierzycieli, często na niewielkie kwoty. Jak podaje KRD, wzrasta również średnie zadłużenie na osobę.
- Może to być efekt tej usługi, szczególnie w młodszej grupie wiekowej - stwierdziła psycholożka. Pierwsze doświadczenia z płatnościami odroczonymi - według dr Hełki - zazwyczaj są pozytywne: kupiliśmy, pieniądze były na koncie, zapłaciliśmy później, nic się nie stało. Jeśli jednak funduszy zabraknie - co może się wydarzyć zwłaszcza, jak "płatności po" się skumulują - to można szybko trafić do Krajowego Rejestru Dłużników.
- Ludzie ewidentnie dużo mniej kontrolują wydatki przy płatnościach odroczonych niż wtedy, gdy dysponują jedynie tym, co rzeczywiście mają na koncie - przyznała gościni TOK FM. Według dr Hełki w kolejnych raportach KRD zapewne będziemy mieli do czynienia z coraz większą liczbą zadłużeń wynikających z "płatności po", a ze spadkiem zobowiązań typu długi na kartach kredytowych bądź niespłaconych rachunków.
To właśnie młodzi ludzie - którzy częściej dokonują zakupów w internecie i korzystają z bankowości elektronicznej - są łatwiejsi do "złapania" na płatności odroczone. Dodatkowo, jak zaznaczyły rozmówczynie "Poranka TOK FM", są oni mniej zdolni do odraczania gratyfikacji i powstrzymywania się od zakupów niż starsze pokolenie.
Jak nie oszaleć podczas Black Friday? Praktyczne rady
Dr Anna Hełka przedstawiła również dwie praktyczne rady na Black Friday. - Zróbmy sobie plan, co chcemy kupić. Black Friday może być bardzo dobrą okazją, by np. kupić tanie prezenty na Święta - stwierdziła psycholożka, ostrzegając przed kupowaniem dodatkowych rzeczy tylko dlatego, by skorzystać z oferty. - Pamiętajmy, że bardzo często największe rabaty są wtedy, kiedy przekroczymy konkretną kwotę zakupów. To może zachęcić nas do tego, żebyśmy kupili coś, czego nie potrzebujemy - powiedziała ekspertka. Gościni Anny Piekutowskiej doradziła też, by zaplanować maksymalną kwotę wydatków.
Źródło: TOK FM
