,
Obserwuj
Polska

Jacek Kuroń miał niezwykły pomysł na wychowanie. Czy dzisiejsza szkoła mogłaby tak działać?

2 min. czytania
04.11.2026 12:01

Zanim stał się jednym z najważniejszych liderów demokratycznej opozycji, chciał zmieniać świat jako wychowawca. I właśnie tej mało znanej stronie Jacka Kuronia poświęcamy kolejny odcinek serialu podkastowego "Ich Rewolucja".

"Ich rewolucja" to serial podcastowy TOK FM o Gajce i Jacku Kuroniach
fot. Materiały Ośrodka KARTA / TOK FM

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego Kuroń uważał, że solidarność jest ważniejsza od rywalizacji?
  • Czy jego pomysły można wprowadzić we współczesnej szkole?
  • I co młodzi myślą o ideach wychowawczych Kuronia?

Pomysł Jacka Kuronia na wychowanie był niezwykły. Zamiast hierarchii - demokracja. Zamiast rywalizacji - współpraca. Zamiast skupienia na najsilniejszych - troska o najsłabszych.

Jacek Kuroń wierzył, że młodzi ludzie powinni uczyć się nie tylko zasad funkcjonowania w społeczeństwie, ale przede wszystkim tego jak - pomimo różnic światopoglądowych - działać wspólnie.

Kluczowe dla pedagogiki Kuronia były więzi, które ludzie wytwarzali między sobą, działając wspólnie, a nie indywidualne umiejętności i talenty.

- Pokuszę się, i to będzie już moja interpretacja, że właściwie Kuroń nie mówi o wspólnocie. Kuroń mówi o "różnocie". Wiem, że takie słowo nie istnieje w języku polskim, ale czas najwyższy poszerzać nasz słownik - mówi w podkaście dr Jacek Kołtan filozof i pedagog z Uniwersytetu Gdańskiego.

- Kuroń mówi o takiej sytuacji, w której my właśnie ze względu na różnicę jesteśmy zainteresowani przyglądaniem się sobie nawzajem, ponieważ wiemy, że inność ludzi potrafi nas wzbogacić, zainspirować albo zakwestionować nasz egoistyczny, egocentryczny sposób myślenia o świecie - dodaje.

O czym jest serial "Ich rewolucja"? 

Serial podkastowy "Ich rewolucja. O Gajce i Jacku Kuroniach" przybliża nie tylko historycznego bohatera, ale też człowieka - z jego przekonaniami, wątpliwościami, błędami, odwagą i słabościami. Jest opowieścią o tym, jak rodziła się opozycja i ile kosztowała próba zmieniania świata. Ale także o tym, co z myślenia i doświadczenia Kuronia zostało z nami do dziś.

W serialu występuje m.in. historyk prof. Andrzej Friszke, Anna Bikont i Helena Łuczywo - współautorki biografii Jacka Kuronia, Janusz Onyszkiewicz - działacz opozycji, Joanna Liszkiewicz-Kuroń - wdowa po Macieju Kuroniu oraz Anna Blumsztajn - nauczycielka wielokulturowego Liceum Humanistycznego im. Jacka Kuronia w Warszawie i dr Jacek Kołtan filozof i pedagog, wykładowca Uniwersytetu Gdańskiego i pełnomocnik dyrektora ds. naukowych Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku.

Autorem serialu jest Krzysztof Markowski.

Źródło: TOK FM